tvDEN ekranlarında Hazal Bayık'ın hazırlayıp sunduğu Sağlık Vakti programına konuk olan Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op. Dr. Dilara Can ile Radyoloji Uzmanı Dr. Ediz Çakır, kadın sağlığından gebelik takibine, meme kanseri taramalarından görüntüleme yöntemlerine kadar merak edilen tüm konuları değerlendirdi. Uzmanlar, erken tanının hayat kurtardığını vurgulayarak kadınların düzenli kontrollerini ihmal etmemesi gerektiğinin altını çizdi.
"JİNEKOLOJİK MUAYENE İÇİN ŞİKÂYET BEKLENMEMELİ"
Programda ilk olarak düzenli jinekolojik kontrollerin önemine değinen Op. Dr. Dilara Can, kadınların yalnızca şikâyetleri olduğunda değil, herhangi bir belirti olmasa da yılda en az bir kez kadın hastalıkları ve doğum uzmanına başvurması gerektiğini söyledi.
Can, jinekolojik muayenelerin yalnızca hastalıkları tedavi etmek amacıyla yapılmadığını, belirti vermeyen hastalıkların erken dönemde tespit edilmesi açısından da büyük önem taşıdığını belirtti. Ultrason sayesinde yumurtalık kistleri, miyomlar, polipler ve doğumsal rahim anomalilerinin değerlendirilebildiğini ifade eden Can, rahim ağzı kanseri taramalarında kullanılan smear ve HPV testlerinin de düzenli olarak yaptırılması gerektiğini anlattı.
GEBELİK PLANLAYANLARA ÖNEMLİ TAVSİYELER
Gebelik planlayan kadınların mutlaka gebelik öncesinde muayene olması gerektiğini söyleyen Can, mevcut hastalıkların değerlendirilmesi, vitamin desteğinin başlanması ve bağışıklık durumunun gözden geçirilmesinin sağlıklı gebelik açısından büyük önem taşıdığını dile getirdi.
Ayrıca kadınların gebelikten korunma yöntemleri konusunda da yaşlarına ve yaşam tarzlarına uygun şekilde hekimlerinden bilgi almalarının önemine dikkat çekti.
"YUMURTALIK KİSTLERİNİN ÇOĞU İYİ HUYLUDUR"
Programda kadınların en sık karşılaştığı sorunlardan biri olan yumurtalık kistlerine de değinen Op. Dr. Dilara Can, üreme çağındaki kadınların yaklaşık yüzde 20-30'unda yumurtalık kisti görülebildiğini söyledi.
Bu kistlerin büyük bölümünün fonksiyonel ve kendiliğinden kaybolan iyi huylu yapılar olduğunu belirten Can, kistlerin yalnızca boyutuna göre değil; şekli, iç yapısı, hastanın yaşı, çocuk sahibi olma isteği ve şikâyetleriyle birlikte değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
Kasık ağrısı, karında şişkinlik, adet düzensizlikleri, sık idrara çıkma ve bağırsak şikâyetlerinin kistlerin belirtileri arasında yer aldığını aktaran Can, ani başlayan şiddetli ağrı, bulantı ve kusma gibi durumların ise acil değerlendirme gerektirdiğini söyledi.
MİYOMLARDA TEK KRİTER BOYUT DEĞİL
Rahmin düz kas tabakasından kaynaklanan iyi huylu tümörler olan miyomların özellikle 30 yaş sonrası kadınlarda sık görüldüğünü belirten Can, yoğun adet kanaması, kansızlık, ağrı ve bası şikâyetlerinin en önemli belirtiler olduğunu söyledi.
Tedavi kararının yalnızca miyomun büyüklüğüne göre verilmediğini ifade eden Can, miyomun yerleşim yeri, hastanın yaşı, menopoz durumu ve çocuk sahibi olma planlarının da dikkate alındığını anlattı.
ULTRASON İLK TERCİH OLUYOR
Radyoloji Uzmanı Dr. Ediz Çakır ise kadın hastalıklarının tanısında ilk tercih edilen görüntüleme yönteminin ultrason olduğunu belirtti.
Ultrasonun radyasyon içermediğini ve güvenle kullanılabildiğini vurgulayan Çakır, şüpheli durumlarda MR görüntülemesinin devreye girdiğini, MR'da özellikle kontrastlı incelemelerle kitlenin iyi ya da kötü huylu olabileceğine ilişkin önemli bilgiler elde edildiğini söyledi.
Çakır, ultrason sonuçlarının birkaç dakika içerisinde verilebildiğini, MR raporlarının ise çoğu zaman aynı gün ya da ertesi gün hazırlandığını ifade etti.
MEME KANSERİNDE ERKEN TANI HAYAT KURTARIYOR
Programda meme kanseri taramalarına da geniş yer verildi. Kadınlarda en sık görülen kanser türünün meme kanseri olduğunu hatırlatan Op. Dr. Dilara Can, her kadının kendi memesini tanıması gerektiğini söyledi.
Ele gelen kitle, koltuk altında şişlik, meme başından kanlı akıntı veya ciltte çekinti gibi bulgular görüldüğünde vakit kaybetmeden doktora başvurulması gerektiğini belirten Can, 40 yaşından itibaren rutin mamografi taramalarının ihmal edilmemesi gerektiğini ifade etti.
Aile öyküsü bulunan kadınlarda ise taramaların daha erken yaşlarda başlayabileceğini sözlerine ekledi.
"MAMOGRAFİDEN KORKMAYIN"
Mamografinin birçok kişi tarafından ağrılı olduğu düşüncesiyle ertelendiğini belirten Dr. Ediz Çakır ise yeni nesil cihazlarda bu durumun büyük ölçüde ortadan kalktığını söyledi.
Mamografinin özellikle meme kanserinin erken evrede yakalanmasını sağlayan en değerli tetkiklerden biri olduğunu vurgulayan Çakır, ultrasonla birlikte kullanıldığında tanı başarısının önemli ölçüde arttığını ifade etti.
GEBELİKTE ULTRASON GÜVENLİ Mİ?
Anne adaylarının en çok merak ettiği konuların başında ultrasonun bebeğe zarar verip vermediğinin geldiğini belirten Op. Dr. Dilara Can, ultrasonun yalnızca ses dalgalarıyla çalıştığını ve bugüne kadar bebeğe zarar verdiğine dair bilimsel bir kanıt bulunmadığını söyledi.
Gebelikte kesenin yaklaşık 4,5-5 haftada, embriyonun 5,5-6 haftada, kalp atımlarının ise 6-6,5 haftalarda görülebildiğini ifade eden Can, erken haftalarda görüntülenemeyen gebeliklerde hemen olumsuz düşünülmemesi gerektiğini belirtti.
DETAYLI ULTRASON GEBELİK TAKİBİNİN EN KRİTİK AŞAMALARINDAN BİRİ
Gebelikte 18-23. haftalar arasında yapılan detaylı ultrasonun fetal organ gelişimini değerlendirmede büyük önem taşıdığını söyleyen Can, bebeğin organları, plasenta, amniyon sıvısı ve rahim ağzının ayrıntılı şekilde incelendiğini belirtti.
Dr. Ediz Çakır ise detaylı ultrasonda baştan ayağa tüm organ sistemlerinin değerlendirildiğini, özellikle kalbin ayrıntılı incelendiğini, yüz yapısı, dudak, damak, omurga, kol ve bacak gelişiminin tek tek kontrol edildiğini anlattı.
Şüpheli durumlarda ise ileri genetik incelemeler veya üst merkezlere yönlendirme yapılabildiğini ifade etti.
DÖRT BOYUTLU ULTRASONUN FARKI NE?
Çakır, dört boyutlu ultrasonun klasik ultrasona göre bebeğin gerçek zamanlı görüntülerini sunduğunu belirterek, yüz yapısı, dudak yarıkları ve iskelet gelişiminin daha ayrıntılı değerlendirilebildiğini söyledi. Bu yöntemin hem tanısal açıdan hem de ailelerin bebeği anne karnında görebilmesi açısından önemli avantajlar sunduğunu kaydetti.
SAĞLIKLI GEBELİK İÇİN DÜZENLİ TAKİP ŞART
Gebelik takibinin yalnızca ultrasonla sınırlı olmadığını ifade eden Op. Dr. Dilara Can, gebelik boyunca ikili tarama testi, fetal DNA testi, detaylı ultrason, şeker yükleme testi, kan ve idrar tetkikleri ile tansiyon ve kilo kontrollerinin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Gebelerin sosyal medyadaki bilgi kirliliğine değil, hekimlerinin önerilerine kulak vermesi gerektiğini belirten Can, gereksiz vitamin kullanımından kaçınılmasını, sağlıklı beslenilmesini ve riskli bir durum yoksa yürüyüş, yüzme, yoga ve pilates gibi fiziksel aktivitelerin ihmal edilmemesini tavsiye etti.
UZMANLARDAN ORTAK MESAJ: "ERKEN TANI HAYAT KURTARIR"
Programın sonunda iki uzman da kadınların düzenli jinekolojik kontrollerini aksatmaması, meme taramalarını zamanında yaptırması ve görüntüleme yöntemlerinden korkmaması gerektiği mesajını verdi.
Uzmanlar, hastalıkların geç tanınmasının yaşamı zorlaştırdığını, buna karşın erken tanı sayesinde hem tedavi başarısının hem de yaşam kalitesinin önemli ölçüde arttığını vurguladı. (HAZEL BAYIK)
ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir.