Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Biyokimya Anabilim Dalı Dr. Öğr. Üyesi Ayça Tuzcu, B12, D vitamini ve ferritin değerlerinin tahlilde “normal” görünmesinin her zaman yeterli anlamına gelmediğini belirterek vatandaşları uyardı. Vitamin ve mineral eksikliklerinin toplumda yaygın görüldüğünü ifade eden Tuzcu, bilinçsiz takviye kullanımının hem sağlığı hem de cebi yıpratabileceğini söyledi.
“HEM DEĞERLER DÜŞÜYOR HEM DE TESTLER DAHA SIK YAPILIYOR”
Son yıllarda B12, D vitamini ve ferritin değerlerinin sıkça konuşulmasının iki temel nedeni olduğunu ifade eden Dr. Öğr. Üyesi Ayça Tuzcu, hem bu değerlerde gerçekten düşüklüklerin yaygın görüldüğünü hem de insanların artık bu testleri daha sık yaptırdığını söyledi. Bir laboratuvar hekimi olarak sonuçlarda bu düşüklüklere sıkça rastladığını belirten Tuzcu, eksikliklerin tek bir nedene bağlanmaması gerektiğini vurguladı.
“FERRİTİN DOĞURGANLIK ÇAĞINDAKİ KADINLARIN BAŞ BELASI”
Ferritinin özellikle doğurganlık çağındaki kadınlar için önemli bir sorun olduğunu dile getiren Tuzcu, ferritinin demir deposu anlamına geldiğini belirtti. Kadınların her ay yaşadığı menstruasyon kanaması nedeniyle demir depolarının azalabildiğini ifade eden Tuzcu, bu kaybın yerine konulamaması halinde yorgunluk, halsizlik, unutkanlık ve baş ağrısı gibi şikayetlerin ortaya çıkabildiğini söyledi.
“SADECE DEMİR İLACI İÇMEK ÇÖZÜM DEĞİL”
Tuzcu, ferritin düşüklüğünde yalnızca ilaçla depoları doldurma anlayışının yeterli olmadığını belirterek, “Burada önemli olan neden düşük olduğudur. Kadınların dezavantajı var ancak diğer faktörler de araştırılmalı. Asıl nedeni bulmak ve nedene yönelik tedavi etmek çok önemli. Sürekli demir depolarını dolduracak ilaç içmek çözüm değil” ifadelerini kullandı.
STRES SİNDİRİMİ DE ETKİLİYOR
Sindirim sisteminin vitamin ve mineral emiliminde kritik rol oynadığını aktaran Tuzcu, iyi beslenmenin tek başına yeterli olmayabileceğine dikkat çekti. Sindirim enzimlerinin sağlıklı çalışması gerektiğini belirten Tuzcu, stresin ve gerginliğin de bu süreci olumsuz etkileyebileceğini söyledi. Modern yaşamda stresin yaygın olduğunu ifade eden Tuzcu, vücudun sağlıklı sindirim için sakin bir ortama ihtiyaç duyduğunu kaydetti.
“B12’Yİ VÜCUT ÜRETEMEZ, DIŞARIDAN ALMAK ZORUNDAYIZ”
B12 vitamininin vücut için vazgeçilmez olduğunu vurgulayan Tuzcu, bu vitaminin dışarıdan alınmak zorunda olduğunu belirtti. Vücudun B12 üretemediğini söyleyen Tuzcu, B12 eksikliğinin zihinsel berraklık, uyku düzeni, dinç uyanma ve birçok hayati sistem üzerinde etkili olabileceğini ifade etti.
“TAHLİLDE NORMAL GÖRÜNMESİ HER ZAMAN İYİ OLDUĞU ANLAMINA GELMEZ”
B12 değerlerinin laboratuvar sonuçlarında “normal” görünmesinin her zaman yeterli anlamına gelmediğine dikkat çeken Tuzcu, “B12’nin normal aralığı çok geniş. Bir kişinin değeri 190, diğerinin 900 olabilir ve ikisi de normal aralıkta görünebilir. Ancak bu, 190’ın gerçekten iyi olduğu anlamına gelmez. Tahlilde normal görünse bile hekim değerlendirmesi gerekir” dedi.
D VİTAMİNİ EKSİKLİĞİ BİRÇOK ŞİKAYETİN ALTINDA OLABİLİR
D vitamini eksikliğinin de toplumda çok yaygın görüldüğünü belirten Tuzcu, laboratuvar sonuçlarında D vitamini değerlerinin sıklıkla düşük çıktığını söyledi. D vitamini eksikliğinin kilo verememe, depresif ruh hali ve çeşitli şikayetlerle ilişkili olabileceğini ifade eden Tuzcu, özellikle yaz aylarının bu vitamin açısından iyi değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
“TÜRKİYE İÇİN ÜÇ AYLIK MUCİZE DÖNEM”
Haziran sonu, Temmuz ve Ağustos aylarının Türkiye’de D vitamini sentezi için önemli dönemler olduğunu belirten Tuzcu, güneş ışınlarının dik geldiği bu aylarda bilinçli güneşlenmenin faydalı olabileceğini söyledi. Tuzcu, sıcak güneş altında uzun süre kalmanın doğru olmadığını ancak bilimsel aralıklara dikkat edilerek kısa süreli güneş temasının yararlı olabileceğini ifade etti.
10-15 DAKİKALIK GÜNEŞLENME ÖNERİSİ
Tuzcu, D vitamini sentezi için saat 11.00 ile 13.00 arasında, vücudun yaklaşık dörtte birinin açık kalacağı şekilde 10-15 dakika güneşlenmenin yeterli olabileceğini söyledi. Güneşlenme sırasında cam arkasında durulmaması, parfüm ve güneş kremi kullanılmaması gerektiğini belirten Tuzcu, bu kısa sürenin ardından da cildin kese, lif ve sıcak suyla sert şekilde yıkanmaması gerektiğini ifade etti.
GÜNEŞ SONRASI SERT TEMİZLİK UYARISI
D vitamininin cilt üzerindeki yağ tabakasından sentezlendiğini anlatan Tuzcu, bu nedenle güneşlenme sonrasında cildin sert şekilde temizlenmesinin doğru olmadığını belirtti. Tuzcu, “Ilık suyla normal bir duş yeterlidir” diyerek vatandaşlara doğal güneşten doğru şekilde yararlanma çağrısında bulundu.
“TAKVİYE KULLANIMI AKILCI OLMALI”
Fonksiyonel tıp konusunda da değerlendirmelerde bulunan Tuzcu, bu alanın doğru kullanıldığında faydalı olabileceğini ancak bilinçsiz uygulamaların risk taşıdığını söyledi. Takviyelerin rastgele kullanılmaması gerektiğini belirten Tuzcu, “Takviye çok değerli bir konu ama akılcı takviye kullanımı gerekir. Bunu doktor kontrolünde yapmak gerekir. Boş boş kullanılan birçok takviye var” dedi.
“FAZLA TAHLİL VE FAZLA TAKVİYE SAĞLIĞI DA CEBİ DE YIPRATIR”
Toplumda çok fazla tahlil yaptırma ve çok fazla takviye kullanma eğilimi oluştuğunu ifade eden Tuzcu, bunun hem sağlığa hem de ekonomik açıdan kişiye zarar verebileceğini vurguladı. Vitamin eksikliklerinin önemsenmemesinin de yanlış olduğunu dile getiren Tuzcu, konunun tıbbi bilgiyle, insan fizyolojisi ve biyokimyası çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Tuzcu, vatandaşlara hem eksiklikleri hafife almamaları hem de kendi kendilerine tedavi uygulamamaları çağrısında bulunarak, vitamin ve mineral değerlerinin mutlaka hekim kontrolünde değerlendirilmesi gerektiğini belirtti. (SELİME AYDEMİR)
ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir.