Aydın İl Sağlık Müdürlüğü, lodoslu ve alçak basınçlı havalarda artan karbonmonoksit zehirlenmeleri konusunda vatandaşları uyardı. Isınma ve sıcak su sistemlerinde yapılan küçük ihmallerin, her yıl onlarca canı tehlikeye attığına dikkat çekildi.
Aydın İl Sağlık Müdürlüğü’nün paylaştığı bilgilere göre, güneybatı yönünden esen ve halk arasında “Lodos” olarak bilinen rüzgar, kış aylarında ciddi riskleri beraberinde getiriyor. Lodosun etkili olduğu günlerde hava basıncının düşmesi, bacalı sistemlerin geri tepmeye başlamasına neden oluyor. Bu durum, renksiz ve kokusuz olan karbonmonoksit gazının yaşam alanlarına sızmasını kolaylaştırıyor.
Her yıl Aydın genelinde onlarca kişi, soba, şofben, kombi ve bacalardan kaynaklanan karbonmonoksit zehirlenmesi nedeniyle hastanelere başvuruyor. Uzmanlar, vakaların büyük bölümünün yanlış kullanım, eksik bakım ve ihmaller sonucu yaşandığını vurguluyor. Yanma sonucu ortaya çıkan karbonmonoksit, özellikle kapalı ve yeterince havalandırılmayan alanlarda kısa sürede birikiyor. Soba ve kombilerin yanı sıra, mangal dumanı, jeneratörler ve araç egzozları da önemli risk kaynakları arasında yer alıyor. Gazın fark edilmemesinin en büyük nedeni ise koku ve renk taşımaması.
Yetkililer, vatandaşların çoğu zaman farkında olmadan hayati hatalar yaptığını belirtiyor. Özellikle menfezlerin kapatılması, bacaların temizlenmemesi ve cihazların düzenli bakıma alınmaması zehirlenme riskini katlıyor. Bacalı ısıtıcıların lodoslu havalarda kullanılması ise en tehlikeli davranışlardan biri olarak öne çıkıyor.
ALINMASI GEREKEN ÖNELEMLER
Aydın İl Sağlık Müdürlüğü zehirlenmeyi önlemenin ilk adımının yaşam alanınızda ve çevresinde hangi cihazların karbondioksit kaynağı olabileceğini öğrenmek olduğuna dikkat çekti. Yanma ile çalışan ocaklar, sobalar, şofbenler, kombiler; mangal/maltız dumanı ile jeneratör ve araç egzozlarının özellikle kapalı veya yetersiz havalandırılan yerlerde CO’nun hızla birikmesine yol açabildiği belirtilirken yapılan açıklamada; "Yakıtla çalışan ısıtıcılar ve cihazların bulunduğu alanlarda mutlaka menfez kullanılmalı, menfezler her ne sebeple olursa olsun asla kapatılmamalıdır. Sızıntıya neden olabilecek bir arıza veya bozulmayı önlemek için yanma ile çalışan ocaklar, sobalar, şofbenler, kombiler her yıl bakıma alınmalıdır. Lodoslu havalarda bacalı ısıtıcılar kullanılmamalı ya da ısıtıcının yandığı odada uyunmamalıdır. Yakıtla çalışan ısıtıcıların tamamen söndüğüne emin olmadan bulunduğu ortam terk edilmemelidir. Bacalarda ısıya dayanımlı malzemeler tercih edilmeli, iç kısımda mümkünse paslanmaz çelik malzeme kullanılmalı ve dış kısımda izolasyon olmalıdır. Baca boruları en kısa mesafeden bacaya bağlanmalı ve bacanın içine fazla girmemelidir. Bacaların temizliği ve bakımı her yıl düzenli olarak yaptırılmalı, eskimiş, hasar görmüş baca boruları kullanılmamalıdır. Aspiratörler ile kombi ve şofbenler aynı bacaya bağlanmamalı ve bacalı şofbenler banyolara yerleştirilmemelidir. Yakıtla çalışan ısıtıcıların bulunduğu alanlarda mümkünse karbonmonoksit dedektörleri kullanılmalıdır. Kapalı/havalandırması olmayan alanlarda motorlu araç ya da jeneratör çalıştırılmamalıdır. Kapalı/havalandırması olmayan alanlarda mangal yakılmamalıdır. Çadır ve karavan gibi kapalı uyku alanlarında taşınabilir yakıtla çalışan ısıtıcı veya aydınlatıcı kullanılmamalıdır" ifadelerine yer verildi.
Uzmanlar, olası zehirlenme vakalarında zehirlenen kişilerin vakit kaybetmeden 112 Acil Servis aranarak sağlık kuruluşuna başvurması gerektiğine dikkat çekti. (FERİŞTAH DEĞİRMEN)
ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir.