Sabri SAĞLAM
Bozdoğan İlçe Vaizi

ALLAH İÇİN SADAKA VERMEK

12 Şubat 2021, Cuma

     

Hayırlı cumalar kıymetli dostlar!

Sadaka deyince sokakta veya cami önlerinde gördüğümüz dilencilere verdiğimiz üç beş kuruş aklımıza gelmesin. Zira sadakanın manası üç beş kuruştan çok daha fazladır. Sadakanın dinimizdeki anlamı; Allah’ın hoşnutluğunu kazanmak için ihtiyaç sahiplerine yapılan gönüllü veya dinen zorunlu maddî yardımları, bu çerçevede verilen para ve eşyayı ifade eder. Bu tanımda sadece maddi yardımlar var. Farz olan zekât, sadakanın bir çeşididir. Birçok ayet ve hadiste sadaka denince zekât akla gelir. Zekâtın verileceği kimselerin geçtiği Tevbe Sûresi 60. ayette zekâttan sadaka olarak bahsedilir. Bedenin zekâtı olan ve Ramazan ayının sonunda verilen fıtır sadakası dilimizdeki adıyla fitre de sadakanın diğer bir çeşididir. Bir işimizin istediğimiz gibi olmasını istediğimizde adadığımız şeyler de yine sadakanın içinde sayılır. Bazı ibadetlerdeki kusurdan dolayı veya hiç yapılamaması sebebiyle yerine getirilen fidye ve kefâretler de bir çeşit sadakadır. Son olarak da gönüllü verdiğimiz sadakalar vardır. Bu saydığımız beş husus hep maddi sadaka ile ilgili yani ilmihal dilindeki sadaklardır.

Sadaka sadece maddi şeylerden ibaret değildir. Sadaka konusunu daha iyi anlamak için şu olaya bir bakalım; Bir gün Allah Rasûlü (s.a.s.) “Her Müslümanın sadaka vermesi gerekir.” buyurdu. Bunu duyanlar bir an için şaşırdılar. Çünkü aralarında zengin olmadıkları için mal ile sadaka veremeyenler de vardı. Hemen sordular: “(Sadaka verecek mal) bulamayana ne dersin?” Allah Rasûlü(s.a.s.) “Eliyle (emek verir) çalışır. Hem kendisi faydalanır, hem de sadaka verir.” buyurdu. Sahâbe tekrar, “Ya buna gücü yetmezse ne dersin?” diye sordular. “İhtiyaç sahibi, darda kalmış ve mazlum kimselere yardımcı olur.” Sahâbe tekrar, “Ya buna gücü yetmezse ne dersin?” diye sorunca Rasûlüllâh(s.a.s.) , iyiliği veya hayrı ister. “Bunu da yapmazsa ne dersin?” diye dördüncü kez sorunca, “Kötülükten uzak durur. Bu da bir sadakadır.” buyurdular.( Müslim, Zekât, 55) Bu olay iyi ki de yaşandı. Biz de sadakanın ne kadar geniş olduğunu öğrenmiş olduk.

Hadis-i Şerif’lerden sadakayı öğrenmeye devam edelim; “Güneşin doğduğu her gün, insanın bütün eklemleri için sadaka vermesi gerekir. İki kişinin arasını düzeltmen sadakadır. Bir kimseyi kaldırarak hayvanına binmesine yardımcı olman veya eşyasını ona yüklemen sadakadır. Güzel söz de sadakadır. Namaza giderken attığın her adım sadakadır. Yoldaki rahatsızlık veren şeyleri kaldırman sadakadır.”( Müslim, Zekât, 56.) “Kendini doyurmak için harcadığın senin için sadakadır. Çocuğuna yedirdiğin şey senin için sadakadır. Eşine yedirdiğin şey senin için sadakadır. Hizmetçini doyurduğun şey senin için sadakadır.” (İbn Hanbel IV, 131.) buyuran Peygamber Efendimiz, bir anlamda helâl lokmanın sadaka yerine geçtiğini dile getirmektedir. Başka hadislerinde ise yolu kaybeden birine yolu tarif etmeyi bile sadaka olarak tarif ediyor. Mümin kardeşimizi güler yüzle karşılamanın da sadak olduğunu belirten Efendimiz (s.a.s.) üzerinde hakkı olan kimseye veya borçlusuna anlayışlı davranarak süre tanımayı da sadaka olarak haber vermektedir. Sadece insanlara yapılan iyilikler değil, insanın diktiği bir ağaçtan veya ekinden her türlü canlının yemesini de sadaka olarak tarif etmektedir.

Gücü kudreti yerinde olan gücüyle, malı olan malıyla, ilmi olan da ilmiyle sadaka verecektir. Zira sadaka vermek insanların imkân ve fizikî durumları ile yakından ilgilidir. Varlıklı bir insan için mal ile tasaddukta bulunmak akla gelen ilk sadaka şekli iken, gücü kuvveti yerinde olan kişinin emeğini insanların hayrına sunması sadaka sevabına eriştirecektir. Yaşlı ve hasta bir kimsenin güzel bir nasihati, iyiliğe çağırması güzel bir sadaka iken, genç ve dinamik bir kimsenin de o yaşlıya göstereceği saygı ve hizmet yerinde bir sadakadır.

Yapılan iyiliklere ne kadar sevap verileceği de Rabbimizin şu ayetinde anlatılmaktadır; “Allah yolunda mallarını harcayanların örneği, yedi başak bitiren bir dane gibidir ki her başakta yüz dane vardır. Allah dilediğine kat kat fazlasını verir. Allah’ın lütfu geniştir, O her şeyi bilir.” (Bakara Sûresi 261)

Verdiği sadaka yerine gitmeyenler için ise Efendimiz (s.a.s.)’in şu olayı nakletmesi son derece sevindiricidir; Bir adam yemin ederek geceleyin sadaka vereceğini söyler ve bilmeyerek elindeki sadakayı bir hırsızın eline tutuşturur. Bunu duyan insanlar ertesi gün, “Bir hırsıza sadaka verilmiş!” diye konuşurlar. Sadakayı veren zât, buna üzülmez ve verdiği sadakadan dolayı Allah’a hamdeder. Tekrar sadaka vereceğine dair kendi kendine söz verir. Bu defa da elindeki sadakayı geceleyin bilmeyerek kötü bir kadına verir. Sabah olunca, bunu duyan halk, “Bu gece de kötü bir kadına sadaka verilmiş!”" diye konuşurlar. Sadaka veren yine aldırmayarak, “Allah’ım! Kötü bir kadına (senin iraden dâhilinde) sadaka verdiğim için sana hamdediyorum.” der. Üçüncü gece tekrar bir kimseye sadaka vermek ister. Ve bu sefer de bilmeyerek bir zengine verir. Ertesi gün halk bunu da diline dolayarak konuşurlar. Bu hayırsever kişi bilmeden bir zengine sadaka verdiği için tekrar Allah’a hamdeder. Allah rızasını gözeterek halis niyetle gizlice verdiği bütün bu sadakalardan sonra kendisine şöyle denilir:

“Bir hırsıza verdiğin sadaka var ya, umulur ki (bu sadaka sayesinde) o, hırsızlığından vazgeçer. Zinakâr kadına gelince, umulur ki o da zinasından vazgeçer. Zengine gelince, umulur ki o da ibret alır, Allah’ın kendisine verdiği maldan infakta bulunur.” (Buhârî, Zekât, 14) Bu hadis, verilen sadakaların âhiretteki ecir ve sevabından önce, dünyada sağlayacağı yararlara dikkat çekmektedir.

Yarın üç ayların başlangıcı ve Receb ayının birinci günü. Hicri 1442. 18 Şubat perşembeyi cumaya bağlayan gece de Regâib Gecesi. Mübarek Üç Aylarınızı ve Regâib Gecenizi tebrik ederim. Hayırlara vesile olsun inşallah.



Yazarın Tüm Yazıları
BESMELE HER HAYIRLI İŞİN BAŞIDIR
CENNETTEN BİR PARÇADIR AİLE
İMAN ATMEYENİN AMELİ BOŞTUR
ALLAH VAR GAM YOK
EN GÜZEL SÖZ KİMİN SÖZÜDÜR?
RAMAZAN VE ORUÇLA İLGİLİ DİĞER KONULAR
FITIR SADAKASI VE FİDYE
ORUCUN KAZASI VE KEFFÂRETİ
ORUCU BOZAN VE BOZMAYAN ŞEYLER II
ORUCU BOZAN VE BOZMAYAN ŞEYLER
ORUÇLA İLGİLİ MESELELER
EŞSİZ AY RAMAZAN
GÜZEL AHLAK OLMADAN OLMAZ
GENÇLİĞİMİZ VE BİZ
ÇANAKKALE
MANEVİ MERDİVEN NAMAZ
MİRAÇ KANDİLİ
DOST, KARA GÜNDE BELLİ OLUR
ÜÇ AYLARIN FAZİLETİ
ALLAH İÇİN SADAKA VERMEK
CİNAYET HARAMDIR
MÜMİN ORTA YOLU TUTAR
DİNİN ZORUNLULUKLARI VE MÜLKİYET HAKKI
MÜMİNİN CVSİ -II
MÜMİNİN CVSİ -I
ÇOCUKLARIMIZA KARŞI DİKKAT EDECEKLERİMİZ
DİZİ VE FİMLERDEKİ BÜYÜK TEHLİKE
YILBAŞI BİLETİ, ŞANS OYUNLARI VE İDDİALAR KUMARDIR
HER İNSAN DEĞERLİDİR
ALACALI, KEL VE KÖR
İSLAM’IN İLME VERDİĞİ DEĞER
İslam'da boşanma
ÇOCUKLARIMIZIN DİN EĞİTİMİ
MUSİBETTE MANEVİ DAYANAK
ÇOCUKLARIN PEYGAMBERİ (S.A.S.)
PEYGAMBER EFENDİMİZ (S.A.S.) VE ÇOCUKLAR
KADINLAR SAYGINDIR
ALIŞVERİŞ ÖLÇÜSÜ
CAMİ VE İLİM
ALLAH’A BORÇ VERİR MİSİN?
HER ZAMAN SABIR GEREKLİ
AHİRETTE DEVAM EDEN DOSTLUK
ALLAH (c.c.)’IN YARATTIĞI EN GÜZEL CANLI: İNSAN
KALBİM TEMİZ
ZENGİNLİĞE SABRETMEK, FAKİRLİKTEN DAHA ZOR
İMANSIZ AMEL BOŞTUR
İHLASLIYA ŞEYTAN İLİŞEMEZ
BAYRAM O BAYRAM OLA
KURBAN REHBERİ
HER İŞİN DOĞRUSU
ZAMANI GELMEDİ Mİ?
LAFLA PEYNİR GEMİSİ YÜRÜMEZ
Ben Demeyrum, Çitap deyi Çitap!
VİRÜS VE SİVRİSİNEK
Kur’ân’ın Kalbinden
Annesini Merdivenlerden İten Kız