Aydın’da 30 yıla yaklaşan esnaflık deneyimine sahip manav Turhan Vedat Terim, artan maliyetler, düşen alım gücü ve zincir market baskısı nedeniyle küçük esnafın ayakta kalmasının giderek zorlaştığını söyledi.
1968 Aydın doğumlu olduğunu ve 1996’dan bu yana manavlık yaptığını belirten Terim, son aylarda satışların ciddi biçimde düştüğünü anlattı.
“VATANDAŞ ALIŞVERİŞİ KESTİ”
Efeler ilçesinde yıllardır manavlık yapan Turhan Vedat Terim, vatandaşın artık kilo ile değil adetle alışveriş yaptığını dile getirerek, “6–7 aydan bu yana, özellikle aralıktan sonra vatandaş alışverişi tamamen kesti gibi. Domates, salatalık iki tane, üç tane alınır oldu; Avrupa gibi olduk” sözleriyle alım gücündeki gerilemeyi vurguladı.
Fiyatların mevsim dışı ürünlerde her gün değiştiğini belirten Terim, domates, salatalık ve biberin 100–130 lira bandında seyrettiğini, mevsimle birlikte düşüş beklendiğini ifade etti.
ZİNCİR MARKET BASKISI
Mahalle aralarında ve ana arterlerde hızla artan zincir marketlerin küçük esnafı zorladığını söyleyen Terim, “Etrafımda çok market var. İnsanlar hepsini dolaşıyor. Biz yol üzerindeyiz, gelip geçen müşteriyle ayakta durmaya çalışıyoruz” dedi.
Küçük esnafın geleceğine dair karamsar konuşan Terim “Bizler zaten kalmadık. Bu sene varsak seneye yokuz. Bundan sonraki nesil bu işi yapamaz. Küçük esnaf tamamen kalkacak, bitecek” ifadelerini kullandı.
KİRALAR VE VERGİLER KARŞILANAMIYOR
Artan kira, vergi ve işletme giderlerinin esnafı çıkmaza sürüklediğini anlatan Terim “Kiralar, vergiler artık karşılanmaz oldu. Önümüzdeki günlerde daha büyük sıkıntılar olacak” dedi.
Alım gücünün düşmesinde vatandaşın da zor durumda olduğuna dikkat çeken Terim, “Asgari ücretli, kira yüksek, çocuk okutuyor. Onlara da bir şey diyemiyoruz. Biz de yapabildiğimiz kadar yapacağız” diye konuştu.
TEZGAHTA MEVSİM SONU ÜRÜNLER
Kış sezonunun sonuna gelindiğini belirten Terim, tezgahta ağırlıklı olarak portakal, mandalina, elma ve sınırlı yeşillik bulunduğunu söyledi. Sebzede talebin düşük olduğunu kaydeden Terim, “Genelde meyve üzerine çalışıyorum. Sebze fazla gitmiyor” dedi.
Piyasada satılan ürünlerin pazarda ve markette de benzer olduğunu ifade eden Terim, mevcut ürün çeşitliliğinin mevsimle sınırlı kaldığını dile getirdi.
EN PAHALI ÇİLEK VE SALATALIK
Fiyatlara ilişkin değerlendirmede bulunan Terim, çileğin 150 liraya kadar çıktığını, salatalığın da mevsim dışı olduğu için pahalı seyrettiğini belirtti. Portakal ve mandalinanın 50–80 lira aralığında olduğunu aktaran Terim “80–100 liradan aşağı ürün yok. Pazarda da markette de altı yok” dedi.
PAZAR–MANAV DENGESİ
Aydın’da haftanın her günü pazar kurulmasının tüketici tercihlerini etkilediğini belirten Terim, pazarda kilo ile alışverişin sürdüğünü söyledi. Manavın ise günlük ve acil ihtiyaç noktası haline geldiğini vurgulayan Terim, “Aileler pazara gidip bütçesine göre alışveriş yapıyor. Manava daha çok darda kalan, günlük ihtiyacı için gelen oluyor” diye konuştu.
“GİDİŞAT ZOR”
Sözlerinin sonunda ekonomik şartlara uyum sağlamaya çalıştıklarını ifade eden Terim, “Bizim yapabileceğimiz bir şey yok. Gündem, ortam belli. Olduğu kadar satalım, günlük ihtiyacımızı çıkaralım diye uğraşıyoruz ama gidişat zor” diyerek küçük esnafın geleceğine dair endişesini dile getirdi. (İREM AKCAN)
ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir.