Sabri SAĞLAM
Bozdoğan İlçe Vaizi

ORUÇLA İLGİLİ MESELELER

14 Nisan 2021, Çarşamba

     

Kıymetli kardeşlerim Ramazan-ı Şerifi’miz hakkımızda hayırlı olsun!

Oruç ibadeti senede bir kere olması sebebiyle oruçla ilgili ilmihal bilgilerimizi tekrar etmemiz yerinde olacaktır. Her oruç tutan kimsenin bilmesi gereken bilgileri kısa ve öz şekilde ve de anlaşılır bir üslupla yazmaya gayret edeceğim. Oruçla ilgili yazacağım bilgiler Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu’nun verdiği fetvalar doğrultusunda olacaktır. Din İşleri Yüksek Kurulu’muz, Diyanet İşleri Başkanlığı’nın en yüksek karar danışma organıdır. Kurul’un verdiği fetvalar her zaman Kur’an, Sünnet ve ehl-i sünnet mezheplerin görüşleri çerçevesinde olmaktadır. Yeni gelişmelerle ortaya çıkan durumlarda ise kurulumuz, alanın uzmanlarıyla görüşerek en faydalı ve tartışmasız fetvalar yayınlamaktadır.

ORUÇ TUTMAKLA YÜKÜMLÜ OLANLAR

Oruç tutmakla yükümlü olmak için başta müslüman olmak gerekir. Müslüman olmayan kimseler dini yükümlülüklerden sorumlu değillerdir. Akıllı ve ergenlik çağına ulaşmış olmak da diğer şartlardır. Dolayısıyla akıllı olmayan ve ergenlik çağına gelmeyen kimseler diğer ibadetler gibi oruç ibadetiyle de sorumlu değillerdir. Ergenlik çağına gelmemiş çocuklar alıştırmak ve ısındırmak için namaz kılmaya ve oruç tutmaya teşvik edilebilirler. İbadetlerle yükümlü olduklarında zorlanmamaları için doğruyu yanlışı ayırt edebildikleri yaşlarda ibadetlere alıştırılmaları iyi olur. Bu da genellikle yedi yaş olarak kabul edilir.

ORUCA NİYET NE ZAMAN VE NASIL NİYET EDİLECEĞİ

Niyet etmek orucun şartlarındandır. Niyetsiz oruç sahih değildir. Oruca kalben niyet etmek yeterli ise de dil ile de ifade etmek güzel bir davranıştır. Oruç için sahura kalkılması da niyet sayılır. Ramazan orucuna niyet etmek, akşam namazından başlar yarın tutulacak olan günün öğle vaktinden az öncesine kadar devam eder. Akşam namazından sonra niyet edilmeyip sahura da kalkılmazsa gündüz de niyet edilebilir. Ancak niyet etmek gündüze kalmışsa imsak vaktinden sonra orucu bozacak hiçbir şey yapılmaması gerekir. “Yarın ki Ramazan orucunu tutmaya niyet ettim.” denmesi daha faziletlidir. Sadece “yarın ki orucu tutmaya niyet ettim” demek de yeterlidir. Ancak her gün için ayrı ayrı niyet etmek gerekir. Şafiî mezhebine mensup kardeşlerimizin niyetlerini akşam ezanı ile imsak vakti arasında yapması gerekir.

İMSAK NEDİR VE EZAN OKUNURKEN YEMEK YENİR Mİ?

Fecr-i sadıktan iftar vaktine kadar yemek, içmek ve cinsi münasebet gibi orucu bozacak şeylerden uzak durmaya imsak denir. Fecr-i sadık, takvimlerimizde imsak diye yazan vakittir. Ramazan aylarında ezanlara imsak vaktinde diğer zamanlarda güneş doğmasına bir saat kala okunur. Ezanın başlaması ile yemek içmek terk edilir. Ancak ezan okunurken ağızda olan lokmanın yutulmasında sakınca yoktur.

SAHUR YEMEĞİ VE TEHECCÜD NAMAZI

Rasûlüllâh (s.a.s.) sahur yemeğinde bereket olduğunu ifade etmiştir. Bir hurma ve bir bardak su bile olsa sahur yemeğinin bereketinden faydalanmak, sünnete uygun bir davranış olur. Rasûlüllâh (s.a.s.)’ e farz olan teheccüd namazı da bizim sahura kalktığımız vakitte kılınır. Teheccüd namazını yatsı namazını kılıp biraz uyuduktan sonra kılmalı. İki, dört, altı ve sekiz rekât olarak sabah namazının sünneti gibi kılınır. Teheccüd, çok kuvvetli sünnetlerdendir. Diğer zamanlarda kılamasak da Ramazan ayının faziletinden yararlanmak için en azında iki rekât ile bu namazı kılmaya gayret edelim. Rasûlüllâh (s.a.s.) teheccüd namazı ile ilgili şöyle buyurmaktadır; “Her kim geceleyin uyanır, ailesini de uyandırır ve iki rekât namaz kılarsa, Allah’ı çok zikreden erkekler ile kadınlardan yazılır.” (Ebû Dâvûd, Tatavvu’, 18) Başka bir hadiste de, “Farz namazlardan sonra en faziletli namaz gece namazıdır.” (Müslim, Sıyâm, 202) Bu hadislerde gece kılınan nafile namazların gündüz kılınan nafile namazlardan üstün olduğuna işaret edilmektedir. “Niyet ettim teheccüd namazı kılmaya” diye niyet edilebilir. İkişer rekât kılmak daha faziletlidir.

TERAVİH NAMAZI

Bildiğimiz üzere geçen yıl olduğu gibi bu yılda teravihi camilerde cemaatle kılamıyoruz. Ancak evimizde kılarak da teravih namazı sevabını alabiliriz. Hatta ev halkıyla cemaat de yapabiliriz. Teravih namazı erkeklere sünnet olduğu gibi kadınlara da sünnettir. Resûl-i Ekrem (s.a.s.) ashabıyla beraber cemaat hâlinde bu namazı kılmış, onların iştiyakını görünce farz olur endişesiyle cemaatle kılmayı terk ederek yalnız kılmaya devam etmiştir (Buhârî, Salâtü’t-terâvîh, 1). Yine Hz. Peygamber, “Kim inanarak ve sevabını Allah’tan bekleyerek Ramazan namazını (Teravih) kılarsa, onun geçmiş günahları bağışlanır.” (Buhârî, Salâtü’t-Teravih, 1) buyurarak teravih namazına teşvik etmiştir. Bu bakımdan teravih namazı, erkek ve kadınlar için sünnet-i müekkededir.

Teravih namazını dört rekâtta bir selam vererek kılmak caiz ise de, iki rekâtta bir selam vererek kılmak daha faziletlidir. Bu namazın her dört rekâtının sonunda bir miktar oturup dinlenmek müstehaptır. Bu dinlenmelerde tehlîl (lâ ilâhe illallah demek) ve salavât ile meşgul olunması uygundur.

Teravih namazının ve vitir namazının vakti yatsı namazının vaktidir. Ancak teravih ve vitir namazı yatsı namazının farzından sonra kılınır. Yatsı namazının farzından önce kılınan teravih ve vitir namazının tekrar kılınması gerekir. Eğer vakit çıkmış ise; teravihin kazası gerekmez fakat vitir namazının kaza edilmesi gerekir.

Teravih namazı bir bütün olduğundan her iki veya dört rekâtta selam verdikten sonra yeniden niyet etme zorunluluğu bulunmamaktadır. Başta yapılan niyet geçerlidir.

Rabbim tuttuğumuz oruçlarımızı, kıldığımız teravihlerimizi ve diğer ibadetlerimizi kabul eylesin. Selam ve dua ile… 



Yazarın Tüm Yazıları
BESMELE HER HAYIRLI İŞİN BAŞIDIR
CENNETTEN BİR PARÇADIR AİLE
İMAN ATMEYENİN AMELİ BOŞTUR
ALLAH VAR GAM YOK
EN GÜZEL SÖZ KİMİN SÖZÜDÜR?
RAMAZAN VE ORUÇLA İLGİLİ DİĞER KONULAR
FITIR SADAKASI VE FİDYE
ORUCUN KAZASI VE KEFFÂRETİ
ORUCU BOZAN VE BOZMAYAN ŞEYLER II
ORUCU BOZAN VE BOZMAYAN ŞEYLER
ORUÇLA İLGİLİ MESELELER
EŞSİZ AY RAMAZAN
GÜZEL AHLAK OLMADAN OLMAZ
GENÇLİĞİMİZ VE BİZ
ÇANAKKALE
MANEVİ MERDİVEN NAMAZ
MİRAÇ KANDİLİ
DOST, KARA GÜNDE BELLİ OLUR
ÜÇ AYLARIN FAZİLETİ
ALLAH İÇİN SADAKA VERMEK
CİNAYET HARAMDIR
MÜMİN ORTA YOLU TUTAR
DİNİN ZORUNLULUKLARI VE MÜLKİYET HAKKI
MÜMİNİN CVSİ -II
MÜMİNİN CVSİ -I
ÇOCUKLARIMIZA KARŞI DİKKAT EDECEKLERİMİZ
DİZİ VE FİMLERDEKİ BÜYÜK TEHLİKE
YILBAŞI BİLETİ, ŞANS OYUNLARI VE İDDİALAR KUMARDIR
HER İNSAN DEĞERLİDİR
ALACALI, KEL VE KÖR
İSLAM’IN İLME VERDİĞİ DEĞER
İslam'da boşanma
ÇOCUKLARIMIZIN DİN EĞİTİMİ
MUSİBETTE MANEVİ DAYANAK
ÇOCUKLARIN PEYGAMBERİ (S.A.S.)
PEYGAMBER EFENDİMİZ (S.A.S.) VE ÇOCUKLAR
KADINLAR SAYGINDIR
ALIŞVERİŞ ÖLÇÜSÜ
CAMİ VE İLİM
ALLAH’A BORÇ VERİR MİSİN?
HER ZAMAN SABIR GEREKLİ
AHİRETTE DEVAM EDEN DOSTLUK
ALLAH (c.c.)’IN YARATTIĞI EN GÜZEL CANLI: İNSAN
KALBİM TEMİZ
ZENGİNLİĞE SABRETMEK, FAKİRLİKTEN DAHA ZOR
İMANSIZ AMEL BOŞTUR
İHLASLIYA ŞEYTAN İLİŞEMEZ
BAYRAM O BAYRAM OLA
KURBAN REHBERİ
HER İŞİN DOĞRUSU
ZAMANI GELMEDİ Mİ?
LAFLA PEYNİR GEMİSİ YÜRÜMEZ
Ben Demeyrum, Çitap deyi Çitap!
VİRÜS VE SİVRİSİNEK
Kur’ân’ın Kalbinden
Annesini Merdivenlerden İten Kız