Fuat TÜTÜNCÜOĞLU
fuattutuncuoglu@gmail.com

KORONAVİRÜS VE ÇALIŞMA HAYATINDA KISA ÇALIŞMA ÖDENEĞİ

25 Mart 2020, Çarşamba

     

Bilindiği üzere, son günlerde dünyada etkisini artıran Koronavirüs Salgını, Türkiye’de de her geçen gün hızla yayılmakta, etkisini artırmakta ve gittikçe endişe verici bir şekilde kendini göstermektedir. Hiç kuşkusuz, artarak devam eden bu Koronavirüs Salgını, çalışma hayatını da oldukça olumsuz yönde etkilemekte ve başta turizm olmak üzere, birçok büyük perakende firmaların peş peşe faaliyetlerine geçici olarak ara vermelerine, işçileri işten çıkarmalarına veya ücretsiz izine ayırmalarına ve bazı işyerlerinin ise tamamen kapanmasına yol açmıştır..

Koronavirüs Salgını veya başka nedenlerle ekonomik sıkıntıya düşen işverenlerin, işyerinde kısa çalışma yapmaları ve kısa çalışma ödeneğinden nasıl ve ne şekilde yararlanabileceklerini sizlerle paylaşmak istiyorum.

4857 sayılı İş Kanunu'na göre, Genel ekonomik, sektörel veya bölgesel kriz veya zorlayıcı sebeplerle işyerindeki haftalık çalışma sürelerinin geçici olarak önemli ölçüde azaltan veya işyerinde faaliyeti tamamen veya kısmen geçici olarak durduran işveren, durumu derhal gerekçeleri ile birlikte Türkiye İş Kurumuna, varsa toplu iş sözleşmesi tarafı sendikaya bir yazı ile bildirmesi gerekir. İşyerinde üç ayı aşmamak üzere kısa çalışma yapılabilir. Bu süre, Cumhurbaşkanı kararıyla altı aya kadar uzatılabiliyor.

Bu Kanuna göre sigortalı sayılan kişileri hizmet akdine tabi olarak çalıştıran işveren, kısa çalışma talebini, derhal gerekçeleri ile birlikte İŞKUR web sitesindeki başvuru formu ile Türkiye İş Kurumuna, varsa toplu iş sözleşmesi tarafı sendikaya bir yazı ile bildirir. Bu talebin uygunluğunun tespiti, Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının İş Müfettişlerince yapılır.

Yukarıda belirtilen nedenlerle işyerinde geçici olarak en az dört hafta işin durması veya kısa çalışma hallerinde işçilere çalıştırılmadıkları süre için işsizlik sigortasından kısa çalışma ödeneği ödenir. Kısa çalışma süresi, zorlayıcı sebebin devamı süresini ve herhalde üç ayı aşmamak üzere işyerinde kısa çalışma yapılabilir.

Kısa çalışma halinde İşsizlik Sigortası Fonundan kısa çalışma ödeneği ödenir. İşçinin kısa çalışma ödeneğine hak kazanabilmesi için, hizmet akdinin feshi hariç işsizlik sigortası hak etme koşullarını yerine getirmesi gerekir.

İŞÇİNİN KISA ÇALIŞMA ÖDENEĞİNDEN YARARLANMASI :

İşçinin kısa çalışma ödeneğinden yararlanabilmesi için, 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanun'un Ek 2. maddesine göre;

1- İşverenin kısa çalışma talebinin Aile, Çalışma Ve Sosyal Hizmetler Bakanlınca uygun bulunması,

2- İşçinin kısa çalışmanın başladığı tarihte, 4447 sayılı Kanun'un 50’nci maddesine göre çalışma süreleri ve işsizlik sigortası primi ödeme gün sayısı bakımından işsizlik ödeneğine hak kazanmış olması, buna göre,

Kısa çalışmanın başladığı tarihten önceki son 120 gün hizmet akdine tabi olanlardan son üç yıl içinde en az 600 gün süreyle işsizlik sigortası primi ödemiş olması,

3- Kısa çalışmaya katılacaklar listesinde işçinin bilgilerinin bulunması,Gerekmektedir.

Günlük kısa çalışma ödeneği; sigortalının son on iki aylık prime esas kazançları dikkate alınarak hesaplanan günlük ortalama brüt kazancının %60’ıdır. Bu şekilde hesaplanan kısa çalışma ödeneği miktarı, aylık asgari ücretin brüt tutarının %150’sini geçemez. Kısa çalışma ödeneği, çalışmadığı süreler için, işçinin kendisine ve aylık olarak her ayın beşinde ödenir. Ödemeler PTT Bank aracılığı ile yapılır. Ödeme tarihini öne çekmeye Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı yetkilidir.

1- Kısa çalışma ödeneğinin süresi üç ayı aşmamak üzere kısa çalışma süresi kadardır.

2- Kısa çalışma ödeneği, işyerinde uygulanan haftalık çalışma süresini tamamlayacak şekilde, çalışılmayan süreler için aylık olarak hesaplanır.

3- Kısa çalışmanın günlük, haftalık veya aylık çalışma süresi içerisinde yapılacağı zaman aralığı işyerinin gelenekleri ve işin niteliği dikkate alınarak işverence belirlenir.

Kısa çalışma ödeneğinden yararlananlara ait sigorta primlerinin aktarılması ve sağlık hizmetlerinin sunulmasına ilişkin işlemler 5510 sayılı Kanunda belirtilen esaslar çerçevesinde yürütülecektir.

İŞSİZLİK ÖDENEĞİ İLE İLGİLİ DİĞER UYGULAMALAR:

1- İşçinin kısa çalışma ödeneği aldığı süre için 5510 sayılı Kanun gereği ödenecek sigorta primi, İşsizlik Sigortası Fonu tarafından SGK'ya ödenecektir.

2- Kısa çalışma ödeneğinden yararlanan işçi, işsizlik sigortasından yararlanmak için 4447 sayılı Kanunda öngörülen koşullar gerçekleşmeden işsiz kalırsa, kısa çalışma ödeneği aldığı süre düşüldükten sonra, daha önce hak ettiği işsizlik ödeneği süresini dolduruncaya kadar işsizlik ödeneğinden yararlanacaktır.

3- Kısa çalışma yapan işçinin çalışılmayan hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günlerine ilişkin ücret ve kısa çalışma ödeneği miktarı, kısa çalışma yapılan süreyle orantılı olarak işveren ve Kurum tarafından ödenecektir.

4- İşveren hatalı bilgi ve belge vermesi nedeniyle yapılan fazla ödemeler, yasal faizi ile birlikte işverenden, işçinin kusurundan kaynaklanan fazla ödemeler ise yasal faizi ile birlikte işçiden tahsil edilecektir.

KISA ÇALIŞMA ÖDENEĞİNİN SGK’YA BİLDİRİLMESİ :

Kısa çalışma yapılan süreler için, kısa çalışmaya tabi tutulan işçiler adına SGK Aylık Prim ve Hizmet Belgesi ile eksik gün gerekçesi 18 Kısa Çalışma Ödeneği Kodu ile bildirilmesi gerekir.

KISA ÇALIŞMANIN SONA ERMESİ VE BİLDİRİMİ:

İşverenin, kısa çalışma uygulaması devam ederken, normal faaliyetine başlamaya karar vermesi halinde durumu Türkiye İş Kurumuna ve varsa toplu iş sözleşmesi tarafı işçi sendikasına ve işçilere altı işgünü önce yazılı olarak bildirmesi zorunludur. Bildirimde belirtilen tarih itibariyle kısa çalışma sona erer. Geç bildirimlere ilişkin oluşan yersiz ödemeler yasal faizi ile birlikte işverenden tahsil edilecektir.

Koronavirüs Salgını veya başka nedenlerle ekonomik sıkıntıya düşen ve işyerindeki faaliyetlerine geçici olarak ara vermek zorunda kalan işverenler, İş Kanunu'na göre çalışanlarını ücretsiz olarak izin kullanmaya zorlayamazlar. Ancak, bu konuda işçi ile işverenin karşılıklı anlaşmaları ile mümkün olabilir. Şöyle ki;

1- İş Kanunu'na göre, işveren tarafından çalışanına ücretsiz izin kullandırılmasına ilişkin herhangi bir düzenleme bulunmamaktadır. Yani, işverenin çalışanlarını tek taraflı olarak ücretsiz izine gönderebilmesi ile ilgili bir hakkı bulunmamaktadır. Ancak, işçin rızası ve işverenin de uygun görmesi durumunda belli bir süreyle sınırlı olmak üzere çalışana ücretsiz izinverilebilir.

2- İşyerinde geçici olarak faaliyetine ara vermek isteyen işverenlerin yapmaları gereken hususlar şunlardır:

a) İşyerindeki çalışma faaliyetine hangi tarih itibarıyla ara verileceğini işçilere ilan etmeleri,

b) Yıllık ücretli izini olan işçilerin yıllık izinlerini kullanmaları için bir planlama yapmaları,

c) Eğer işçilerin bir kısmına veya tamamına ücretsiz izin verilecek ise, bunun işçilere yazılı olarak tebliğ edilmesi gerekir. İşçi ücretsiz izini 6 iş günü içinde kabul ederse, ücretsiz izin başlamış olur. Ancak işçi ücretsiz izine gitmeyi kabul etmezse bu durumda işveren işçinin geçerli neden kapsamında tazminatını ödeyerek iş akdini feshedebilir. İşveren fesih yapmaması halinde bu durumda işçi iş akdini haklı nedenle feshedebilir.

Bir işyerinin herhangi bir nedenle ekonomik krize girmesi, sürdürülebilir imkanı olmaması halinde, iki tarafın da bu durumu iyi niyetle, objektif ve sağ duyulu olarak değerlendirmeli, imkanlar elverdiği ölçüde öncelikle yıllık ücretli izin kullanımı seçeneği üzerinde durulmalıdır. Ücretsiz izin kullanma konusunda ise İş Kanunu'na göre işçi ve işveren zaten birbirini zorlayamamaktadır. İşçinin rızası olmadan ücretsiz izin kullandırılması haklı fesi nedeni olarak değerlendirilecektir.

4857 sayılı İş Kanunu ve 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu hükümleri uyarınca, gerek Koronavirüs Salgını veya gerek başka nedenlerle ekonomik sıkıntıya düşen işverenlerin, işyerinde kısa çalışma yapmaları ve kısa çalışma ödeneğinden yararlanma hakları bulunmaktadır. Koronavirüs Salgını nedeniyle işyerindeki faaliyetine geçici bir süre için ara vermek zorunda olan işverenlerin, aşağıda yazılı bulunan Kısa Çalışma Talep Formunu doldurarak Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nın duyurduğu gibi 23.03.2020 tarihinden itibaren Türkiye iş Kurumuna baş vuruda bulunabileceklerdir.

Haftaya görüşmek üzere sosyal güvenlikle kalınız 



Yazarın Tüm Yazıları
SİGORTALI OLMAK YADA OLMAMAK
SGK'YA TOPLU ÖDEME YAPILAMAZ
DUL AYLIĞI VE BAKIM PARASI
BABANIZ İÇİN KOŞA KOŞA SGK'YA GİDİNİZ
SİZ 4/A DAN EMEKLİ OLURSUNUZ
3 YIL 3,5 YIL OLACAK
SİGORTA GİRİŞİ VAR FAKAT GÜN YOKSA ?
İSTEĞE BAĞLI SİGORTA MI ? AMAN DİKKAT
YAŞA , YILA , GÜNE VE SEKTÖRE GÖRE EMEKLİLİK
İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ Mİ DEDİNİZ ?
AZ GÜN İLE EMEKLİLİK
SORULARLA CORONA SONRASI İŞÇİ- İŞVEREN HAKLARI (3)
SORULARLA CORONA SONRASI İŞÇİ- İŞVEREN HAKLARI (2)
SORULARLA CORONA SONRASI İŞÇİ- İŞVEREN HAKLARI (1)
İŞ YAŞAMI VE CORONAVİRÜS
KORONAVİRÜS VE ÇALIŞMA HAYATINDA KISA ÇALIŞMA ÖDENEĞİ
KADINLARIMIZ
ENGELLİ EMEKLİK Mİ, MALULEN EMEKLİLİK Mİ?
AHHH ... BAĞ-KUR'LU OLMAK VAR YA
HANGİSİ AVANTAJLI? BAĞ-KUR MU, SSK MI?
YURTDIŞINDA ÇALIŞABİLİRSİNİZ,MAAŞINIZ KESİLMEZ
BİRDEN FAZLA DUL / YETİM AYLIĞINI KİMLER ALABİLİR
ASGARİ ÜCRET 2.943,00 TL.OLDU
YENİ YILA SAYILI GÜNLER KALDI
KIDEM TAZMİNATI VE İŞ ARAMA
ÜCRET ALMIYORUZ
ANNENİZ DOĞUM BORÇLANMASI YAPAMAZ
SGK DOĞRU SÖYLEMİŞ
4500 GÜN İLE SGK'DAN EMEKLİLİK
ÖNEMLİ! Gurbetçi yurttaşlarımıza önemli uyarı
DOĞUM BORÇLANMASI YAPINIZ
BAĞKURLU OLMAYA DEVAM
ÖZÜR VE DÜZELTME
YURTDIŞINDA ÇALIŞABİLİRSİNİZ
BORÇLANMANIN SİZE YARARI YOK
DAVA AÇIN, HAKKINIZI ARAYIN
ÖLÜM ( DUL / YETİM AYLIĞI ) BAĞLANMA ŞARTLARI ( 2 )
ÖLÜM ( DUL / YETİM AYLIĞI ) BAĞLANMA ŞARTLARI (1)
EYVAHHH! EMEKLİ AYLIĞIM ÇOK DÜŞÜK
EMEKLİLİK İÇİN YAŞINIZ 58 OLMALI
PRİMİNİZİ İADE OLARAK ALAMAZSINIZ
STAJ YAPAN KADINLAR ŞANSLIDIR
İHYA "CANLANDIRMA" YAPMAK
SORUNUZDA AY, GÜN, TARİH YAZINIZ
4/b BAĞKUR’DAN MI ? 4/a SSK'DAN MI ? EMEKLİ OLMALI
HEMEN EMEKLİ OLABİLİRSİNİZ
Emekli olan memurlar tekrar çalışabilir ( mi ) ?
DOĞUM BORÇLANMASI ERKEN EMEKLİ EDER
HOŞGELDİN 2019
OKUR VE İZLEYİCİ SORULARINA YANITLARIM
ERKEN EMEKLİLİK Mİ DEDİNİZ?
İHYA (CANLANDIRMA) YAPABİLİRSİNİZ
YEREL GAZETELERİ VE BİK'İ ALKIŞLIYORUM
DAVA AÇIN DİYEMEM
EMEKLİLİK VE STAJ
SUSMA HAKKIMI KULLANMAK İSTİYORUM
TC VATANDAŞLIĞINDAN ÇIKANLAR
ÖZÜRLÜ ÇOCUK ANNELERİ
ÇİFTÇİ YURTTAŞLARIMIZ VE TÜCCARLAR BU YAZIMI DİKKATLE OKUYUNUZ
SOSYAL GÜVENLİKTE HAK SAHİPLİĞİ
EVİMİZDEKİ SANATÇILAR
HACİZ İÇİN İZİN VERMENİZ GEREKİR
YAŞ + BAŞLANGIÇ + EMEKLİLİK (2) ..
YAŞ + BAŞLANGIÇ + EMEKLİLİK (1)
SORULARLA SGK BORÇ YAPILANDIRILMASI (2)
SORULARLA SGK BORÇ YAPILANDIRILMASI (1)
7143 SAYILI YASADAN HEMEN YARARLANINIZ
18 YAŞ ÖNEMLİ
PRİME ESAS KAZANÇ ÖNEMLİ
GERİYE DÖNÜK BAĞKUR MÜMKÜN DEĞİL
TEKNOLOJİ KULLANIMI VE MÜSTAHSİL MAKBUZU
EV İŞLERİNDE ÇALIŞANLARIN VE KADINLARIMIZIN SOSYAL GÜVENLİĞİ
9 ASGARİ ÜCRET TUTARINDA KIDEM TAZMİNATI ALIRSINIZ
İŞTE SOSYAL GÜVENLİKTE BEKLENEN AF ( ! )
18 YAŞ ŞARTINA KISA BİR BAKIŞ
YAŞINIZ 58 OLMALI
TÜRKİYE İŞÇİ SINIFINA SELAM
STAJ YAPAN BÜTÜN ÇALIŞANLAR ARTIK ERKEN EMEKLİ OLABİLECEK Mİ ?
BAĞKUR'DA MİLADLAR VARDIR
"Vazgeçtim, SGK primlerimi geri ver" diyebilir miyiz?
EMEKLİ OLUNCA YETİM AYLIĞI ALAMAZSINIZ
EMEKLİ SANDIĞI EMEKLİSİ
SGK'YA TOPLU PARA YATIRMANIN ŞARTLARI VAR
57 YA DA 60 KARAR SİZİN
AGİT
25 YIL EVLİ KALAN EV HANIMI EMEKLİ OLACAK (MI?)
KADIN İÇİN 20, ERKEK İÇİN 25 YIL ŞARTI VAR
SGK YA YATAN PRİMLER
ASKERLİK BORÇLANMASI İLE GÜN KAZANIRSINIZ
ÖNCE VERGİ İNDİRİMİ ALINIZ
ÖZEL TEŞEKKÜR VE TAŞERON İŞÇİLER İÇİN NURTOPU GİBİ 696 SAYILI KHK’MIZ OLDU
MESLEK HASTALIĞI , İŞ KAZASI ve GEÇİCİ İŞ GÖREMEZLİK
SSK mı, SGK mı?
İNŞALLAH BİR GÜN TORBA YASAYA GİRER
9 AY SONRA EMEKLİSİNİZ
YURTDIŞI BORÇLANMASI İLE EMEKLİ OLANLAR ÇALIŞAMAZ!
ERKEN EMEKLİLİK
DAHA YÜKSEK MAAŞ ALABİLİRSİNİZ
AYDA 1000 TÜRK LİRASI
İSTEĞE BAĞLI SİGORTA PRİMİ ÖDEMEK MACERA MI
KRAVATLI CÜMLE
İŞSİZLİK MAAŞI
BENİM YAŞIM ( x ) EMEKLİ OLABİLİRMİYİM ?
Sessizlik Genel Kaidemizdir
DOĞUM YAPAMAYAN KADINLARIMIZIN SOSYAL GÜVENLİĞİ?
Bakanımız sayın Jülide Sarıeroğlu’nun bilgilerine
KUMBARAYA , NE ATARSANIZ O ÇIKAR
ANNEM EMEKLİ OLUR MU ?
MUTLU EMEKLİLİĞİN YOLU
KISMİ EMEKLİ AYLIĞI NEDİR ?
ÖLÜM HAK, MİRAS HELAL
TAYİN OLABİLMEK
15 YIL 3600 GÜN
NE ZAMAN EMEKLİ OLUNUR
ALMANYA PRİMLERİNİ GERİ ALMAK
KIDEM TAZMİNATI CAİZ MİDİR? BİR BAKALIM
Sosyal güvenlik nedir, ne zaman düşünülür ?
ASKERLİK BORÇLANMASI BEDELİ GERİ ALINABİLİR Mİ ?
SGK PRİM BORÇLARINIZI ÖDEYEBİLİRSİNİZ
EMEKLİ OLABİLİRSİNİZ
SGK PRİMLERİMİ GERİ VER!
tvDEN ''Çay, Kahve Bahane''
ANNELER GÜNÜ'NDE, ANNELERİMİZİN SOSYAL GÜVENLİK HAKLARI
PART-TİME ÇALIŞMA
SORU SORMA
MESLEK HASTALIĞI
GEÇ KALMIŞSINIZ , SGK'YA KOŞUN
İŞSİZLİK ( PARASI )
4/A'LI ( SSK) İKEN ASKERLİĞİNİZİ BORÇLANIN
AHİ
MALULEN EMEKLİLİK Mİ ? ÖZÜRLÜ EMEKLİLİK Mİ ?
YURT DIŞI BORÇLANMA İLE EMEKLİLİK AYRINTILARI
Emekliliğin olmazsa olmazları (Yıl + Yaş + Gün)
VEKİLE 11 , MEMURA 2 , İŞÇİYE – ESNAFA 0,5 , TARIM İŞÇİSİNE ?
FORM DOLDURMAK
EV HİZMETLERİNDE ÇALIŞANLAR
VERGİ İNDİRİMİ
ERKEN EMEKLİLİK
SİGORTA ÖNCESİ VE SONRASI MALULİYET
2926 SAYILI YASA / TARIM BAĞ-KUR HİZMET TESPİTİ
HEM ESNAF HEM DE TARIM İŞÇİSİ OLAMAZSINIZ
Yurtdışında borçlu vefat eden gurbetçilerimizin hakları
Hak sahipliği farklı, mirasçılık farklı
Erken emeklilik yasa çalışması yok
YIL + YAŞ + GÜN İLE EMEKLİLİK
AYLARCA ÖNCESİNDEN YAZMIŞ VE UYARMIŞTIM
Çalışanlar açısından OHAL (3)
Çalışanlar açısından OHAL (2)
ÇALIŞANLAR AÇISINDAN “ OHAL “
DUYDUK , DUYMADIK DEMEYİN
Dul - Yetim aylığınız kesilebilir mi?
"Kafam bozuldu, işi bırakıyorum" diyemezsiniz
Ladesss!..
Kabahati hep SGK'da aramayalım
27 GÜN KALA ..
Bağ-Kur'lu olabilmek
Boşanacağım
Mevsimlik işçiye tazminat ödenir mi?
YAPILANDIR , ÖDE , EMEKLİ OL
DUL / YETİM AYLIĞI
EMEKLİLİKTE ASKERLİK BORÇLANMASI ÖNEMLİDİR
ARTIK TC KİMLİK NUMARASI VAR
ACİLEN TERÖR TAZMİNATI VERİLMELİ
ÇALGICILAR , SANATÇILAR , ÇÖPÇÜLER
SORUNUZA GÜLDÜM
BAĞ-KUR’lu SSK’lı çalışabilir mi?
Emekli olmak istemiyorum
Anneniz doğum borçlanması yapamaz !
Stajda emekliliğe esas prim yatırılmaz
SGK’ya koşun !..
Dul / yetim aylığı alabilmek
Güvenlik sosyal, adil ve insani olmalı
Esnaf odaları ve geriye dönük Bağ-Kur tescili
Bilgi paylaşıldıkça çoğalan bir hazinedir