Fuat TÜTÜNCÜOĞLU
fuattutuncuoglu@gmail.com

SİGORTALI OLMAK YADA OLMAMAK

27 Ekim 2020, Salı

     

Değerli okurlarım, Bilindiği üzere Ülkemizde kendi nam ve hesabına çalışanlar 4/B li ,Bir başkasının nam ve hesabına çalışanlar 4/A lı ve Devletin nam ve hesabına çalışanlar 4/C li olarak anılmakta ve sigortalı sayılmaktadırlar.

Buradan hareketle Çalışma hayatında fiili olarak çalışıp ancak kanun ile yapılan düzenleme ile kimler sigortalı sayılır ve sayılmaz konusunu sizlerle paylaşmaya çalışacağım.

ASKERLİK HİZMETİNİ YAPMAKTA OLANLAR

Askerlik hizmeti; silah altına alınmakla başlayıp, terhis tarihinde sona ermekte, askerlik hizmetini yapanlar, kanunun 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının a bendine (SSK’lı) tabi çalışsalar dahi sigortalı sayılmamaktadır. Ancak, 1111 sayılı Askerlik Kanunu’nun 78’inci maddesine göre; askerlik hizmetini yapmakta olanlara verilen sıhhi izinlerin üç aydan fazlası, normal izinlerin ise her yıl için bir aydan fazlası, firarda geçen süreler muvazzaf askerlik hizmetinden sayılmadığından, söz konusu sürelerde geçen sigortalı hizmetlerin kanun kapsamında değerlendirilmesi gerekmektedir.

Kimlerin sigortalı olması gerektiğini belirleyen 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu aynı zamanda kimlerin sigortalı sayılmayacağına dair hükümleri de içermektedir. Her ne kadar çalıştırılanlar, işe alınmalarıyla kendiliğinden “sigortalı” sayılıp, sigorta hak ve yükümlülükleri sigortalının işe alındığı tarihten başlasa ve sigortalı olmak hakkından vazgeçilemese de kanun ile bazı düzenlemeler yapılmıştır.

5510 sayılı kanunun 4. maddesinde sigortalı sayılanlara, 5. maddesinde kısmen sigortalı sayılanlara yer verilmiş ve 6. maddesinde ise kısa ve uzun vadeli sigorta kolları hükümlerinin uygulanmasında sigortalı sayılmayanlar sıralanmıştır. Söz konusu maddede belirtilenlerin bir kesimi, hizmet sözleşmesi ile çalışmalarına karşın, yaptıkları işin türü, şahsına bağlı kimi özellikler gibi nedenlerle kapsam dışı bırakılmışlardır. Başka bir bölümü ise zaten 4. maddede sayılan nitelikte bir çalışma ya da faaliyete dayanarak çalışmayanlardır. Yasaya göre sigortalı sayılmanın kesin ve tamamen önlenmesi durumu, yalnızca 5510 sayılı yasanın 6. maddesinde anılan bu kimseler bakımından söz konusudur. 6. maddede gösterilen kişilerin sayımı, sınırlı (tahdidi) niteliktedir. Dolayısıyla, sayılanların dışındaki kişilerin sigortalı sayılmayan olarak nitelendirilmesi mümkün değildir.

KONUT İÇİNDE YAPILAN İŞLERDE SİGORTALI SAYILMAYANLAR

Aile ekonomisi çerçevesinde yapılan işlerde çalışanları işçi olarak görmek ve onları çalışma mevzuatına tabi tutmak gerçekçi bir davranış sayılmaz. Bu nedenle hem İş Hukuku (4857 sayılı Kanun md. 4/1/d bendi) hem de Sosyal Sigorta Hukuku düzenlemeleri konut içinde birlikte çalışan hısımları bazı koşullarda kapsamına almamaktadır. Aynı konutta birlikte yaşayan ve üçüncü derece dâhil (amca, hala, dayı, teyze, yeğen) olan hısımlar arasında ve aralarına dışarıdan başka kimse katılmayarak bir konut içinde yapılan işlerde çalışanlar sigortalı sayılmamaktadır. Aynı konut içinde yaşayan ve müştereken bir işi yapanlar arasındaki akrabalık derecesi, üçüncü dereceden sonraki bir derece ise (kuzen vb.) bunların veya hiç hısımlık münasebeti bulunmayanların çalıştıkları tespit edildiği takdirde, bu durumda ilgili konut, işyeri niteliği kazanmış olacak ve burada yapılan işlerde çalışanlar kanunen sigortalı sayılacaktır.

EV HİZMETLERİNDE ÇALIŞANLAR

01.04.2015 tarihinden önce ev içinde görülen bulaşık, çamaşır yıkama, çocuk bakımı, ev temizliği, yemek pişirme, ütü gibi işlerde hizmet akdine tabi, aylık ücret karşılığında ve sürekli olarak çalışan hizmetçi, uşak, aşçı ve mürebbiye gibi çalışanlar sigortalı sayılmıştır. Ancak çağrı üzerine ve belirsiz zamanlarda ev işinde çalışanlar sigortalı olarak sayılmamıştır.

İŞVERENİN İŞYERİNDE ÜCRETSİZ ÇALIŞAN EŞİ SİGORTALI SAYILMAZLAR

Evlilikte eşlerin birbirlerine maddi bir çıkar gözetmeksizin yardımda bulunması olduğundan (Türk Medeni Kanunu md. 185) karısına veya kocasına ait işyerinde çalışan eşin prensip olarak ücretsiz çalıştığı kabul olunmak gerekir. Bu durumda da sigortalılık söz konusu olmaz. Hiç şüphesiz burada eşten maksat Medeni Kanun’un karı-koca olarak nitelendirdiği kişilerdir. Bu nedenle arada evlilik bağı bulunmadan birlikte yaşayan kadın ve erkek bu istisna hükmünün dışında kalır. Bir işverenin işyerinde ücret karşılığı çalışan ve ücretleri işyeri kayıt ve belgelerine usulüne uygun bir şekilde intikal ettirilen eş sigortalı sayılmakta ancak herhangi bir ücret ödenmeyen eş ise sigortalı sayılmamaktadır. Kanunen işverenin işyerinde çalışan ana, baba ve çocukları için istisna hüküm bulunmamakta ve bu kişiler hizmet akdine tabi olarak çalıştıkları takdirde sigortalı sayılmaktadırlar.

TARIM VE ORMAN İŞLERİNDE ÇALIŞANLAR

Tarım ve orman işlerinde çalışanlar, kamu idarelerinde ve kanunun ek-5’inci maddesi kapsamında sayılanlar hariç olmak üzere, tarım işlerinde veya orman işlerinde hizmet akdiyle süreksiz işlerde çalışanlar sigortalı sayılmamaktadır.

ÜCRETSİZ İZİNLİ DEVLET MEMURLARI

ücretsiz izinde bulunan devlet memurları, kadroları ile ilişikleri devam ettiğinden, bu süre boyunca başka birinin yanında çalışması ya da kendi işini yaparak Bağ-Kur kapsamında sigortalı olarak sayılması mümkün değildir.

İyilikle ve Sosyal Güvenlikle kalınız. 



Yazarın Tüm Yazıları
7256 SAYILI YASA VE " İHYA " ( 2 )
7256 SAYILI YASA VE " İHYA " ( 1 )
SİGORTALI SAYILMAYANLAR
SİGORTALI OLMAK YADA OLMAMAK
SGK'YA TOPLU ÖDEME YAPILAMAZ
DUL AYLIĞI VE BAKIM PARASI
BABANIZ İÇİN KOŞA KOŞA SGK'YA GİDİNİZ
SİZ 4/A DAN EMEKLİ OLURSUNUZ
3 YIL 3,5 YIL OLACAK
SİGORTA GİRİŞİ VAR FAKAT GÜN YOKSA ?
İSTEĞE BAĞLI SİGORTA MI ? AMAN DİKKAT
YAŞA , YILA , GÜNE VE SEKTÖRE GÖRE EMEKLİLİK
İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ Mİ DEDİNİZ ?
AZ GÜN İLE EMEKLİLİK
SORULARLA CORONA SONRASI İŞÇİ- İŞVEREN HAKLARI (3)
SORULARLA CORONA SONRASI İŞÇİ- İŞVEREN HAKLARI (2)
SORULARLA CORONA SONRASI İŞÇİ- İŞVEREN HAKLARI (1)
İŞ YAŞAMI VE CORONAVİRÜS
KORONAVİRÜS VE ÇALIŞMA HAYATINDA KISA ÇALIŞMA ÖDENEĞİ
KADINLARIMIZ
ENGELLİ EMEKLİK Mİ, MALULEN EMEKLİLİK Mİ?
AHHH ... BAĞ-KUR'LU OLMAK VAR YA
HANGİSİ AVANTAJLI? BAĞ-KUR MU, SSK MI?
YURTDIŞINDA ÇALIŞABİLİRSİNİZ,MAAŞINIZ KESİLMEZ
BİRDEN FAZLA DUL / YETİM AYLIĞINI KİMLER ALABİLİR
ASGARİ ÜCRET 2.943,00 TL.OLDU
YENİ YILA SAYILI GÜNLER KALDI
KIDEM TAZMİNATI VE İŞ ARAMA
ÜCRET ALMIYORUZ
ANNENİZ DOĞUM BORÇLANMASI YAPAMAZ
SGK DOĞRU SÖYLEMİŞ
4500 GÜN İLE SGK'DAN EMEKLİLİK
ÖNEMLİ! Gurbetçi yurttaşlarımıza önemli uyarı
DOĞUM BORÇLANMASI YAPINIZ
BAĞKURLU OLMAYA DEVAM
ÖZÜR VE DÜZELTME
YURTDIŞINDA ÇALIŞABİLİRSİNİZ
BORÇLANMANIN SİZE YARARI YOK
DAVA AÇIN, HAKKINIZI ARAYIN
ÖLÜM ( DUL / YETİM AYLIĞI ) BAĞLANMA ŞARTLARI ( 2 )
ÖLÜM ( DUL / YETİM AYLIĞI ) BAĞLANMA ŞARTLARI (1)
EYVAHHH! EMEKLİ AYLIĞIM ÇOK DÜŞÜK
EMEKLİLİK İÇİN YAŞINIZ 58 OLMALI
PRİMİNİZİ İADE OLARAK ALAMAZSINIZ
STAJ YAPAN KADINLAR ŞANSLIDIR
İHYA "CANLANDIRMA" YAPMAK
SORUNUZDA AY, GÜN, TARİH YAZINIZ
4/b BAĞKUR’DAN MI ? 4/a SSK'DAN MI ? EMEKLİ OLMALI
HEMEN EMEKLİ OLABİLİRSİNİZ
Emekli olan memurlar tekrar çalışabilir ( mi ) ?
DOĞUM BORÇLANMASI ERKEN EMEKLİ EDER
HOŞGELDİN 2019
OKUR VE İZLEYİCİ SORULARINA YANITLARIM
ERKEN EMEKLİLİK Mİ DEDİNİZ?
İHYA (CANLANDIRMA) YAPABİLİRSİNİZ
YEREL GAZETELERİ VE BİK'İ ALKIŞLIYORUM
DAVA AÇIN DİYEMEM
EMEKLİLİK VE STAJ
SUSMA HAKKIMI KULLANMAK İSTİYORUM
TC VATANDAŞLIĞINDAN ÇIKANLAR
ÖZÜRLÜ ÇOCUK ANNELERİ
ÇİFTÇİ YURTTAŞLARIMIZ VE TÜCCARLAR BU YAZIMI DİKKATLE OKUYUNUZ
SOSYAL GÜVENLİKTE HAK SAHİPLİĞİ
EVİMİZDEKİ SANATÇILAR
HACİZ İÇİN İZİN VERMENİZ GEREKİR
YAŞ + BAŞLANGIÇ + EMEKLİLİK (2) ..
YAŞ + BAŞLANGIÇ + EMEKLİLİK (1)
SORULARLA SGK BORÇ YAPILANDIRILMASI (2)
SORULARLA SGK BORÇ YAPILANDIRILMASI (1)
7143 SAYILI YASADAN HEMEN YARARLANINIZ
18 YAŞ ÖNEMLİ
PRİME ESAS KAZANÇ ÖNEMLİ
GERİYE DÖNÜK BAĞKUR MÜMKÜN DEĞİL
TEKNOLOJİ KULLANIMI VE MÜSTAHSİL MAKBUZU
EV İŞLERİNDE ÇALIŞANLARIN VE KADINLARIMIZIN SOSYAL GÜVENLİĞİ
9 ASGARİ ÜCRET TUTARINDA KIDEM TAZMİNATI ALIRSINIZ
İŞTE SOSYAL GÜVENLİKTE BEKLENEN AF ( ! )
18 YAŞ ŞARTINA KISA BİR BAKIŞ
YAŞINIZ 58 OLMALI
TÜRKİYE İŞÇİ SINIFINA SELAM
STAJ YAPAN BÜTÜN ÇALIŞANLAR ARTIK ERKEN EMEKLİ OLABİLECEK Mİ ?
BAĞKUR'DA MİLADLAR VARDIR
"Vazgeçtim, SGK primlerimi geri ver" diyebilir miyiz?
EMEKLİ OLUNCA YETİM AYLIĞI ALAMAZSINIZ
EMEKLİ SANDIĞI EMEKLİSİ
SGK'YA TOPLU PARA YATIRMANIN ŞARTLARI VAR
57 YA DA 60 KARAR SİZİN
AGİT
25 YIL EVLİ KALAN EV HANIMI EMEKLİ OLACAK (MI?)
KADIN İÇİN 20, ERKEK İÇİN 25 YIL ŞARTI VAR
SGK YA YATAN PRİMLER
ASKERLİK BORÇLANMASI İLE GÜN KAZANIRSINIZ
ÖNCE VERGİ İNDİRİMİ ALINIZ
ÖZEL TEŞEKKÜR VE TAŞERON İŞÇİLER İÇİN NURTOPU GİBİ 696 SAYILI KHK’MIZ OLDU
MESLEK HASTALIĞI , İŞ KAZASI ve GEÇİCİ İŞ GÖREMEZLİK
SSK mı, SGK mı?
İNŞALLAH BİR GÜN TORBA YASAYA GİRER
9 AY SONRA EMEKLİSİNİZ
YURTDIŞI BORÇLANMASI İLE EMEKLİ OLANLAR ÇALIŞAMAZ!
ERKEN EMEKLİLİK
DAHA YÜKSEK MAAŞ ALABİLİRSİNİZ
AYDA 1000 TÜRK LİRASI
İSTEĞE BAĞLI SİGORTA PRİMİ ÖDEMEK MACERA MI
KRAVATLI CÜMLE
İŞSİZLİK MAAŞI
BENİM YAŞIM ( x ) EMEKLİ OLABİLİRMİYİM ?
Sessizlik Genel Kaidemizdir
DOĞUM YAPAMAYAN KADINLARIMIZIN SOSYAL GÜVENLİĞİ?
Bakanımız sayın Jülide Sarıeroğlu’nun bilgilerine
KUMBARAYA , NE ATARSANIZ O ÇIKAR
ANNEM EMEKLİ OLUR MU ?
MUTLU EMEKLİLİĞİN YOLU
KISMİ EMEKLİ AYLIĞI NEDİR ?
ÖLÜM HAK, MİRAS HELAL
TAYİN OLABİLMEK
15 YIL 3600 GÜN
NE ZAMAN EMEKLİ OLUNUR
ALMANYA PRİMLERİNİ GERİ ALMAK
KIDEM TAZMİNATI CAİZ MİDİR? BİR BAKALIM
Sosyal güvenlik nedir, ne zaman düşünülür ?
ASKERLİK BORÇLANMASI BEDELİ GERİ ALINABİLİR Mİ ?
SGK PRİM BORÇLARINIZI ÖDEYEBİLİRSİNİZ
EMEKLİ OLABİLİRSİNİZ
SGK PRİMLERİMİ GERİ VER!
tvDEN ''Çay, Kahve Bahane''
ANNELER GÜNÜ'NDE, ANNELERİMİZİN SOSYAL GÜVENLİK HAKLARI
PART-TİME ÇALIŞMA
SORU SORMA
MESLEK HASTALIĞI
GEÇ KALMIŞSINIZ , SGK'YA KOŞUN
İŞSİZLİK ( PARASI )
4/A'LI ( SSK) İKEN ASKERLİĞİNİZİ BORÇLANIN
AHİ
MALULEN EMEKLİLİK Mİ ? ÖZÜRLÜ EMEKLİLİK Mİ ?
YURT DIŞI BORÇLANMA İLE EMEKLİLİK AYRINTILARI
Emekliliğin olmazsa olmazları (Yıl + Yaş + Gün)
VEKİLE 11 , MEMURA 2 , İŞÇİYE – ESNAFA 0,5 , TARIM İŞÇİSİNE ?
FORM DOLDURMAK
EV HİZMETLERİNDE ÇALIŞANLAR
VERGİ İNDİRİMİ
ERKEN EMEKLİLİK
SİGORTA ÖNCESİ VE SONRASI MALULİYET
2926 SAYILI YASA / TARIM BAĞ-KUR HİZMET TESPİTİ
HEM ESNAF HEM DE TARIM İŞÇİSİ OLAMAZSINIZ
Yurtdışında borçlu vefat eden gurbetçilerimizin hakları
Hak sahipliği farklı, mirasçılık farklı
Erken emeklilik yasa çalışması yok
YIL + YAŞ + GÜN İLE EMEKLİLİK
AYLARCA ÖNCESİNDEN YAZMIŞ VE UYARMIŞTIM
Çalışanlar açısından OHAL (3)
Çalışanlar açısından OHAL (2)
ÇALIŞANLAR AÇISINDAN “ OHAL “
DUYDUK , DUYMADIK DEMEYİN
Dul - Yetim aylığınız kesilebilir mi?
"Kafam bozuldu, işi bırakıyorum" diyemezsiniz
Ladesss!..
Kabahati hep SGK'da aramayalım
27 GÜN KALA ..
Bağ-Kur'lu olabilmek
Boşanacağım
Mevsimlik işçiye tazminat ödenir mi?
YAPILANDIR , ÖDE , EMEKLİ OL
DUL / YETİM AYLIĞI
EMEKLİLİKTE ASKERLİK BORÇLANMASI ÖNEMLİDİR
ARTIK TC KİMLİK NUMARASI VAR
ACİLEN TERÖR TAZMİNATI VERİLMELİ
ÇALGICILAR , SANATÇILAR , ÇÖPÇÜLER
SORUNUZA GÜLDÜM
BAĞ-KUR’lu SSK’lı çalışabilir mi?
Emekli olmak istemiyorum
Anneniz doğum borçlanması yapamaz !
Stajda emekliliğe esas prim yatırılmaz
SGK’ya koşun !..
Dul / yetim aylığı alabilmek
Güvenlik sosyal, adil ve insani olmalı
Esnaf odaları ve geriye dönük Bağ-Kur tescili
Bilgi paylaşıldıkça çoğalan bir hazinedir