tvDEN ekranlarında Hazal Bayık’ın sunduğu Gündem Özel programında, 18 Mart Çanakkale Zaferi’nin 111. yıl dönümü dolayısıyla anlamlı bir yayın gerçekleştirildi. Programda Zafer Partisi Genel İdare Kurulu Üyesi ve Pamukkale Üniversitesi Öğretim Görevlisi tarihçi İbrahim Akman, Çanakkale Zaferi’nin tarihsel arka planından sonuçlarına kadar birçok önemli detayı izleyicilerle paylaştı.
“İLBER ORTAYLI BİR GELENEĞİN SON TEMSİLCİSİYDİ”
Programın başında geçtiğimiz günlerde hayatını kaybeden İlber Ortaylı anıldı. Akman, Ortaylı’nın yalnızca bir tarihçi değil, köklü bir aydın geleneğinin son temsilcilerinden biri olduğunu vurguladı.
Kazan ve Kırım coğrafyasından yetişen aydınlara dikkat çeken Akman, Yusuf Akçura, İsmail Gaspıralı, Halil İnalcık ve Zeki Velidi Togan gibi isimlerin Türk düşünce dünyasına büyük katkılar sunduğunu ifade etti.
TÜRK TARİHİ VE “ŞARK MESELESİ” VURGUSU
Akman, Türk tarihinin binlerce yıllık bir geçmişe sahip olduğunu belirterek, tarihsel olayların bir zincirin halkaları gibi birbirine bağlı olduğunu söyledi.
“Şark Meselesi” kavramına değinen Akman, bu meselenin aslında Batı’nın Türkler üzerindeki politik hedeflerini ifade ettiğini belirtti. 1071 Malazgirt Zaferi ile başlayan sürecin, 1683 II. Viyana Kuşatması’na kadar devam ettiğini ve sonrasında Osmanlı’nın zayıflatılmasının hedeflendiğini dile getirdi.
SANAYİ DEVRİMİ VE OSMANLI ÜZERİNDEKİ BASKI
Programda sanayi devriminin etkilerine de değinildi. Akman, İngiltere ve Fransa gibi devletlerin sanayileşme ile birlikte hammadde ve pazar arayışına girdiğini, bunun da Osmanlı toprakları üzerinde büyük baskı oluşturduğunu ifade etti.
“Dünya üzerindeki sömürge pastasının büyük kısmı paylaşılmış, geriye Osmanlı kalmıştı” diyen Akman, bu durumun I. Dünya Savaşı’nın temel nedenlerinden biri olduğunu vurguladı.
ÇANAKKALE CEPHESİ NASIL AÇILDI?
Akman, Çanakkale Cephesi’nin açılmasında Winston Churchill’in planlarının etkili olduğunu belirtti.
İtilaf Devletleri’nin hedefinin Çanakkale Boğazı’nı geçerek İstanbul’u işgal etmek ve Rusya’ya yardım ulaştırmak olduğunu söyleyen Akman, bu planın Türk ordusunun direnişiyle başarısızlığa uğradığını ifade etti.
DENİZ VE KARA SAVAŞLARINDA DESTAN YAZILDI
Çanakkale Savaşı’nın iki aşamada gerçekleştiğini belirten Akman:
Deniz savaşlarının 19 Şubat – 18 Mart 1915 arasında gerçekleştiğini
Kara savaşlarının ise 25 Nisan 1915’te başladığını aktardı.
Özellikle Nusret Mayın Gemisi’nin döktüğü mayınların savaşın kaderini değiştirdiğini vurgulayan Akman, “Çanakkale geçilmez” sözünün bu direnişle tarihe geçtiğini söyledi.
MODERN SAVAŞIN İLK ÖRNEKLERİNDEN BİRİ
Akman, Çanakkale Savaşı’nın sadece kara ve deniz değil; hava ve denizaltı unsurlarının da kullanıldığı ilk modern savaşlardan biri olduğunu ifade etti.
“Bu savaş, çok boyutlu bir harp örneğidir” diyen Akman, günümüzdeki savaş teknolojileriyle benzerlikler kurarak dikkat çekti.
500 BİN CAN KAYBI: SAVAŞIN AĞIR BEDELİ
Savaşın en çarpıcı yönlerinden biri de kayıplar oldu. Akman, yaklaşık: 250 bin Osmanlı askeri, 250 bin İtilaf askeri olmak üzere toplamda yarım milyona yakın insanın hayatını kaybettiğini söyledi.
MUSTAFA KEMAL’İN LİDERLİĞİ ÖNE ÇIKTI
Akman, Çanakkale’nin en önemli sonuçlarından birinin Mustafa Kemal Atatürk’ün askeri dehasının ortaya çıkması olduğunu belirtti.
“Çanakkale, Kurtuluş Savaşı’nın liderini ortaya çıkarmıştır” ifadelerini kullandı.
SEYİT ONBAŞI VE 57. ALAY DESTANI
Programda Çanakkale’nin unutulmaz kahramanlık hikâyelerine de yer verildi:
Seyit Onbaşı’nın 276 kiloluk mermiyi kaldırarak savaşın seyrini değiştirmesi
Alay’ın “Ben size taarruzu değil, ölmeyi emrediyorum” emriyle şehit düşmesi duygusal anlara sahne oldu.
“ÇANAKKALE OSMANLI’NIN SON SÖZÜ, CUMHURİYETİN ÖN SÖZÜDÜR”
Akman, Çanakkale’nin yalnızca bir zafer değil, Türk milletinin direniş ruhunun simgesi olduğunu vurgulayarak şu ifadeyi kullandı:
“Çanakkale Osmanlı’nın son sözü, Cumhuriyet’in ön sözüdür.”
ŞEHİTLER ANILDI, BAYRAM MESAJI VERİLDİ
Programın sonunda başta Mustafa Kemal Atatürk olmak üzere tüm şehitler rahmetle anıldı. Ayrıca yaklaşan Ramazan Bayramı dolayısıyla tüm Türk dünyasına birlik ve beraberlik mesajı verildi.
Hazal Bayık, programın sonunda Çanakkale Zaferi’nin 111. yıl dönümünü bir kez daha kutlayarak izleyicilere şu sözlerle veda etti:
“Bu program çok duygu doluydu. Tüm şehitlerimizi rahmetle anıyoruz. Herkesin Ramazan Bayramı kutlu olsun.” (İREM AKCAN)
ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir.