Aydın’ın Efeler ilçesindeki Ayakkabıcılar Çarşısı’nda yıllardır soba satarak geçimini sağlayan esnaf, doğalgazın yaygınlaşmasıyla birlikte işlerin ciddi oranda düştüğünü söylüyor. 25 yıldır aynı dükkânı işleten Mesrure Börekçi, hem değişen yaşam alışkanlıklarını hem de soba kullanımındaki azalmayı anlattı.
Efeler’de sobacılık yapan Mesrure Börekçi, mesleğe aileden gelen bir mirasla başladığını dile getirdi. İş yerinin geçmişinin 60-65 yıla dayandığını belirten Börekçi, “Bu dükkân kayınpederim ve eşimden kaldı. Yaklaşık 25 yıl önce ben devraldım ve o günden beri ben işletiyorum” diyerek süreci özetledi.
“SATIŞLAR NORMALİN ALTINA DÜŞTÜ”
Kış sezonunun sona ermesiyle birlikte soba satışlarının da durma noktasına geldiğini ifade eden Börekçi, bu yılın beklentilerin oldukça altında geçtiğini söyledi.
Börekçi, satışlardaki düşüşü doğrudan doğalgaz kullanımının yaygınlaşmasına bağlayarak, “Bu sene işler normalin altına düştü. Doğalgaz tamamen hayatımıza girdi. Artık sadece bahçeli evlerde ve köylerde soba kullanılıyor. Eski satışlarımız yok, o yoğunluk kalmadı” dedi.Elindeki ürünleri eritmeye çalıştığını belirten Börekçi, yeni ürün alımı yapamadığını da sözlerine ekledi.
KÂR DEĞİL, AYAKTA KALMA MÜCADELESİ
Ekonomik şartların hem esnafı hem de vatandaşı zorladığını belirten Börekçi, kazançtan çok ayakta kalmaya odaklandıklarını dile getirdi.
Vatandaşın alım gücünün düştüğünü ancak yine de ihtiyaçlarını karşılamak için çaba gösterdiğini ifade eden Börekçi, “Çoğu zaman kâr koymadan satış yapıyorum. İnsanlar zorlanıyor, biz de yardımcı olmaya çalışıyoruz. Öyle büyük kazançlar yok artık” sözleriyle mevcut durumu anlattı.
SOBA KALDIRIRKEN BU HATAYI YAPMAYIN
Kışın ardından sobaların doğru şekilde muhafaza edilmesi gerektiğini vurgulayan Börekçi, vatandaşlara önemli uyarılarda bulundu.
Sobaların temizlenmeden kaldırılmaması gerektiğini belirten Börekçi, “Önce küller tamamen boşaltılmalı. İç kısmı elektrik süpürgesiyle temizlenebilir. Gövdesi bezle silinmeli ama kesinlikle yıkanmamalı. Su değdiği anda paslanır ve kullanılmaz hale gelir” dedi.
Sobaların kuru ve kapalı ortamlarda saklanması gerektiğini de ekleyen Börekçi, yağmur ve nemin en büyük düşman olduğunu ifade etti. Bir sobanın kullanım süresinin tamamen bakımına bağlı olduğunu söyleyen Börekçi, kaliteli bir ürünün uzun yıllar dayanabileceğini belirtti.
Uzun yıllardır aynı sobayı kullanan müşterileri olduğunu dile getiren Börekçi, “İyi bakılan bir soba 10-15 yıl rahat kullanılır. Hatta 15-17 yıldır kullanan müşterilerim var. Ama suyla yıkanırsa ya da dışarıda bırakılırsa 2-3 yılda bozulur” şeklinde konuştu.
“SOBA GÜZEL AMA ZAHMETLİ”
Soba kullanımının giderek azalmasının nedenlerine de değinen Börekçi, sobanın sıcaklığının farklı olduğunu ancak zahmetli bulunduğunu ifade ederek, “Soba güzel, yerini hiçbir şey tutmaz ama pisliği ve uğraşı var. Bu yüzden insanlar tercih etmiyor. Yine de doğalgazlı evinde soba kuran müşterilerim var” dedi.
Özellikle camlı ve döküm sobaların hâlâ ilgi gördüğünü belirten Börekçi, klasik kovalı sobalara olan talebin ise neredeyse bittiğini söyledi.
“ESKİDEN YILDA BİN SOBA SATARDIM”
Mesleğe başladığı ilk yıllarla bugünü kıyaslayan Börekçi, değişimin boyutunu çarpıcı bir şekilde ortaya koydu.
Geçmişte yoğun bir satış temposu olduğunu anlatan Börekçi, “Eskiden yılda bin soba sattığım oluyordu. Ama şimdi bu mümkün değil. O günler geride kaldı” diyerek meslekteki dönüşümü gözler önüne serdi. (İREM AKCAN)
ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir.