Sabri SAĞLAM
Bozdoğan İlçe Vaizi

CAMİ VE İLİM

2 Ekim 2020, Cuma

     

Hayırlı cumalar kıymetli kardeşlerim!

Etrafımızda gördüğümüz her şeyin bir yaratılış amacı vardır. Hiç biri işe yaramaz değildir. İçinde bulunduğumuz bu dünyamız da canlıların üzerinde yaşaması için yaratılmıştır. İsmini bildiğimiz veya bilmediğimiz bütün varlıkların, bildiğimiz veya bilmediğimiz görevleri vardır. Kendi hayatımızda yaptığımız bütün araç-gereçlerin de bir görevi vardır. Hiç kimse işe yaramayan boş şeyler yapmaz, icat etmez. Küçük bir toplu iğnenin bile hayatımızda bir kullanım alanı vardır. Akıl sahibi olmayan canlı ve cansız varlıkların bir görevi varken, akıl sahibi cin ve insanların da görevlerinin olmaması düşünülemez.

Rabbimiz Teâlâ ve Tekaddes hazretleri cinleri ve insanları sadece kendisine ibadet etmeleri için yaratmıştır. Bu hakikati ise şöyle bildirmiştir; “Ben cinleri ve insanları, ancak bana kulluk etsinler diye yarattım.” (Zâriyât Sûresi 56) Rabbimize ibadet etmemiz temel yaratılış amacımızdır. İbadet ise ancak onu emredenin istediği şekilde olursa anlamı olur. Rabbimizin bizden istediği kulluğun yapılışı ise bizlere gönderdiği Kitaplar ve o kitapları anlatan ve yaşayan peygamberler vesilesiyle olmuştur. Bu ümmete ise kitap olarak Kur’ân-ı Kerîm, peygamber olarak ise Hazreti Muhammed Mustafa (s.a.s.) gönderilmiştir. Kur’ân, bize neyi yapacağımızı söyler, Rasûlüllâh (s.a.s.) ise nasıl yapacağımızı hem söyler hem bizzat uygulayarak gösterir. Sahabe (r.anhüm ecmeîn) ise Efendimiz (s.a.s.)’in hayatını, en ince ayrıntısına kadar sonraki tabiin nesline rivayet etmiştir. Silsile yoluyla anlatıla gelen Efendimiz (s.a.s.)’in hayatını en ince ayrıntısına kadar biliyoruz. Mademki Rabbimiz ’in razı olduğu hayat biçimi Rasûlüllâh (s.a.s.)’in hayatıdır, bize de düşen onun gibi yaşamaktır. Onu, her işimizde kendimize örnek almaktır.

Efendimiz (s.a.s.)’e ilk vahiy “Oku!” diye gelmiştir. Kendisine ilk inen ayet “Oku!” olan bir peygamberin ümmetiyiz. Efendimiz (s.a.s.) vahyedilen Alak Sûresi’nin ilk beş ayetini okumuştur. O ayetlerde de ise şöyle buyrulmaktadır; “Yaratan Rabbinin adıyla oku! O, insanı "alak"dan (aşılanmış yumurtadan) yarattı. Oku! Senin Rabbin en cömert olandır. O, kalemle yazmayı öğretendir, insana bilmediğini öğretendir.” Nebi (s.a.s.) sahabesine okuyup öğrenmelerini emretmiştir. Çünkü bilgi olmadan hiçbir şey yapılmaz. İbadetler, bilgi olmadan yapılamaz. Allah’a güzel bir kul olmak ancak sağlam bir imandan sonra ilme dayalı ibadetle mümkündür. İnsanın yapısı sonradan öğrenmeye uygun bir şekilde yaratılmıştır. Bunun için de öğrenmenin yaşı yoktur. Ölüm gelene kadar insan, öğrenmeye elverişli bir yapıdadır. Aynı şekilde ölüm gelen kadar da ibadetle sorumluyuz.

Rabbimiz, kendisini “ilim” ile sıfatlandırmıştır. Kitabımızda ilimle ilgili yedi yüz elli kadar ayet vardır. Rabbimiz, Efendimiz (s.a.s.)’e ise başka şeyin artırılması için dua etmesini emretmemiş, sadece ilmin artırılması için dua etmesini emretmiştir.” "Rabbim! İlmimi arttır" de.” (Tâhâ Sûresi 114) Her bilgi değil fayda veren bilgi önemlidir. Bunun için de Efendimiz (s.a.s.) şöyle dua buyurmuşlardır; ““Allah"ım! Huşû duymayan kalpten, kabul edilmeyen duadan, doymayan nefisten ve fayda vermeyen ilimden sana sığınırım. Bu dört şeyden sana sığınırım. ”(Tirmizî, Deavât, 68)

Medine’ye hicretten sonra yapılan mescidin ismi Mescid-i Nebi’dir. Bu mescid hem ibadet etmek içindi hem de sahabenin dinini öğrendiği eğitim yuvasıydı. Sahabe, bu mescidde dini uygulamalı olarak öğrenmiştir. Sonradan fethedilen yerlere giden sahabe, bu mescidde öğrendiklerini fethedilen yerlere götürmüşlerdir. Bu mescidde Ashab- Suffa denen sahabeler kalıyordu. Fakir ve bekârdılar. Ticaretle ve ziraatle uğraşmazlardı. Ashab- Suffa’nın sayısı bazen dört yüzlere varıyordu. Efendimiz (s.a.s.) Mescid- Nebi’ hem erkek sahabeye dini öğretiyordu hem de hanım sahabelere dini öğretiyordu. Hanımlara özel bir sohbet günü vardı.

Medine’nin imar planı Mescid-i Nebi’nin konumuna göre yapılmıştı. Şehrin merkezinde “temeli ilk günden takva üzere kurulan” bu mescid vardı. Sonradan gelen müslümanlar, Medine’nin planını bütün İslam şehirlerine uyguladılar. Osmanlı Devleti’ zamanında da kurulan şehirler hep cami merkezli olmuştur. Şimdi bulunduğumuz şehre bir bakalım, caminin etrafında kurulmuştur. Şehrin merkezine kurulan bu camiler, sadece ibadet yerleri değildi. Aynı zamanda ilim yuvalarıydı. Tıpkı Mescid-i Nebi’de olduğu gibi. Camilerin çevrelerinde talebelerin ders görmesi için odalar bulunsa da genel dersler camilerde yapılırdı. Camilerde sadece dini ilimler değil dini ilimlerin yanında tıp, astronomi, matematik gibi pozitif ilimler de okutulurdu. Aslında ilmin dinlisi dinsizi olmaz. Allah’ın varlığına götüren bütün ilimler dinidir. Fayda veren ilimler de dine karşı değildir.

Zamanımızda muhtaç olduğumuz birlik ve beraberce İslam’ın yaşanması, fiziken cami merkezli olan şehrimizin, manen ve ruhen de cami merkezli olmasıdır. Kalbimizin ve kalıbımızın maddi yönü tamamdır fakat manevi yönden eksikse, gerçek huzura eremez.

Diyanet İşleri Başkanlığı’mız 1-7 Ekim “Camiler ve Din Görevlileri Haftası’nı”, “Cami ve İlim” temasıyla işleme kararı almıştır. Bu vesileyle bütün din görevlisi arkadaşlarımın haftasını tebrik ediyorum. Rabbim İslam’ı hem doğru anlamayı hem doğru yaşamayı ve hem de doğru anlatmayı nasip etsin!

Bu haftaki yazımızı Nebi (s.a.s.)’in kulağımıza küpe olacak bir hadis-i şerifiyle bitirelim; “İnsan ölünce üç şey dışında ameli kesilir: Sadaka-i câriye (faydası kesintisiz sürüp giden sadaka), kendisinden faydalanılan ilim ve kendisine dua eden hayırlı evlât. ”(Müslim, Vasiyyet, 14) 



Yazarın Tüm Yazıları
BESMELE HER HAYIRLI İŞİN BAŞIDIR
CENNETTEN BİR PARÇADIR AİLE
İMAN ATMEYENİN AMELİ BOŞTUR
ALLAH VAR GAM YOK
EN GÜZEL SÖZ KİMİN SÖZÜDÜR?
RAMAZAN VE ORUÇLA İLGİLİ DİĞER KONULAR
FITIR SADAKASI VE FİDYE
ORUCUN KAZASI VE KEFFÂRETİ
ORUCU BOZAN VE BOZMAYAN ŞEYLER II
ORUCU BOZAN VE BOZMAYAN ŞEYLER
ORUÇLA İLGİLİ MESELELER
EŞSİZ AY RAMAZAN
GÜZEL AHLAK OLMADAN OLMAZ
GENÇLİĞİMİZ VE BİZ
ÇANAKKALE
MANEVİ MERDİVEN NAMAZ
MİRAÇ KANDİLİ
DOST, KARA GÜNDE BELLİ OLUR
ÜÇ AYLARIN FAZİLETİ
ALLAH İÇİN SADAKA VERMEK
CİNAYET HARAMDIR
MÜMİN ORTA YOLU TUTAR
DİNİN ZORUNLULUKLARI VE MÜLKİYET HAKKI
MÜMİNİN CVSİ -II
MÜMİNİN CVSİ -I
ÇOCUKLARIMIZA KARŞI DİKKAT EDECEKLERİMİZ
DİZİ VE FİMLERDEKİ BÜYÜK TEHLİKE
YILBAŞI BİLETİ, ŞANS OYUNLARI VE İDDİALAR KUMARDIR
HER İNSAN DEĞERLİDİR
ALACALI, KEL VE KÖR
İSLAM’IN İLME VERDİĞİ DEĞER
İslam'da boşanma
ÇOCUKLARIMIZIN DİN EĞİTİMİ
MUSİBETTE MANEVİ DAYANAK
ÇOCUKLARIN PEYGAMBERİ (S.A.S.)
PEYGAMBER EFENDİMİZ (S.A.S.) VE ÇOCUKLAR
KADINLAR SAYGINDIR
ALIŞVERİŞ ÖLÇÜSÜ
CAMİ VE İLİM
ALLAH’A BORÇ VERİR MİSİN?
HER ZAMAN SABIR GEREKLİ
AHİRETTE DEVAM EDEN DOSTLUK
ALLAH (c.c.)’IN YARATTIĞI EN GÜZEL CANLI: İNSAN
KALBİM TEMİZ
ZENGİNLİĞE SABRETMEK, FAKİRLİKTEN DAHA ZOR
İMANSIZ AMEL BOŞTUR
İHLASLIYA ŞEYTAN İLİŞEMEZ
BAYRAM O BAYRAM OLA
KURBAN REHBERİ
HER İŞİN DOĞRUSU
ZAMANI GELMEDİ Mİ?
LAFLA PEYNİR GEMİSİ YÜRÜMEZ
Ben Demeyrum, Çitap deyi Çitap!
VİRÜS VE SİVRİSİNEK
Kur’ân’ın Kalbinden
Annesini Merdivenlerden İten Kız