• 17 Nisan 2026, Cuma 09:24

Aydın’da tarihi karar: Çatal Ağa Tümülüsü ve birçok alan arkeolojik sit ilan edildi

Aydın Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu tarafından alınan yeni kararlarla Koçarlı ve Söke’de çok sayıda arkeolojik alan koruma altına alındı. Çatal Ağa Tümülüsü, Sunu ve Nekropol Alanı ile Sazlıbön Köprüsü çevresi için kritik sit ve koruma düzenlemeleri Resmi Gazete’de yer aldı.

Aydın İli genelinde  çok sayıda arkeolojik alanın tescili ve koruma sınırlarının yeniden belirlenmesine karar verildi. Kararlar kapsamında özellikle Koçarlı ve Söke ilçelerinde yer alan tarihi bölgeler dikkat çekti. Resmi Gazete'de yayımlanan karara göre Aydın'da yeni sit alanlarını belirledi. Süreç, 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu çerçevesinde yürütüldü.

ÇATAL AĞA TÜMÜLÜSÜ 

Koçarlı ilçesi Çeşme Mahallesi’nde yer alan ve özel mülkiyete ait parseller üzerinde tespit edilen "Çatal Ağa Tümülüsü", yapılan incelemeler sonucunda I. Derece Arkeolojik Sit olarak tescil edildi. Kurul kararında, alanın bilimsel kazılar dışında hiçbir yapısal müdahaleye açık olmadığı vurgulandı. Ayrıca bölgede: Yeni yapılaşmaya izin verilmeyeceği,sadece sınırlı mevsimlik tarım faaliyetlerinin sürdürülebileceği, alanda hiçbir kazı faaliyetinin yapılamayacağı belirtildi.

Bu kapsamda Çatal Ağa Tümülüsü çevresindeki taşınmazların tapu kayıtlarına “bir bölümü arkeolojik sit alanında kalmaktadır” şerhi düşülmesi kararlaştırıldı. Karar öncesinde çok sayıda kurumdan görüş alındı. Milas Müze Müdürlüğü, Aydın Valiliği İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, DSİ 21. Bölge Müdürlüğü ve Karayolları 2. Bölge Müdürlüğü gibi kurumların raporları dosyaya eklendi. Bu süreçte ayrıca Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi üzerinden iletilen başvurular da değerlendirmeye alındı.

SUNU VE NEKREPOL ALANI 

Koçarlı’nın Gaffarlar Mahallesi’nde yer alan ve Maliye Hazinesi mülkiyetindeki taşınmazları da kapsayan bölgede tespit edilen "Sunu ve Nekropol Alanı", yine I. Derece Arkeolojik Sit olarak tescil edildi. Kurul, alanın bir bölümünün yol boşluğunda bulunması nedeniyle özel bir düzenleme yapılmasına karar verdi. Buna göre: Sit sınırları 1/750 ölçekli harita ile kesinleştirildi, yeni parsel düzenlemeleri için kurul izni şartı getirildi, kaçak kazı riskine karşı ek tedbirler talep edildi. 

SÖKE SAZLIBÖN KÖPRÜSÜ 

Söke ilçesinde bulunan tarihi Sazlıbön Köprüsü için de önemli bir güncelleme yapıldı. Daha önce 10 metre olarak belirlenen korunma alanı, yeni değerlendirmeyle 25 metreye çıkarıldı. Kurul kararında, mevcut koruma bandının yetersiz olduğu vurgulandı. Bu doğrultuda köprü çevresindeki taşınmazlara ilişkin tapu kayıtlarına “koruma alanı içinde kalmaktadır” şerhi düşülmesi zorunlu hale getirildi. Yeni düzenlemeye göre: Koruma alanı içinde yapılaşma yapılamayacak, alan üzerinde sınır değişikliği için kurul izni gerekecek, tüm uygulamalar kültür varlığı statüsüne uygun yürütülecek. 

Kurul, arkeolojik sit alanlarında: Bilimsel kazılar dışında müdahale yapılamayacağını, kaçak kazı yapanlar hakkında yasal işlem başlatılacağını, koruma amaçlı imar planlarının hazırlanmasının zorunlu olduğunu karara bağladı.

Kararlara göre, sit alanlarında tespit edilen kaçak kazılar için Cumhuriyet Başsavcılıklarına suç duyurusunda bulunulacak. Ayrıca kazı çukurlarının ilgili müze müdürlüğü denetiminde kapatılması ve teknik raporlarla kayıt altına alınması zorunlu olacak. (İREM DELİCE)

ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir.