Zirai depo başvurusu yapılmıştı: Bozdoğan’daki alan arkeolojik sit çıktı

Aydın’ın Bozdoğan ilçesinde yapılması planlanan zirai depo başvurusu sonrası bölgede yürütülen incelemeler önemli bir arkeolojik bulguyu ortaya çıkardı. Resmi Gazete’de yayımlanan kararla Yazıkent Mahallesi’ndeki Kocakır Mevkii “III. derece arkeolojik sit alanı” olarak tescil edildi. 

Bozdoğan ilçesine bağlı Yazıkent Mahallesi’nde yer alan bazı parsellerde yapılan incelemeler, bölgede arkeolojik yerleşim alanı bulunduğunu ortaya koydu. Konuya ilişkin karar, Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.

Süreç, tapunun 229 ada 18 parselinde bulunan taşınmaz üzerinde zirai depo yapılması için yapılan başvurunun ardından başlatıldı. Bozdoğan Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğü’nün 29 Temmuz 2025 tarihli yazısıyla ilgili kurum görüşleri talep edildi. Yapılan değerlendirmeler ve 19 Ağustos 2025 tarihinde bölgede gerçekleştirilen yerinde incelemeler sonucunda, 229 ada 17, 18 ve 19 parsellerde arkeolojik yerleşim izleri bulunduğu tespit edildi. Bu gelişme üzerine Aydın Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü tarafından tescil süreci başlatıldı.

TESCİL SÜRECİ TAMAMLANDI 

Tescil sürecinde birçok kurumdan görüş alındı. Başta Bozdoğan İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü, Aydın İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, Aydın Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü, Devlet Su İşleri 21. Bölge Müdürlüğü ve Aydın Büyükşehir Belediyesi olmak üzere çeşitli kurumlar konuya ilişkin değerlendirmelerini iletti. Uzmanlar tarafından hazırlanan raporlar ve kurum görüşleri doğrultusunda yapılan toplantıda, söz konusu alanın 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamında korunması gereken bir taşınmaz kültür varlığı özelliği taşıdığı değerlendirildi. Bunun üzerine Yazıkent Mahallesi’nde bulunan Kocakır Mevkii Arkeolojik Yerleşimi, III. derece arkeolojik sit alanı olarak tescil edildi.

SİT ALANINDA YAPILAŞMA İÇİN YENİ KURALLAR BELİRLENDİ 

Alanın sit statüsü kazanmasıyla birlikte bölgede uygulanacak koruma esasları ve kullanım şartları da belirlendi.

Alınan karara göre sit sınırları içerisinde yapılaşma belirli kurallara bağlı olacak. Buna göre: Yapılaşma durumunda yapılar, cephe aldığı yola en az 5 metre, komşu parsellere ise en az 3 metre mesafede olacak. Parsellerde yapılacak yapıların taban alanı 75 metrekare, toplam inşaat hakkı ise 150 metrekare ile sınırlandırıldı. Alan içerisinde yalnızca tek yapı yapılmasına izin verilecek. Ancak bu şartların uygulanabilmesi için öncelikle arkeolojik sondaj kazısı yapılması gerekiyor. Arkeolojik sondaj kazısı yapılmadan inşaat izni verilmeyecekKurul kararına göre sit alanında herhangi bir yapılaşma gerçekleştirilmeden önce ilgili Müze Müdürlüğü uzmanları tarafından arkeolojik sondaj çalışması yapılacak. Kazı sonucunda elde edilen bulgular raporlanacak ve eğer kültür varlığı tespit edilirse kazı başkanının görüşleri de eklenerek Koruma Bölge Kuruluna iletilecek. Kurul tarafından yapılacak değerlendirme sonrasında yapılaşmanın uygun görülmesi halinde inşaat faaliyetlerine izin verilecek.

BAZI FAALİYETLER YASAKLANDI 

Koruma kararları kapsamında sit alanında bazı faaliyetler tamamen yasaklandı. Buna göre bölgede: Taş, toprak ve kum gibi doğal malzemeler alınamayacak. Maden ocakları açılamayacak. Sanayi atıkları, cüruf veya çöp dökülmesi yasak olacak. Ayrıca alan içerisinde yapılacak tesviye çalışmaları, ağaç dikimi veya ağaç sökümü için de Koruma Bölge Kurulu’ndan izin alınması zorunlu hale getirildi. Tarımsal faaliyetler devam edebilecek Sit alanı ilan edilmesine rağmen bölgede yürütülen mevsimlik tarımsal faaliyetlerin devam edebileceği belirtildi. Yetkililer, söz konusu faaliyetlerin kültürel mirasa zarar vermeyecek şekilde sürdürülmesinin mümkün olduğunu vurguladı. Bunun yanı sıra, kamu yararı doğrultusunda ve kurulun uygun görmesi halinde rüzgar enerji santrali gibi projelerin de belirli şartlar altında değerlendirilebileceği ifade edildi.

ZİRAİ DEPO TALEBİ SONDAJ SONRASI DEĞERLENDİRİLECEK 

Tescil kararında, 229 ada 18 parselde yapılması planlanan zirai depo talebine de değinildi. Kurul, bu parseldeki depo talebinin ancak arkeolojik sondaj kazısı sonuçlarının değerlendirilmesinin ardından karara bağlanacağını belirtti. Kazı sonuçlarının Kurul’a iletilmesinden sonra depo yapımının uygun olup olmadığı yeniden incelenecek.

Karar kapsamında sit sınırları içerisinde kalan 229 ada 17, 18 ve 19 parsellerin tapu kayıtlarına da yeni bir şerh eklenecek. Tapu kütüğünün beyanlar hanesine “Tamamı III. Derece Arkeolojik Sit Alanında kalmaktadır” ibaresi işlenecek ve güncel tapu kayıtları Aydın Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü’ne gönderilecek. (İREM DELİCE)