tvDEN ekranlarında yayınlanan ve Hazal Bayık’ın sunduğu “Sağlık Vakti” programında anne ve çocuk sağlığı tüm yönleriyle ele alındı. Programa, Hüsnü Onur Durmaz ile Mertcan Gürbüz konuk oldu. Uzman isimler; gebelik takibi, erken doğum riski, yeni doğan sağlığı, emzirme süreci, vitamin destekleri, HPV aşısı ve erken ergenlik gibi birçok önemli konuda dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu.
Programda anne adaylarının gebelik sürecinde düzenli kontrol yaptırmasının önemine dikkat çekilirken, doğum sonrasında annelerin yaşadığı psikolojik süreçler ve toplum baskısının etkileri de gündeme geldi. Uzmanlar, “hurafeler yerine bilimsel bilgiye güvenilmeli” mesajı verdi.
“GEBELİĞİN İLK HAFTALARI ÇOK ÖNEMLİ”
Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op. Dr. Hüsnü Onur Durmaz, gebeliğin ilk haftalarında yapılan kontrollerin hayati önem taşıdığını belirterek, gebeliğin doğrulanmasının ardından anne adaylarının düzenli test ve ultrason takiplerinden geçtiğini söyledi.
Durmaz, “Kan grubu tayinleri, tam kan sayımı, enfeksiyon taramaları ve gerekli durumlarda şeker yükleme testleriyle gebelik süreci takip ediliyor. Gebeliğin belirli dönemlerinde yapılan ultrason muayeneleri hem anne hem de bebeğin sağlığı açısından kritik önem taşıyor” ifadelerini kullandı.
“TOPUK KANI HAYAT KURTARIYOR”
Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Mertcan Gürbüz ise yeni doğan tarama testlerinin önemine değinerek, Türkiye’de uygulanan topuk kanı taramaları sayesinde birçok genetik hastalığın erken dönemde tespit edilebildiğini söyledi.
Gürbüz, “Doğumdan hemen sonra alınan topuk kanı ile Türkiye’de sık görülen bazı genetik hastalıkların taraması yapılıyor. Ardından bebek anne sütü aldıktan sonra ikinci kez topuk kanı testi uygulanıyor. Bunun yanında işitme taraması ve görme kontrolleri de büyük önem taşıyor” dedi.
“37 HAFTANIN ALTI ERKEN DOĞUM”
Programda erken doğum konusu da ayrıntılı şekilde ele alındı. Op. Dr. Hüsnü Onur Durmaz, kadın doğum uzmanları için 37 haftanın altındaki doğumların “erken doğum” olarak değerlendirildiğini söyledi.
Durmaz, “Bizim temel hedefimiz gebeliğin mümkün olduğunca 37 haftanın üzerine taşınması. Çünkü bebeğin anne karnında geçirdiği her hafta organ gelişimi açısından büyük önem taşıyor. Ancak bazı riskli gebeliklerde anne ve bebeğin sağlığı için doğumu daha erken gerçekleştirmek gerekebiliyor” diye konuştu.
Dr. Mertcan Gürbüz de prematüre bebeklerin yoğun bakım süreçlerine değinerek, “34 haftanın altındaki bebeklerde emme refleksi tam gelişmeyebiliyor. Solunum problemleri, enfeksiyonlar veya gelişimsel sorunlar nedeniyle yeni doğan yoğun bakım desteği gerekebiliyor” ifadelerini kullandı.
“GEBELİKTE KANAMA NORMAL DEĞİL”
Gebelikte dikkat edilmesi gereken acil durumlara da değinen Op. Dr. Hüsnü Onur Durmaz, anne adaylarının özellikle kanama, su gelişi ve bebeğin hareketlerinde azalma durumlarında vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurması gerektiğini söyledi.
Durmaz, “Gebelik boyunca kanama bizim için normal kabul edilmez. Bunun yanında doğuma yakın dönemde su gelişi ve dinlenmeye rağmen geçmeyen şiddetli kasık ağrıları da değerlendirilmesi gereken önemli belirtilerdir” dedi.
“BEBEĞİN EMMEMESİ EN BÜYÜK ALARM”
Yeni doğanlarda ailelerin dikkat etmesi gereken belirtileri anlatan Dr. Mertcan Gürbüz ise en önemli alarm durumunun bebeğin emmemesi olduğunu söyledi.
Gürbüz, “Bebeğin halsiz olması, sürekli uyuması, emmemesi veya fışkırır tarzda kusması ciddi hastalıkların belirtisi olabilir. Ancak her ağlama ciddi bir sorun anlamına gelmez. Gaz sancısı ya da temas ihtiyacı nedeniyle de ağlayabilirler” diye konuştu.
Yeni doğanların ilk bir ay boyunca dört saati aşan uykularında mutlaka doktora başvurulması gerektiğini belirten Gürbüz, “Bu durum sarılık ya da enfeksiyon belirtisi olabilir” ifadelerini kullandı.
“STRES SÜTÜ AZALTIYOR”
Doğum sonrası süreçte annelerin yaşadığı stresin emzirmeyi doğrudan etkilediğini belirten Dr. Mertcan Gürbüz, özellikle çevresel baskının anneleri olumsuz etkilediğini söyledi.
Gürbüz, “Sütü en çok azaltan şey strestir. Sürekli ‘Sütün yetiyor mu?’, ‘Bebek neden ağlıyor?’ gibi baskılar anneleri psikolojik olarak yoruyor. Oysa doğru emzirme teknikleri ve annenin dinlenmesi çok daha önemli” dedi.
Emzirme sürecinde bilimsel bilgilerin esas alınması gerektiğini vurgulayan Gürbüz, “Anneanne ve babaanne bilgileri her zaman güncel olmayabiliyor. Bu nedenle ailelerin sağlık profesyonellerinden destek alması gerekiyor” ifadelerini kullandı.
“FOLİK ASİT VAZGEÇİLMEZ”
Gebelik döneminde kullanılan vitamin desteklerine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Op. Dr. Hüsnü Onur Durmaz, folik asidin özellikle gebelik planlayan kadınlar için olmazsa olmaz olduğunu söyledi.
Durmaz, “Folik asit desteği bebeğin omurga ve sinir sistemi gelişimi açısından çok önemli. Bunun yanında gebeliğin ikinci trimesterinden itibaren demir ve D vitamini desteği de büyük önem taşıyor” dedi.
Çocuklarda ise D vitamini eksikliğinin Türkiye’de yaygın görüldüğünü belirten Dr. Mertcan Gürbüz, “Türkiye’de doğan her bebeğe D vitamini başlanıyor. Demir desteği de genellikle dördüncü aydan itibaren veriliyor” diye konuştu.
“DOĞUM SONRASI DEPRESYON HAFİFE ALINMAMALI”
Programda doğum sonrası depresyon konusu da gündeme geldi. Op. Dr. Hüsnü Onur Durmaz, bu durumun yalnızca hormonal değişimlerle açıklanamayacağını söyledi.
Durmaz, “Doğum sonrası depresyon çok ciddi bir durumdur. Bazı annelerde kendine ya da bebeğe zarar verme düşüncelerine kadar ilerleyebilir. Bu nedenle sosyal destek büyük önem taşıyor” dedi.
“HPV AŞISI TARTIŞMAYA KAPALI”
Programın dikkat çeken başlıklarından biri de HPV aşısı oldu. Op. Dr. Hüsnü Onur Durmaz, HPV aşısının artık bilimsel olarak tartışılacak bir yönünün kalmadığını belirterek, “Rahim ağzı kanserinden koruyan elimizde güçlü bir aşı var ve mutlaka uygulanmalı” ifadelerini kullandı.
Dr. Mertcan Gürbüz ise HPV aşısının özellikle 9-14 yaş arasında yapılmasının bağışıklık yanıtını artırdığını belirterek ailelerde farkındalığın giderek arttığını söyledi.
“PAKETLİ GIDALAR ERKEN ERGENLİĞİ TETİKLİYOR”
Erken ergenlik yaşının düştüğüne dikkat çeken Dr. Mertcan Gürbüz, özellikle paketli gıdalar ve obezitenin bu süreçte etkili olduğunu söyledi.
Gürbüz, “Türkiye’de ve dünyada erken ergenlik artıyor. Özellikle aşırı kilolu çocuklarda ve yoğun paketli gıda tüketiminde hormonal etkiler daha sık görülüyor” dedi.
“GEBELER SICAKTA HAREKETSİZ KALMAMALI”
Aydın gibi sıcak bölgelerde yaşayan anne adaylarına da önerilerde bulunan Op. Dr. Hüsnü Onur Durmaz, sıcak hava nedeniyle hareketsiz kalınmaması gerektiğini belirtti.
Durmaz, “Gebeler sabah erken saatlerde veya akşam serinliğinde yürüyüş yapmalı. Bol sıvı tüketilmeli ve gebeliğe uygun güneş kremleri kullanılmalı” ifadelerini kullandı.
“BİLİMSEL BİLGİYE GÜVENİN”
Programın sonunda uzmanlar, ailelerin özellikle sosyal medya ve çevreden duyulan yanlış bilgilere karşı dikkatli olması gerektiğini vurguladı.
Dr. Mertcan Gürbüz, “Çocuk bakımıyla ilgili herkesin bir fikri olabilir ama önemli olan bilimsel ve kanıta dayalı bilgiye ulaşmak” derken, Op. Dr. Hüsnü Onur Durmaz ise kadınların kendi sağlık kontrollerini ihmal etmemesi gerektiğini ifade etti. (İREM AKCAN)
ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir.