Av. Damla SEZEN
av.damlasezen@gmail.com

SOSYAL MEDYA ARACILIĞIYLA İŞLENEN HAKARET SUÇU

3 Ekim 2017, Salı

     

Değerli Okurlar;

Öncelikle; Aydın Gazipaşa İlköğretim Okulu ile Aydın Atatürk Anadolu Lisesi’nden mezun ve güzel Aydın’ımızın toprağıyla oynarken onun ile büyümüş genç bir avukat olarak sizlerle tanışmaktan büyük mutluluk duyuyorum.

 

Sizlerle buluşmamıza imkân tanıyan saygıdeğer Aydın Denge Gazetesi ailesine teşekkürlerimi sunarım. Bana ayrılan bu köşede siz değerli Aydınlıların merak ettiği, günlük hayatında sıkça karşılaştığı hukuki sorunlara değinerek bu sorunların çözümüne ilişkin yasal prosedürlerden bahsedeceğim ve kafanızdaki soru işaretlerini gidermeye çalışacağım.

 

Bu ilk yazımda; facebook, twitter, instagram vs. gibi hemen herkes tarafından kullanılan sosyal medya mecrasında kimi zaman tanık olduğumuz hakaret suçundan ve özelliklerinden söz edeceğim.

 

Günümüzde internetin yaygın kullanımı, sosyal medya sitelerinin çeşitliliğini de beraberinde getirdi. Günlük hayattaki sözlü iletişimin yerini sanal ortamdaki yazışmaların alması ise suç teşkil eden bazı davranışların sosyal medyaya taşınmasına neden oldu. Türk Ceza Kanunu anlamında suç teşkil eden davranışlardan sanal ortamda en çok karşılaştığımız suçlardan biri Türk Ceza Kanunu’nun 125. Maddesinde düzenlenen hakaret suçudur. Bu yazımda sizlere bu suçun özelliklerinden söz edeceğim.

 

Türk Ceza Kanunu’nun 125/1. Maddesinden çıkarılabilecek tanıma göre Hakaret Suçu; “Bir kimseye onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnat edilmesi veya sövmek suretiyle bir kimsenin onur, şeref ve saygınlığına saldırılması” olarak tanımlanabilir. Hakaret suçunun basit halinin cezası üç aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezası olarak kanunda düzenlenmiştir. Somut olayın niteliğine göre bu ceza miktarında artırıma gidilebileceği gibi kanuni şartları oluştuğu takdirde indirime de gidilebilmektedir. Maddenin devamında hakaret edilen kişinin bizzat ortamda bulunmaması yani mağdur kişinin gıyabında suçun gerçekleşmesi halinde fiilin en az üç kişinin bulunduğu ortamda işlenmiş olması öngörülmüştür.

 

Hakaret suçunun nitelikli halleri ise maddenin üçüncü fıkrasında sayılmış olup dördüncü fıkrada özel bir nitelikli hal düzenlenmiştir. Bu hal -hakaretin alenen işlenmesi halidir- ve kanun hükmüne göre bu halde cezanın altıda bir oranında arttırılacağı düzenlenmiştir. Bu durum hakaretin doğrudan mesaj yoluyla mağdura gönderilmesi ile çokça kişi tarafından görülebilecek şekilde gönderi altına yazılan yorumda hakaret içerikli söylemlere yer verilmesi durumlarında faile verilecek ceza miktarı yönünden önem arz edecektir.

 

Hakaret suçunun oluştuğundan söz edilebilmesi için sarf edilen sözlerin diğer kişinin onur, şeref ve haysiyetini rencide edebilecek ağırlıkta olması gerekmektedir. Bu ağırlığın ölçütü ise mağdur kişinin alınganlığı değil; mağdurun yaşadığı çevre ile sosyal ortama uygun örf ve adet kuralları gereğince yapılacak belirlemedir. Bu aşamada fikir beyanı içeren söylemlerin diğer kişinin kişilik hakkının ihlali niteliğinde olmayıp eleştiri boyutunda kalması halinde de hakaret suçu oluşmayacaktır.

 

Hakaret Suçu, nitelikli hallerinden kamu görevlisine karşı görevinden dolayı işlenen türü hariç olmak üzere soruşturulması mağdurun şikâyetine bağlıdır. Yani mağdur şikâyetçi olmadıkça iş bu suçun Savcılık tarafından re’sen araştırılarak soruşturulması mümkün değildir. Şikâyete tabi suçlardaki hak düşürücü süre burada da mevcuttur. Suçun mağduru tarafından hakaret suçunu işleyen kişinin ya da kendisine hakaret edildiğini öğrenmesinden itibaren altı ay içerisinde suç duyurusunda bulunmadığı takdirde mağdurun şikâyet hakkı ortadan kalkmaktadır. Bu nedenle yukarıda anlatılanlar doğrultusunda bir kişilik hakkı ihlaline maruz kalmanız halinde bu durumu ispatlar görsel ve yazılı delillerinizle birlikte hak düşürücü süre içerisinde ikamet ettiğiniz yere en yakın polis merkezi veya Savcılığa suç duyurusunda bulunabilirsiniz. Tüm bu hukuki süreçte herhangi bir hak kaybına uğramamak adına uzman bir avukat aracılığıyla işlemlerinizi yürütmenizi önemle tavsiye ederim.

 

Sizleri daha fazla teknik detayla sıkmamak adına yazımı sonlandırırken; sosyal medyanın daha dikkatli, bilinçli ve kuruluş amacına hizmet eder şekilde kullanılmasının herhangi bir hukuki sıkıntı yaşamamak adına ne kadar önemli olduğunu düşünüyorum. Zira; sosyal medya bilincini bizzat özümseyerek çevremizdekilere de aşılar isek ancak bu şekilde bu gibi sorunların önüne geçebiliriz. Adaletin güneşi hep üzerinizde olsun!