Aydın eski Belediye Başkanı Hüseyin Aksu, tvDEN’de yayımlanan “Şehir ve İnsan” programında kentin kanalizasyon ve atık su altyapısına ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Aksu, Aydın merkez ile İncirliova ve çevresindeki yerleşimleri kapsayacak ileri biyolojik arıtma tesisi projesinin güneş enerjisi gelirleriyle finanse edilebileceğini savundu.
Aydın eski Belediye Başkanı Hüseyin Aksu, “Şehir ve İnsan” programında Aydın’ın kanalizasyon, içme suyu, yağmur suyu ve atık su arıtma altyapısını ele aldı. Programda kendi hazırladığı proje ve fizibilite çalışmalarını anlatan Aksu, altyapı yatırımlarının belediyeciliğin öncelikli görevleri arasında bulunması gerektiğini söyledi.
Siyasi partilerin araştırma ve geliştirme çalışmalarına da değinen Aksu, yaklaşık 25 yıldır farklı alanlardan uzmanlarla Türkiye’nin ve Aydın’ın sorunları üzerine çalışmalar yürüttüklerini ifade etti. Hazırladıkları çözüm önerilerini siyasi partiler, bakanlıklar, milletvekilleri ve ilgili kamu kurumlarıyla paylaştıklarını belirten Aksu, bu çalışmaların yeterince dikkate alınmadığını düşündüğünü dile getirdi.
“KANALİZASYON VE ARITMA DOĞRUDAN İNSAN SAĞLIĞIYLA İLGİLİ”
Kanalizasyon ve arıtma sistemlerinin yalnızca şehircilik değil, aynı zamanda halk sağlığı meselesi olduğunu vurgulayan Aksu, atık suların arıtılmadan doğaya bırakılmasının çevre ve insan sağlığı açısından ciddi riskler oluşturduğunu söyledi.
Aksu, kanalizasyon ve arıtma altyapısındaki gelişmelerin bulaşıcı hastalıkların azalmasına ve ortalama insan ömrünün uzamasına katkı sağladığını belirterek şunları söyledi:
“Çöp ve atık sularla oluşan kirliliğin içinde yaşamaya devam ederseniz insan sağlığını tehdit edersiniz. Kanalizasyonu bulunmayan bir yerleşim çağımızda düşünülemez. Arıtma tesisleri, atık suların doğaya güvenli şekilde kazandırılması açısından hayati öneme sahiptir.”
Türkiye’deki köylerin büyük bölümünde kanalizasyon bulunmadığını ileri süren Aksu, Aydın’daki yerleşimlerin de önemli bir kısmında yeterli kanalizasyon ve arıtma altyapısı olmadığını savundu. Aksu’nun programda paylaştığı bu oranların bağımsız veya resmî bir veriyle doğrulandığına ilişkin herhangi bir belge ise yayımlanmadı.
AYDIN İÇİN 17 ARITMA TESİSİ ÖNERİSİ
Aksu, 2000 yılında hazırlamaya başladıkları “Aydın Büyükşehir Evsel Atık Su Arıtma Master Planı” kapsamında il genelinde 17 ileri biyolojik arıtma tesisi planladıklarını açıkladı. Söz konusu çalışmanın 2001 yılında İller Bankasına sunulduğunu ve kabul edildiğini belirten Aksu, tesislerin yalnızca ilçe merkezlerine değil, çevredeki kırsal yerleşimlere de hizmet verecek şekilde tasarlandığını söyledi.
Plana göre Kuşadası’nda üç, Didim ve Akbük bölgesinde iki ayrı tesis öngörüldüğünü ifade eden Aksu; Nazilli, Bozdoğan, Yenipazar, Köşk, Çine, Karpuzlu, Germencik, Söke ve diğer bölgeler için de tesis alanları belirlendiğini anlattı.
Aksu, bu projelerin güncel mevzuat, nüfus, maliyet ve çevresel koşullar doğrultusunda yeniden incelenmesi gerektiğini de sözlerine ekledi.
MERKEZ TESİS 350 BİN KİŞİ KAPASİTEYLE BAŞLAYACAK
Programda ayrıntılarını paylaştığı “bir numaralı arıtma tesisi” projesinin Aydın merkez ile İncirliova’nın güneyinde, Koçarlı yolu üzerindeki bir alanda kurulmasını öneren Aksu, tesisin ilk aşamada yaklaşık 350 bin kişiye hizmet verecek şekilde tasarlandığını söyledi.
Aksu’nun verdiği bilgiye göre tesis, ilerleyen yıllarda yapılacak ek yatırımlarla yaklaşık 800 bin kişilik kapasiteye kadar büyütülebilecek. Projede 30 ve 60 metre çapında arıtma havuzları ile tesiste görev yapacak personel için 24 dairelik lojman alanı da yer alıyor.
Aksu, tesise bağlanması planlanan ana kolektör hattının Umurlu’dan başlayarak Serçeköy Organize Sanayi Bölgesi, Muğla yolu, Yeniköy, Osmanbükü ve Koçarlı yolu güzergâhından geçeceğini ifade etti.
ÇOK SAYIDA YERLEŞİMİN ATIK SUYU AYNI TESİSTE ARITILACAK
Projenin Aydın merkezdeki mahallelerin yanı sıra İncirliova ve çevresindeki çok sayıda kırsal yerleşimi kapsadığını belirten Aksu; Tepecik, Çeştepe, Ovaeymir, Umurlu, Acarlar, Kuyulu, Şevketiye, Işıklı, Kardeşköy, Osmanbükü, Yazıdere, Hacıaliobası, Sınırteke, Erbeyli, Karabağ, İkizdere, Kızılcaköy, Serçeköy, Pınardere, İmamköy, Gölcük, Doğanköy, Yılmazköy, Şahnalı, Gölhisar, Baltaköy, Çiftlikköy, Savrandere, Yeniköy ve Kadıköy gibi yerleşimlerin atık sularının aynı sistemde toplanabileceğini söyledi.
Aksu, hattın topoğrafik koşullar sayesinde önemli ölçüde doğal eğimle çalışmasının planlandığını, böylece pompalama ihtiyacının ve enerji maliyetlerinin azaltılabileceğini ifade etti.
ARAZİ İÇİN TAKAS MODELİ ÖNERDİ
Arıtma tesisinin kurulacağı alanın önemli bir bölümünün kamuya ait olduğunu söyleyen Aksu, özel mülkiyette bulunan tarım arazilerinin ise yakındaki Hazine arazileriyle takas edilmesini önerdi.
Başlangıçta yaklaşık 120 bin metrekare olarak düşünülen alanın takas işlemleriyle 220 bin metrekareye kadar çıkarılabileceğini anlatan Aksu, bu büyüklüğün tesisin ileride genişletilmesine de imkân sağlayacağını belirtti.
Aksu’nun açıkladığı arazi büyüklüğü ve mülkiyet bilgileri, programda sunulan kendi proje çalışmasına dayanıyor. Söz konusu alanların güncel tapu ve mülkiyet durumu hakkında yetkili kurumlardan yapılmış bir açıklama bulunmuyor.
ARITMA TESİSİNE GÜNEŞ ENERJİLİ FİNANSMAN MODELİ
Projenin en dikkat çeken bölümünü finansman modeli oluşturdu. Aksu, Devlet Su İşlerine ait kanalın yaklaşık 2 bin 880 metrelik bölümünün üzerinin kapatılarak güneş enerjisi santrali kurulmasını önerdi.
Yaklaşık 40 metre genişliğindeki kanal alanının 30 metrelik kısmına güneş panelleri yerleştirilebileceğini söyleyen Aksu, kurulacak santralin yaklaşık 5,5 megavat elektrik üretebileceğini öne sürdü.
Arıtma tesisinin işletilmesi için yaklaşık yarım megavatlık elektrik gerektiğini belirten Aksu, üretilen enerjinin onda birinin tesiste kullanılabileceğini, kalan bölümün satışından elde edilecek gelirin ise yatırım kredisi ödemelerine ayrılabileceğini ifade etti.
Aksu, sistemin çalışma modelini şu sözlerle anlattı:
“Güneş enerjisi santralini ve arıtma tesisini uzun vadeli krediyle yaparsınız. Üretilen elektriğin bir bölümünü arıtmanın işletmesinde kullanır, kalanını satarak krediyi ödersiniz. Hesaplamalarımıza göre sistem, güneş santrali ve arıtma tesisi birlikte değerlendirildiğinde yaklaşık 12 yılda kendisini amorti edebilir.”
Aksu’nun paylaştığı üretim kapasitesi, yatırım maliyeti ve amortisman süresi kendi fizibilite hesaplarına dayanıyor. Projenin uygulanabilirliğinin belirlenmesi için güncel maliyetler, enerji satış fiyatları, çevresel etkiler, teknik yeterlilik ve kredi koşulları konusunda yetkili kurumlar tarafından ayrıntılı çalışma yapılması gerekiyor.
“ÖNCELİK ALTYAPIYA VERİLMELİ”
Belediyelerin sosyal yardım, festival, konser ve tanıtım çalışmalarından önce temel altyapı sorunlarını çözmesi gerektiğini savunan Aksu, belediyeciliğin önceliklerini arıtma tesisi, kanalizasyon, içme suyu, yağmur suyu, ulaşım ve trafik olarak sıraladı.
Aydın Büyükşehir Belediyesinin kanalizasyon ve arıtma hizmetlerine ilişkin uygulamalarını eleştiren Aksu, bazı atık suların yeterince arıtılmadan sulama kanallarına veya doğal alanlara ulaştığını iddia etti. Bu iddiaların Aydın Büyükşehir Belediyesi, ASKİ, DSİ veya Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü tarafından doğrulandığına ilişkin programda güncel ve bağımsız bir rapor paylaşılmadı.
Aksu ayrıca Kuşadası, Işıklı, Kuyulu, Kardeşköy ve çevredeki bazı yerleşimlerden kanalizasyon, fosseptik, kötü koku ve altyapı konusunda şikâyetler aldığını söyledi. Kuşadası’ndaki mevcut sistemlerin ilçenin tamamına ulaşmadığını savunan Aksu, özellikle kırsal mahallelerde kapsamlı kanalizasyon yatırımlarına ihtiyaç bulunduğunu dile getirdi.
“PROJE GÜNCELLENEREK HAYATA GEÇİRİLEBİLİR”
Hazırladığı projenin ana planlarının, kolektör güzergâhlarının ve tesis yerleşiminin hazır olduğunu belirten Aksu, yetkili kurumların projeyi güncel koşullara uyarlayarak uygulayabileceğini ifade etti.
Aksu, “Aydın merkezden İncirliova’ya, Umurlu’dan çevredeki köylere kadar geniş bir alanın kanalizasyon sorununu tek ve güçlü bir ileri biyolojik arıtma tesisiyle çözmek mümkün. Finansman modeli de hazır. Yapamıyorlarsa yetki versinler, nasıl yapılacağını gösterelim” dedi. (ŞERİFE NUR KÖSE)
ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir.