Fuat TÜTÜNCÜOĞLU
fuattutuncuoglu@gmail.com

DOĞUM YAPAMAYAN KADINLARIMIZIN SOSYAL GÜVENLİĞİ?

12 Eylül 2017, Salı

     

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanımız Sayın Jülide Sarıeroğlu’nun Bilgilerine
                                     
Değerli okurlarım,bu yaDzımda 1991 yılında görevinden ayrılan İlk Kadın Çalışma ve Sosyal Güvenlik bakanımız Sayın İmren Aykut’tan sonra göreve gelen Sayın Kadın Bakanımız Jülide Sarıeroğlu’na Kadınlarımızın sosyal güvenliği ile ilgili  bazı bilgileri paylaşmak ve çözülmesinde büyük yarar gördüğüm aksayan yönleri kaleme almak istedim.
Değerli Bakanım,İlk göreve atanmanız ile birlikte Üniversite eğitimini aldığınız uzmanlığınıza özdeş bir Bakanlığa getirilişinizden dolayı mutlu olmuş ve bu mutluluğumu sosyal medyada paylaşmış ve başarı dilemiştim.
Sosyal Güvenliğe büyük yenilikler getireceğinize ve katkılar sunacağınıza kuşkum yoktur.Ben sadece Kadınlarımızın Sosyal Güvenliği ile ilgili tespit edebildiğim bazı konuları paylaşmak istedim.
Bilindiği üzere “Sosyal Güvenlik Reformu” yasası ile farklı norm ve standartlara göre hizmet sunan SSK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı tek çatı altında birleştirildi. SSK’li sigortalıları kapsayan 4/a, BAĞ-KUR’a bağlı sigortalıları kapsayan 4/b, Emekli Sandığına bağlı sigortalıları kapsayan 4/c statüsü ortaya çıktı. Sosyal güvenlik sistemindeki bu değişiklikleri kadınlar açısından değerlendirirken yaşlılık sigortası, isteğe bağlı sigortalılık ile bu kapsamda tarım işçilerini, ev işçilerini, ev eksenli üretim yapan kadınların ve yasada ev kadınları olarak tanımlanan, ev işlerini, hasta/yaşlı/engelli ve çocuk bakımını yerine getiren kadınların durumu ele alındığında Kadınlar hâlâ toplumda üretime katkıda bulunan kişiler olarak ele alınarak desteklenmek yerine ailenin erkek bireylerine bağımlı görülüyorlar. Sosyal güvenlik sistemi kadınların hane içinde ve dışında yaptıkları işlerin birçoğunu görmezden geliyor. 
Hane içinde ücretsiz emek harcayan kadınların bu emeği dikkate alınmıyor, kadınlara uzun vadeli sigorta kolu içerisinde yalnızca isteğe bağlı sigortalılık imkanı tanınıyor. Mesela resmi istatistiklere göre istihdama dahil edilen ücretsiz aile işçisi kadınların kayıt dışı olarak çalışmaları devletin kendi yasaları ile meşru hale getiriliyor. Benzer şekilde, kayıt dışı çalışan kadınlar da istihdam verileri içerisinde yer alırken, önlerine isteğe bağlı sigortalılık dışında bir seçenek konulmuyor.Kaldı ki adı halen “ İsteğe Bağlı Sigorta “ olmasına karşın 5510 sayılı yasa ile bu 4/a SSK yerine 4/b Bağ-Kur olarak kabul edilmektedir.
Bütün bu değerlendirmeler sonucunda açıkça görülüyor ki, sosyal güvenlik mevzuatının toplumsal cinsiyet eşitliği bakış açısıyla yeniden düzenlenmesi gerekiyor.
08/EYLÜL/1999 yılında gerçekleştirilen ilk köklü değişiklikle emeklilik yaşı yükseltildi ve prim ödeme süresi artırıldı. Yapılan değişiklikle 1999’dan itibaren çalışmaya başlayan kadınların emeklilik yaşı 58’e yükseltildi. Prim ödeme süresi de 5000 günden 7200 güne çıkartıldı. 
2008 yılında emeklilik şartlarında ikinci bir değişiklik yapıldı. Bu değişikliğe göre, 4/a statüsünde (eski SSK) çalışan kadınlar, 2036 yılına kadar 58 yaşında emekli olacaklar; ancak emeklilik yaşı o yıldan sonra 2048 yılına kadar kademeli olarak 65 yaşa yükseltilecek. 4/b statüsünde olan kadınlar ise, daha önce 7 bin 200 gün prim ödemeleri yeterliyken artık 9 bin gün prim ödemek zorundalar. Gerek emeklilik yaşının gerekse prim ödeme süresinin bu kadar yükseltilmesi, çalışmaları evlenme, çocuk gibi etkenlere bağlı olarak kesintiye uğrayabilen kadınların emekli olabilmelerini önemli ölçüde zorlaştırdı. Emeklilik maaşının yüksek olabilmesi, çalışılan dönemde alınan maaşın da yüksek olmasına bağlı,  olduğundan, 2008’den sonra asgari ücretle çalışmaya başlayan kadınlar ve erkekler emekli olduklarında asgari ücretin de altında düşük emekli maaşlarıyla karşı karşıya kalacaklar. 
Bu yasa değişikliği süresince doğum borçlanması, kadınlara bir olanak gibi sunuldu. Ancak kadınların çoğunun aldıkları ücretler, ailelerin gelir düzeyleri ve toplumda kadınların emekli olmasına verilen değer göz önüne alındığında bu paraların ödenebilmesi pek de mümkün olmadı.  Kadın işçilerin doğum borçlanması 5510 sayılı Kanun’un 41/a maddesi ile düzenleniyor. 2014 yılında kabul edilen düzenleme ile 4/a kapsamındaki sigortalıların yanı sıra, 4/b ve 4/c kapsamındaki kadın sigortalılara da doğum borçlanması hakkı getirildi. Ayrıca, borçlanma sayısı 2 çocuktan 3 çocuğa çıkarıldı, yalnızca doğumdan sonraki iki yıllık süre kapsama alındı ve borçlanma çocuğun yaşaması şartına bağlı tutuldu. Erkeklere tanınan “askerlik borçlanmasında” erkeğin daha önce sigortalı olması koşulu aranmadığı halde, kadın sigortalının doğum borçlanmasından yararlanabilmesi doğumdan önce sigortalı olması şartına bağlandı. Yani apaçık bir ayrımcılık yapıldı.

BUNUN ÖTESİNDE DOĞUM YAPAMAYAN KADINLARIMIZIN BORÇLANMA HAKLARI HİÇ DÜŞÜNÜLMEDİ.
2008 yılında yapılan bir düzenlemeyle başka birinin bakımına muhtaç ağır engelli çocuğu bulunan kadın sigortalılara emeklilik imkanı sunuldu. Bu durumdaki kadın sigortalıların hem prim ödeme gün sayılarına belirli oranlarda ekleme yapıldı, hem de emeklilik yaşı düşürüldü. Ancak, böyle bir uygulamanın yalnızca kadın sigortalılara tanınması oldukça manidar. Bu “kolaylık”, toplumda bakım sorumluluğunu kadında gören geleneksel bakış açısının devamlılığını da beraberinde getirdi.
Bu arada, Evde Bakım Hizmeti Programı kapsamında engellilere evde bakan yakınlarının -ki onların büyük oranda kadınlar olduğunu biliyoruz- Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı tarafından “sigortalı yada sigortasız ” çalıştırıldıkları kontrol edilmedi. 
2008 yılında yapılan değişiklikle isteğe bağlı sigortalıların yaşlılık aylığına hak kazanabilmeleri için kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaşını doldurmuş olmaları; 9000 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi bildirilmiş olmaları, yani 25 yıl çalışmış olmaları şartı getirildi.  Bu şartlarla ayda 30 günden az çalışan kadınların emekli olabilmeleri neredeyse imkansız hale geldi.
Kadınlar ancak ev kadını, ücretsiz aile işçisi, tarım işçisi ya da ev eksenli üretim yapan olduklarında isteğe bağlı sigortalılık mümkün kılınıyor. Bu durumda ise, elde edilen gelirin düzeyine bakılmaksızın ödenecek prim miktarları konusunda herhangi bir indirim yapılmıyor, kadınlardan herhangi bir sigortalı çalışanla aynı oranlarda ödeme yapmaları bekleniyor. Bu durum, isteğe bağlı sigortalılığın kapsamının dar kalmasının yanı sıra, giderek daha da daralmasına neden olmaktadır. Dolayısıyla da kadınlar ailelerinin erkek bireylerine bağımlı olmadan sosyal güvence kapsamına giremiyorlar. Bu durum kadınların evlenmeye teşvik edilmesinin arka planını oluşturuyor. Kadınların bağımsız bir şekilde ayakta kalmalarını sağlayacak yeterli istihdam fırsatları geliştirilmiyor. Eşleri öldüğünde dahi bağlanacak aylık için en az 5 yıllık sigortalılık ve 900 – 1800 gün prim ödemesi zorunluluğu, birçok kadını çocukları ile birlikte gelirsiz ve sosyal güvenceden yoksun yaşamaya mecbur bırakıyor. 
Ölüm aylığı ölen sigortalının eşine, çocuklarına ve anne ve babasına bağlanabilir. Eşe aylık bağlanması için ölüm tarihinde yasal evlilik bağı gerekiyor. Dolayısıyla, boşanmış ya da resmi evlilik bağı bulunmayanlar kapsama dahil edilmiyor. 2006’dan önce kadınlar hem dul hem yetim maaşı alabilirken, 5510 sayılı Yasa’nın yürürlüğe girmesi ile sadece birini alabilir hale getirildiler, verilen maaş da insanca yaşam koşullarını sağlayabilecek bir maaş değil. Kanun öncesinde, bir kadın çalışsa dahi kocası ölünce maşının yüzde 75’ini alabilirken kanun ile birlikte çalışan kadınların alabileceği oran yüzde 50’ye düşürüldü. Çocuklarda aylık bağlanma şartları ise cinsiyete, yaşa, öğrenim durumu ve medeni hale göre değişiklik gösteriyor. 
Ayrıca ; Ziraat odası kaydı olmaksızın Evinde beslediği büyük ve küçükbaş hayvanlardan elde ettiği süt ile kesik,peynir vb.ürün elde edip tüccara satmak yerine bunları pazarlarda satan kadınlarımızın sosyal güvenliğini ve Bulgaristan,Büyük Britanya,Kuzey İrlanda, İsveç, Norveç, Romanya, İtalya,Amerika,İngiltere ve Avusturalyada çalışmakta olan Gurbetçilerimizin  Almanya , Fransa vb.ülkelerde çalışan gurbetçilerimiz karşısındaki mağduriyetlerini ve sorunlarını daha sonra kaleme almaya çalışacağım.
Sayın Bakanım , Sosyal Devlet olmanın gereği çerçevesinde  Kadınlarımızın Sosyal Güvenliğine getireceğiniz yenilikler için şimdide teşekkür ederim.Saygılarımla..
Haftaya görüşmek üzere , sosyal güvenlikle kalınız.



Yazarın Tüm Yazıları
BABANIZ İÇİN KOŞA KOŞA SGK'YA GİDİNİZ
SİZ 4/A DAN EMEKLİ OLURSUNUZ
3 YIL 3,5 YIL OLACAK
SİGORTA GİRİŞİ VAR FAKAT GÜN YOKSA ?
İSTEĞE BAĞLI SİGORTA MI ? AMAN DİKKAT
YAŞA , YILA , GÜNE VE SEKTÖRE GÖRE EMEKLİLİK
İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ Mİ DEDİNİZ ?
AZ GÜN İLE EMEKLİLİK
SORULARLA CORONA SONRASI İŞÇİ- İŞVEREN HAKLARI (3)
SORULARLA CORONA SONRASI İŞÇİ- İŞVEREN HAKLARI (2)
SORULARLA CORONA SONRASI İŞÇİ- İŞVEREN HAKLARI (1)
İŞ YAŞAMI VE CORONAVİRÜS
KORONAVİRÜS VE ÇALIŞMA HAYATINDA KISA ÇALIŞMA ÖDENEĞİ
KADINLARIMIZ
ENGELLİ EMEKLİK Mİ, MALULEN EMEKLİLİK Mİ?
AHHH ... BAĞ-KUR'LU OLMAK VAR YA
HANGİSİ AVANTAJLI? BAĞ-KUR MU, SSK MI?
YURTDIŞINDA ÇALIŞABİLİRSİNİZ,MAAŞINIZ KESİLMEZ
BİRDEN FAZLA DUL / YETİM AYLIĞINI KİMLER ALABİLİR
ASGARİ ÜCRET 2.943,00 TL.OLDU
YENİ YILA SAYILI GÜNLER KALDI
KIDEM TAZMİNATI VE İŞ ARAMA
ÜCRET ALMIYORUZ
ANNENİZ DOĞUM BORÇLANMASI YAPAMAZ
SGK DOĞRU SÖYLEMİŞ
4500 GÜN İLE SGK'DAN EMEKLİLİK
ÖNEMLİ! Gurbetçi yurttaşlarımıza önemli uyarı
DOĞUM BORÇLANMASI YAPINIZ
BAĞKURLU OLMAYA DEVAM
ÖZÜR VE DÜZELTME
YURTDIŞINDA ÇALIŞABİLİRSİNİZ
BORÇLANMANIN SİZE YARARI YOK
DAVA AÇIN, HAKKINIZI ARAYIN
ÖLÜM ( DUL / YETİM AYLIĞI ) BAĞLANMA ŞARTLARI ( 2 )
ÖLÜM ( DUL / YETİM AYLIĞI ) BAĞLANMA ŞARTLARI (1)
EYVAHHH! EMEKLİ AYLIĞIM ÇOK DÜŞÜK
EMEKLİLİK İÇİN YAŞINIZ 58 OLMALI
PRİMİNİZİ İADE OLARAK ALAMAZSINIZ
STAJ YAPAN KADINLAR ŞANSLIDIR
İHYA "CANLANDIRMA" YAPMAK
SORUNUZDA AY, GÜN, TARİH YAZINIZ
4/b BAĞKUR’DAN MI ? 4/a SSK'DAN MI ? EMEKLİ OLMALI
HEMEN EMEKLİ OLABİLİRSİNİZ
Emekli olan memurlar tekrar çalışabilir ( mi ) ?
DOĞUM BORÇLANMASI ERKEN EMEKLİ EDER
HOŞGELDİN 2019
OKUR VE İZLEYİCİ SORULARINA YANITLARIM
ERKEN EMEKLİLİK Mİ DEDİNİZ?
İHYA (CANLANDIRMA) YAPABİLİRSİNİZ
YEREL GAZETELERİ VE BİK'İ ALKIŞLIYORUM
DAVA AÇIN DİYEMEM
EMEKLİLİK VE STAJ
SUSMA HAKKIMI KULLANMAK İSTİYORUM
TC VATANDAŞLIĞINDAN ÇIKANLAR
ÖZÜRLÜ ÇOCUK ANNELERİ
ÇİFTÇİ YURTTAŞLARIMIZ VE TÜCCARLAR BU YAZIMI DİKKATLE OKUYUNUZ
SOSYAL GÜVENLİKTE HAK SAHİPLİĞİ
EVİMİZDEKİ SANATÇILAR
HACİZ İÇİN İZİN VERMENİZ GEREKİR
YAŞ + BAŞLANGIÇ + EMEKLİLİK (2) ..
YAŞ + BAŞLANGIÇ + EMEKLİLİK (1)
SORULARLA SGK BORÇ YAPILANDIRILMASI (2)
SORULARLA SGK BORÇ YAPILANDIRILMASI (1)
7143 SAYILI YASADAN HEMEN YARARLANINIZ
18 YAŞ ÖNEMLİ
PRİME ESAS KAZANÇ ÖNEMLİ
GERİYE DÖNÜK BAĞKUR MÜMKÜN DEĞİL
TEKNOLOJİ KULLANIMI VE MÜSTAHSİL MAKBUZU
EV İŞLERİNDE ÇALIŞANLARIN VE KADINLARIMIZIN SOSYAL GÜVENLİĞİ
9 ASGARİ ÜCRET TUTARINDA KIDEM TAZMİNATI ALIRSINIZ
İŞTE SOSYAL GÜVENLİKTE BEKLENEN AF ( ! )
18 YAŞ ŞARTINA KISA BİR BAKIŞ
YAŞINIZ 58 OLMALI
TÜRKİYE İŞÇİ SINIFINA SELAM
STAJ YAPAN BÜTÜN ÇALIŞANLAR ARTIK ERKEN EMEKLİ OLABİLECEK Mİ ?
BAĞKUR'DA MİLADLAR VARDIR
"Vazgeçtim, SGK primlerimi geri ver" diyebilir miyiz?
EMEKLİ OLUNCA YETİM AYLIĞI ALAMAZSINIZ
EMEKLİ SANDIĞI EMEKLİSİ
SGK'YA TOPLU PARA YATIRMANIN ŞARTLARI VAR
57 YA DA 60 KARAR SİZİN
AGİT
25 YIL EVLİ KALAN EV HANIMI EMEKLİ OLACAK (MI?)
KADIN İÇİN 20, ERKEK İÇİN 25 YIL ŞARTI VAR
SGK YA YATAN PRİMLER
ASKERLİK BORÇLANMASI İLE GÜN KAZANIRSINIZ
ÖNCE VERGİ İNDİRİMİ ALINIZ
ÖZEL TEŞEKKÜR VE TAŞERON İŞÇİLER İÇİN NURTOPU GİBİ 696 SAYILI KHK’MIZ OLDU
MESLEK HASTALIĞI , İŞ KAZASI ve GEÇİCİ İŞ GÖREMEZLİK
SSK mı, SGK mı?
İNŞALLAH BİR GÜN TORBA YASAYA GİRER
9 AY SONRA EMEKLİSİNİZ
YURTDIŞI BORÇLANMASI İLE EMEKLİ OLANLAR ÇALIŞAMAZ!
ERKEN EMEKLİLİK
DAHA YÜKSEK MAAŞ ALABİLİRSİNİZ
AYDA 1000 TÜRK LİRASI
İSTEĞE BAĞLI SİGORTA PRİMİ ÖDEMEK MACERA MI
KRAVATLI CÜMLE
İŞSİZLİK MAAŞI
BENİM YAŞIM ( x ) EMEKLİ OLABİLİRMİYİM ?
Sessizlik Genel Kaidemizdir
DOĞUM YAPAMAYAN KADINLARIMIZIN SOSYAL GÜVENLİĞİ?
Bakanımız sayın Jülide Sarıeroğlu’nun bilgilerine
KUMBARAYA , NE ATARSANIZ O ÇIKAR
ANNEM EMEKLİ OLUR MU ?
MUTLU EMEKLİLİĞİN YOLU
KISMİ EMEKLİ AYLIĞI NEDİR ?
ÖLÜM HAK, MİRAS HELAL
TAYİN OLABİLMEK
15 YIL 3600 GÜN
NE ZAMAN EMEKLİ OLUNUR
ALMANYA PRİMLERİNİ GERİ ALMAK
KIDEM TAZMİNATI CAİZ MİDİR? BİR BAKALIM
Sosyal güvenlik nedir, ne zaman düşünülür ?
ASKERLİK BORÇLANMASI BEDELİ GERİ ALINABİLİR Mİ ?
SGK PRİM BORÇLARINIZI ÖDEYEBİLİRSİNİZ
EMEKLİ OLABİLİRSİNİZ
SGK PRİMLERİMİ GERİ VER!
tvDEN ''Çay, Kahve Bahane''
ANNELER GÜNÜ'NDE, ANNELERİMİZİN SOSYAL GÜVENLİK HAKLARI
PART-TİME ÇALIŞMA
SORU SORMA
MESLEK HASTALIĞI
GEÇ KALMIŞSINIZ , SGK'YA KOŞUN
İŞSİZLİK ( PARASI )
4/A'LI ( SSK) İKEN ASKERLİĞİNİZİ BORÇLANIN
AHİ
MALULEN EMEKLİLİK Mİ ? ÖZÜRLÜ EMEKLİLİK Mİ ?
YURT DIŞI BORÇLANMA İLE EMEKLİLİK AYRINTILARI
Emekliliğin olmazsa olmazları (Yıl + Yaş + Gün)
VEKİLE 11 , MEMURA 2 , İŞÇİYE – ESNAFA 0,5 , TARIM İŞÇİSİNE ?
FORM DOLDURMAK
EV HİZMETLERİNDE ÇALIŞANLAR
VERGİ İNDİRİMİ
ERKEN EMEKLİLİK
SİGORTA ÖNCESİ VE SONRASI MALULİYET
2926 SAYILI YASA / TARIM BAĞ-KUR HİZMET TESPİTİ
HEM ESNAF HEM DE TARIM İŞÇİSİ OLAMAZSINIZ
Yurtdışında borçlu vefat eden gurbetçilerimizin hakları
Hak sahipliği farklı, mirasçılık farklı
Erken emeklilik yasa çalışması yok
YIL + YAŞ + GÜN İLE EMEKLİLİK
AYLARCA ÖNCESİNDEN YAZMIŞ VE UYARMIŞTIM
Çalışanlar açısından OHAL (3)
Çalışanlar açısından OHAL (2)
ÇALIŞANLAR AÇISINDAN “ OHAL “
DUYDUK , DUYMADIK DEMEYİN
Dul - Yetim aylığınız kesilebilir mi?
"Kafam bozuldu, işi bırakıyorum" diyemezsiniz
Ladesss!..
Kabahati hep SGK'da aramayalım
27 GÜN KALA ..
Bağ-Kur'lu olabilmek
Boşanacağım
Mevsimlik işçiye tazminat ödenir mi?
YAPILANDIR , ÖDE , EMEKLİ OL
DUL / YETİM AYLIĞI
EMEKLİLİKTE ASKERLİK BORÇLANMASI ÖNEMLİDİR
ARTIK TC KİMLİK NUMARASI VAR
ACİLEN TERÖR TAZMİNATI VERİLMELİ
ÇALGICILAR , SANATÇILAR , ÇÖPÇÜLER
SORUNUZA GÜLDÜM
BAĞ-KUR’lu SSK’lı çalışabilir mi?
Emekli olmak istemiyorum
Anneniz doğum borçlanması yapamaz !
Stajda emekliliğe esas prim yatırılmaz
SGK’ya koşun !..
Dul / yetim aylığı alabilmek
Güvenlik sosyal, adil ve insani olmalı
Esnaf odaları ve geriye dönük Bağ-Kur tescili
Bilgi paylaşıldıkça çoğalan bir hazinedir