Sabri SAĞLAM
Bozdoğan İlçe Vaizi

ORUCU BOZAN VE BOZMAYAN ŞEYLER II

20 Nisan 2021, Salı

     

Cuma günü olan yazımızda orucu bozan ve bozmayan şeylerden bahsetmiştik. Bazı hususlar yazımıza sığmamıştı. Kalan hususları bu yazımıza bırakmıştık.

Gerek anjiyografi, gerekse anjiyoplasti operasyonlarında yemek ve içmek anlamı bulunmadığından, oruç bozulmaz. Tahlil amacıyla vücudun herhangi bir organından parça alınması (biyopsi), orucu bozmaz. Bazı kalp rahatsızlıklarında dilaltına konulan hap, doğrudan ağız dokusu tarafından emilip kana karışarak kalp krizini önlemektedir. Söz konusu hap ağız içinde emilip yok olduğundan mideye bir şey ulaşmamaktadır. Bu itibarla, dilaltı hapı kullanmak orucu bozmaz. Burun damlasının bir kısmı burun çeperleri tarafından emilmekte, çok azı mideye ulaşmaktadır. Abdest alırken ağza ve burna su verme esnasında oluşan rutubet nasıl orucu bozmuyorsa, burna damlatılan ilaç yeme ve içme anlamı taşımadığından orucu bozmaz. (DİYK 22. 09. 2005 tarihli karar)

AŞI OLMANIN ORUCA ETKİSİ

Oruç; yemek, içmek, cinsel ilişki ve bunların kapsamına giren şeylerle bozulur. Bu sebeple, BESİN DEĞERİ TAŞIMAYAN AŞILAR ORUCU BOZMAZ

Tedavisi devam eden hastalar, sağlıklarına kavuşup tedavileri sona erinceye kadar oruçlarını erteleyebilirler. Bununla birlikte, Ramazan ayında herkesle birlikte oruca devam etmeyi arzu ediyorlar ve oruç tutmalarına da başka bir engel bulunmuyorsa iğnelerini iftardan sonra yaptırmaları yerinde olur. Bu imkâna sahip olmayanlar, tedavi ve aşı amaçlı iğne yaptırabilirler. Ancak, oruçlu iken gıda ve vitamin iğneleri yaptıranların, ağızdan aşı alanların damardan serum ve kan verilenlerin orucu bozulur. Daha sonra bu oruç kaza edilir.

İğne ve aşı bağlamında tedavi yöntemleriyle ilgili olarak vücûda verilen maddeler ve uygulanan tedavi yöntemlerinden ORUCU BOZANLAR şunlardır:

Vücûda kan vermek; Vücuda serum vermek; Vitamin içerikli iğne yaptırmak, Gıda ve keyif verici enjeksiyonlar, Su, yağ ve benzeri gıda özelliği taşıyan dışarıdan bir maddenin vücûda verilmesiyle uygulanan endoskopi, kolonoskopi, bölgesel ve genel anestezi yaptırmak; Periton diyalizine girmek, Damara serum verilerek yapılan hemodiyaliz.

İğne ve aşı bağlamında tedavi yöntemleriyle ilgili olarak uygulanan tedavi yöntemlerinden ORUCU BOZMAYANLAR ise şunlardır:

Salgın hastalıklar için yapılan aşılar; Ağrıyı dindiren iğneler; Besleyici içeriğe sahip olmayan sırf tedavi maksatlı iğneler; Lokal anestezide kullanılan vücûdun belli bir yerini uyuşturmak için vurulan iğneler; Hastaya herhangi bir sıvı maddesi verilmeden hemodiyaliz yaptırmak; Anjiyo ve biyopsi yaptırmak; Vücûda merhem sürmek; Vücûda ilaçlı bant yapıştırmak.

Gerek Osmanlı Fetvahanesi gerekse Din İşleri Yüksek Kurulu’nun (eski adıyla Heyet-i Müşâvere) 1931’den günümüze verdiği bütün fetvalarda ve İslam Âleminin fetva kurullarında gıda ve keyif verici özelliği bulunan aşıların orucu bozduğuna, tedavi maksadıyla yeme-içme ve keyif vermeyen aşıların orucu bozmadığına dair fetvalar verilmektedir. “Vücûdu besleyici olan ve yeme-içme anlamına gelen enjeksiyonların orucu bozacağını söylemek uygun olur. Bu bağlamda, iğnenin ve aşının orucu bozup bozmayacağının, kullanış amacına ve gıda ya da keyif verici olup olmamasına göre değerlendirilmesi gerektiği ortaya çıkmaktadır. Gıda ve keyif verici olmayan enjeksiyonlar, yemek ve içmek anlamına gelmediklerinden orucu bozmazlar. Aşı da böyle olup orucu bozmaz. Ancak gıda veya keyif verici enjeksiyonlar orucu bozar. Hastaya serum veya kan verilmesi de, aynı hükme tabi olup orucu bozar.” (Din İşleri Yüksek Kurulu, 12.04.2021)

DİĞER MESELELER

Akupunktur tedavisinin vücudu beslemesi ve gıdalandırması söz konusu olmadığından akupunktur yaptırmak orucu bozmaz.

Oruçlu iken kan aldırmak orucu bozmazken, vücuda kan verilmesi beslenme ve gıdalanma anlamına geldiğinden oruç bozulur.

Deri üzerine sürülen merhem, yapıştırılan ilaçlı bantlar orucu bozmaz. Astımlı hastaların, rahat nefes almalarını sağlamak amacıyla ağza püskürtülen oksijenli ilaç, orucu bozmaz (DİYK 22. 09. 2005 tarihli karar).

Diş kanaması orucu bozmaz. Ancak çıkan kan, karıştığı tükürüğe eşit veya daha fazla olursa yutulması hâlinde oruç bozulur ve kaza edilmesi gerekir. Daha az miktarda olan kan ise dikkate alınmaz.

Yıkanmak ve denize girmek orucu bozmaz. Ancak denize giren kişi yüzme esnasında su yutabilir. Dikkatli olması gerekmektedir. Yıkanırken de ağza ve buruna fazla su verilmemeli. Suyun mideye gitmemesi için gayret edilmelidir.

Oruçlu kimse abdest alırken, oruçlu olduğunu unutur da su boğazına giderse abdest bozulmaz. Eğer oruçlu olduğunu bilir ve hata ile boğazına su giderse abdesti bozulur ve bir gün kaza eder. Fakat orucu bozuldu diye yiyip içemez.

Yalan, gıybet, dedikodu gibi yeme-içme anlamı olmayan haramların yapılması sebebiyle oruç bozulmaz. Ancak orucun sevabı eksik olur. Rasûlüllâh (s.a.s.) bu konuda şöyle buyurmuşlardır; “Her kim yalan söylemeyi ve yalanla amel etmeyi bırakmazsa, o kimsenin yemesini içmesini bırakmasına Allah’ın hiçbir ihtiyacı yoktur.” (Buhârî, Savm, 8)

KUSMAK ORUCU BOZAR MI?

Miktarı ne olursa olsun kendiliğinden gelen kusuntu orucu bozmaz. Aynı şekilde mideden ansızın ağza yükselip tekrar mideye dönen şeyler de oruca zarar vermez. Kişinin kendi isteği ile ağız dolusu kusması hâlinde ise oruç bozulur. Rasûlüllâh (s.a.s.), “Oruçlu kimse kendisine hâkim olamayarak kusarsa ona kaza gerekmez. Her kim de kendi isteği ile kusarsa orucunu kaza etsin.” (Ebû Dâvûd, Savm, 32) buyurmuştur. Bununla birlikte, kustuğu için orucu bozuldu zannıyla yemeye içmeye devam eden kimsenin orucu bozulur. Böyle bir kimseye keffâret değil, gününe gün kaza gerekir.

Orucu bozan ve bozmayan durumlarla ilgili bütün hususları buraya sığdırmanın imkânı yoktur. Eğer başka bir durumla karşılaşırsanız, mahallenizdeki cami görevlilerimizden, müftülüklerimizden, Din İşleri Yüksek Kurulu’muzun internet sitesinden ve Alo 190 hattından bilgi alabilirsiniz.

Rabbim oruçlarımızı kabul eylesin. Cuma günü kaza, kefaret ve fidye konularını işleyeceğim inşallah! 



Yazarın Tüm Yazıları
BESMELE HER HAYIRLI İŞİN BAŞIDIR
CENNETTEN BİR PARÇADIR AİLE
İMAN ATMEYENİN AMELİ BOŞTUR
ALLAH VAR GAM YOK
EN GÜZEL SÖZ KİMİN SÖZÜDÜR?
RAMAZAN VE ORUÇLA İLGİLİ DİĞER KONULAR
FITIR SADAKASI VE FİDYE
ORUCUN KAZASI VE KEFFÂRETİ
ORUCU BOZAN VE BOZMAYAN ŞEYLER II
ORUCU BOZAN VE BOZMAYAN ŞEYLER
ORUÇLA İLGİLİ MESELELER
EŞSİZ AY RAMAZAN
GÜZEL AHLAK OLMADAN OLMAZ
GENÇLİĞİMİZ VE BİZ
ÇANAKKALE
MANEVİ MERDİVEN NAMAZ
MİRAÇ KANDİLİ
DOST, KARA GÜNDE BELLİ OLUR
ÜÇ AYLARIN FAZİLETİ
ALLAH İÇİN SADAKA VERMEK
CİNAYET HARAMDIR
MÜMİN ORTA YOLU TUTAR
DİNİN ZORUNLULUKLARI VE MÜLKİYET HAKKI
MÜMİNİN CVSİ -II
MÜMİNİN CVSİ -I
ÇOCUKLARIMIZA KARŞI DİKKAT EDECEKLERİMİZ
DİZİ VE FİMLERDEKİ BÜYÜK TEHLİKE
YILBAŞI BİLETİ, ŞANS OYUNLARI VE İDDİALAR KUMARDIR
HER İNSAN DEĞERLİDİR
ALACALI, KEL VE KÖR
İSLAM’IN İLME VERDİĞİ DEĞER
İslam'da boşanma
ÇOCUKLARIMIZIN DİN EĞİTİMİ
MUSİBETTE MANEVİ DAYANAK
ÇOCUKLARIN PEYGAMBERİ (S.A.S.)
PEYGAMBER EFENDİMİZ (S.A.S.) VE ÇOCUKLAR
KADINLAR SAYGINDIR
ALIŞVERİŞ ÖLÇÜSÜ
CAMİ VE İLİM
ALLAH’A BORÇ VERİR MİSİN?
HER ZAMAN SABIR GEREKLİ
AHİRETTE DEVAM EDEN DOSTLUK
ALLAH (c.c.)’IN YARATTIĞI EN GÜZEL CANLI: İNSAN
KALBİM TEMİZ
ZENGİNLİĞE SABRETMEK, FAKİRLİKTEN DAHA ZOR
İMANSIZ AMEL BOŞTUR
İHLASLIYA ŞEYTAN İLİŞEMEZ
BAYRAM O BAYRAM OLA
KURBAN REHBERİ
HER İŞİN DOĞRUSU
ZAMANI GELMEDİ Mİ?
LAFLA PEYNİR GEMİSİ YÜRÜMEZ
Ben Demeyrum, Çitap deyi Çitap!
VİRÜS VE SİVRİSİNEK
Kur’ân’ın Kalbinden
Annesini Merdivenlerden İten Kız