Aydın'ın Efeler ilçesinde emekliliğin ardından yeniden tezgâh başına geçen 45 yaşındaki ayakkabı ustası İsmail Kurukaya, düşen alım gücü, artan maliyetler ve yetişmeyen çıraklar nedeniyle mesleğinin “semerciler gibi” yok olma tehlikesiyle karşı karşıya olduğunu söyledi. Kurukaya, hem vatandaşa nefes olmaya çalıştığını hem de bir zanaatın sessizce tükenişine tanıklık ettiğini ifade etti.
Tamirciliğini babasından öğrendiğini söyleyen İsmail Kurukaya, yıllardır bu işi yaptığını, ardından emekli olduğunu ancak evde oturmayı tercih etmediğini belirterek, kahvede vakit geçirmek yerine yeniden dükkân açtığını söyledi.
Mesleğe bağlılığını şu sözlerle anlatan Kurukaya, “Bu benim baba mesleğim. Emekli oldum ama kahvede oturmayayım, boş kalmayayım istedim. Hiç olmazsa millete, vatana bir yararım olsun diye ayakkabı dükkânı açtım” dedi.
ALIM GÜCÜ DÜŞTÜ, TAMİR ZORUNLU HALE GELDİ
Ayakkabı ustası Kurukaya, vatandaşın yeni ayakkabı almakta zorlandığını söyleyerek, artan fiyatlar nedeniyle tamirin bir tercih değil zorunluluk haline geldiğini belirtti.
“Şu anda milletin alım gücü yok. Ayakkabılar çok pahalı. Sıfır alamayacağına göre biz yeniliyoruz. Beş ay sonra alsın, bir sene sonra alsın diye ayakkabısını toparlıyoruz" diyen ayakkabı ustası, tamir edilen her ayakkabının, bir ailenin bütçesinde küçük de olsa rahatlama sağladığını ifade etti.
ÇIRAK YETİŞMİYOR, MESLEK BİTİYOR
En büyük kaygısının çırak bulamamak olduğunu söyleyen Kurkaya, mesleğin ustalarla birlikte yok olma riski taşıdığını dile getirerek, “Şu anda çırak yetişmiyor. Yarın bir gün biz de olmayacağız. Çocuklarımız da bu işi yapmayacak. Bu meslek semerciler gibi, nalcılar gibi ölecek” dedi.
Gençlerin mesleğe yönelmemesini ekonomik şartlara bağlayan ve yeni mezun bir gence asgari ücret düzeyinde maaş vermenin küçük esnaf için zor olduğunu söyleyen Kurukaya, "İş yerinde disiplin konusunda da eskisi kadar rahat olunamıyor. 18-19 yaşındaki çocuğa 28 bin lira veremezsin. Bir hata yaptığında müdahale etsen arkasına 10 kişi gelir. Bu yüzden çırak yetişmiyor” dedi.
AYAKKABIYA İKİNCİ BİR ŞANS
Tabanı aşınmış bir ayakkabıyı söktüğünü, yeni taban taktığını, yapıştırıp preslediğini ve ardından dikişini attığını söyleyen Kurukaya, ayakkabı tamirindeki sürecin kısa ve kolay olmadığını belirterek, “Ayakkabıyı geri dönüşüme kazandırıyorum, Dikişini yapıyorum, boyasını yapıyorum, güzelce toparlayıp teslim ediyorum. Her bir tamirin, çöpe gitmek üzere olan bir ayakkabı olduğunu düşünürsek, ayakkabılara ikinci bir şans vermiş oluyoruz" dedi.
ARTAN MALİYETLER ESNAFI ZORLUYOR
Maliyet artışlarının kendisini de doğrudan etkilediğini söyleyen usta, özellikle petrol fiyatlarındaki artışın yalnızca ulaşımı değil, plastik ve benzeri malzemeleri de etkilediğini vurguladı. Kurukaya, “Petrole zam gelince sadece mazot, benzin artmıyor. Plastik de petrolden yapılıyor. O yüzden malzemelere de zam geliyor.” dedi.
Kurukaya ayrıca bazı fiyat artışlarını ise fırsatçılık olarak değerlendirdiğini söyleyerek, küçük maliyet artışlarının büyük zamlarla yansıtıldığını ifade etti.
ALINMAYAN AYAKKABILAR VE SESSİZ DAYANIŞMA
Dükkânın bir diğer sorununun ise zamanında alınmayan ayakkabılar olduğunu söyleyen Kurukaya , bazı müşterilerin aylarca gelmediğini, dükkânın adeta depo gibi dolduğunu belirterek, “Bir ay içinde alınmayan ayakkabılardan mesuliyet kabul edilmez diyoruz ama yine de hemen vermiyoruz. Beş ay, altı ay, hatta bir sene bekletiyoruz” dedi.
Uzun süre alınmayan ayakkabıları ise ihtiyaç sahiplerine verdiklerini söyleyen usta Kurukaya, “Garibanlar gelip soruyor, alınmayan ayakkabı var mı diye” sözleriyle dükkândaki sessiz dayanışmayı anlattı.(İREM AKCAN)
ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir.