Kurban Bayramı’nda özel sektörde çalışacak işçilerin ücret hakları, çifte yevmiye sistemi ve çalışma onayına ilişkin yasal süreçler netlik kazandı.
Kurban Bayramı tatilinin kamu çalışanları için 9 güne çıkarılmasıyla birlikte gözler özel sektördeki çalışma düzenine ve işçi haklarına çevrildi. Özel sektörde bayram süresince çalışacak işçilerin ücretlendirme sistemi, yasal hakları ve çalışma onayı süreçleri netleşti. SGK uzmanı İsa Karakaş, bayram döneminde çalışan işçilerin haklarına ilişkin yaptığı değerlendirmede, mesai ücretlerinin yasal olarak “çifte yevmiye” üzerinden ödenmesinin zorunlu olduğunu vurguladı.
Kamu çalışanları için geçerli olan 9 günlük idari izin, özel sektör için bağlayıcı bir uygulama değil. Özel sektörde Kurban Bayramı tatili, arife günü saat 13.00’te başlayıp bayramın dördüncü günü akşamına kadar süren yaklaşık 4,5 günlük süreyi kapsıyor. Bu süreçte işverenler, çalışma günlerini yıllık izin veya telafi çalışmasıyla birleştirebiliyor. Ancak bu uygulamalar tamamen işçi ve işveren arasındaki karşılıklı anlaşmaya bağlı olarak yürütülüyor.
BAYRAMDA ÇALIŞMA ONAYI VE İŞÇİ HAKLARI
İş Kanunu kapsamında, iş sözleşmesinde veya toplu iş sözleşmesinde özel bir düzenleme bulunmadıkça işçinin rızası olmadan bayramda çalıştırılması mümkün değil.
Yasal düzenlemelere göre:
İşçinin yazılı onayı (muvafakat) olmadan bayramda çalıştırılması hukuka aykırıdır.
Onayı olmadan işe gelmediği gerekçesiyle işten çıkarılan işçi kıdem tazminatına hak kazanabilir.
Zorla çalışma talebi işçi açısından “haklı fesih” sebebi sayılır.
Önceden verilen onay, 30 gün önceden yazılı bildirimle geri çekilebilir.
KURBAN BAYRAMI MESAİ ÜCRETLERİ NASIL HESAPLANIR?
Resmi tatil günlerinde yapılan çalışmalar, normal iş günlerinden farklı şekilde ücretlendirilir.
Çalışmayan işçi: Tam günlük ücretini alır
Çalışan işçi: Günlük ücret + 1 günlük ek ücret (çifte yevmiye)
45 saati aşan çalışma: Çifte yevmiye + yüzde 50 fazla mesai ücreti
Örnek hesaplamaya göre günlük 4 bin TL kazanan bir işçi, bayramda çalıştığı her gün için 4 bin TL ek ücret alarak günlük 8 bin TL kazanır. 4,5 günlük süreçte tam çalışan bir işçi toplam 18 bin TL ek gelir elde edebilir.
BAYRAM MESAİSİ ÖDENMESİ VE YASAL ZORUNLULUK
İşverenin bayram mesaisi karşılığında “izin kullandırma” teklif etmesi yasal olarak geçerli değildir. Bayram mesaisi yalnızca nakit ödeme ile karşılanmak zorundadır.
Ödemelerin maaş günü geciktirilmeden yapılması gerekir. Gecikme halinde işçi, mevduata uygulanan en yüksek ticari faiz oranı üzerinden talepte bulunabilir. Ayrıca bu ödemeler SGK prim matrahına dahil edilerek emeklilik hesaplamalarını da doğrudan etkiler. (HABER MERKEZİ)
ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir.