Uzmanlar, önümüzdeki 1–2 gün içinde G3 kategorisinde jeomanyetik fırtına beklendiğini açıkladı. Bu fırtına, uydu ve iletişim sistemlerinde aksaklıklar, GPS hatalarında sapmalar ve kısa süreli elektrik dengesizlikleri yaratabilir. Ayrıca, kutup ışıkları Türkiye’nin kuzeyine kadar görülebilir.
Bilim insanları, önümüzdeki 1–2 gün içinde G3 (güçlü) şiddetinde bir jeomanyetik fırtınanın Dünya’nın manyetik alanını etkileme olasılığı bulunduğunu duyurdu. Uyarılara göre, bu süreçte uydu ve iletişim altyapılarında geçici aksaklıklar, navigasyon hataları ve kısa süreli elektrik kesintileri yaşanabilir.
ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer Dairesi'nin (NOAA) Uzay Hava Tahmin Merkezi, dün Güneş’in AR4274 aktif bölgesinden M7.4 sınıfı güneş patlaması gerçekleştiğini açıkladı. Patlamayla birlikte Dünya’ya doğru güçlü bir plazma bulutu (koronal kütle atımı, CME) fırlatıldı.
FIRTINA NE ZAMAN ETKİLİ OLACAK?
Uzmanlara göre, fırtına bugün akşam saatleri ile yarın sabah arasında gezegenimize ulaşacak. Bu durum radyo iletişimi, GPS sistemleri ve uydularda geçici aksamalar yaratabilir. Ayrıca, yüksek voltajlı elektrik hatlarında kısa süreli dengesizlikler de görülebilir.
Koronal kütle atımı (CME), Güneş’in dış katmanından devasa miktarda plazma ve manyetik alanın uzaya fırlatılmasıyla oluşur. Dünya’ya ulaştığında manyetosferle etkileşerek elektrik akımları ve atmosferik dalgalanmalar yaratıyor.
G3 KATEGORİSİ NE ANLAMA GELİYOR?
NOAA, bu jeomanyetik fırtınayı G3 kategorisinde sınıflandırdı. Bu seviye, insan sağlığına doğrudan tehdit oluşturmasa da uydu iletişimi, uçuş rotaları ve uzun menzilli haberleşme sistemlerini etkileyebilir.
Güneş fırtınaları G1’den G5’e kadar 5 ana güç seviyesinde sınıflandırılır:
G1 – Hafif: Uydularda küçük yön sapmaları ve radyo sinyalinde kısa kesintiler yaşanabilir. Yüksek enlemlerde kutup ışıkları zayıf şekilde görülebilir. Elektrik şebekelerinde çok küçük dalgalanmalar oluşabilir.
G2 – Orta: Radyo iletişiminde ve GPS doğruluğunda hissedilir bozulmalar olabilir. Orta enlemlerde kutup ışıkları görülebilir.
G3 – Güçlü: Uyduların konum ve yön kontrolü zorlaşır; GPS sistemlerinde ciddi sapmalar meydana gelir. Elektrik iletim hatlarında kısa devre ve voltaj dengesizlikleri olabilir. Kutup ışıkları beklenmedik şekilde güneye kadar inebilir (ör. Türkiye’nin kuzeyi).
G4 – Şiddetli: Geniş çaplı iletişim kesintileri, uçuş rotalarının değişmesi, radyo ve GPS arızaları yaşanabilir. Elektrik şebekeleri risk altındadır. Orta ve düşük enlemlerde kutup ışıkları görülebilir.
G5 – Aşırı: Küresel iletişim ve navigasyon sistemlerinde uzun süreli bozulmalar yaşanabilir. Elektrik altyapısında yaygın arızalar meydana gelir. Kutup ışıkları ekvatora yakın bölgelerde bile gözlemlenebilir.
GÜNEŞ AKTİVİTELERİ VE KÜRESEL HAZIRLIKLAR
NOAA, son açıklamalarında güneş aktivitelerinin artışa geçtiğini ve uzay hava olaylarının düzenli izlenmesinin hayati önem taşıdığını vurguladı. Birçok ülke, olası etkileri en aza indirmek için havacılık ve enerji kurumlarında acil durum ekiplerini hazır duruma geçirdi.
Bilim insanları, bu fırtınayla birlikte kutup ışıklarının (aurora) olağandan daha geniş alanlarda, orta enlemlere kadar görülebileceğini tahmin ediyor. Ancak, Ay’ın parlak ışığı bu nadir doğa olayının gözlemlenmesini bir miktar azaltabilir. (FERİŞTAH DEĞİRMEN)
ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir.