Psikiyatrist Dr. Muhammet Gökhan AKSU
aksugokhan@yahoo.com

Bağımlılık

18 Aralık 2013, Çarşamba

     

Bağımlılık, zararlı etkileri bilinmesine rağmen bir durum ya da maddenin kullanımının sürmesi ve kontrol edilememesidir.

Bağımlılık terimi sıklıkla sigara, alkol, uyuşturucu gibi maddeleri akla getirir. Oysa teknolojik gelişmeler internet, oyun gibi yeni bağımlılık alanları oluşturmaktadır.

 

Alkol, birçok dünya ülkesinde olduğu gibi ülkemizde de bağımlılıkta önemli bir alanı kapsamaktadır. Kişiye verdiği zarar dışında, trafik kazaları, aile travmaları, sarhoşluk halinde etrafa taşkınlık gibi durumlarda başkalarını da etkiler.

Her alkol kullanımı bağımlılık değildir. Sosyal ortamlarda, özel günlerde sınırlı alkol tüketimi sosyal içicilik olarak adlandırılır. Kişinin stresten kurtulmak, kolay uyumak, öfkeyi bastırmak gibi nedenlerle alkol alımı bağımlılığa doğru giden yol olup risk olarak değerlendirilir.

 

UYGULANABİLECEK BİR TEST

Kendinizde ya da yakınınızda alkol kullanımı varsa riskli içicilik tespitinde aşağıdaki basit test uygulanabilir.

 

1-Alkol alımını azaltmayı ya da kesmeyi düşündüğünüz olur mu?

2-Gün içinde alkolün eksikliğini hissettiğiniz olur mu?

3-Alkol alımınızdan dolayı suçluluk duyduğunuz olur mu?

4-Güne alkol alarak başladığınız olur mu?

 

Bu sorulardan en az birine evet denilmesi alkol ile ilgili bir problem olduğunu düşündürebilir. Ancak bu test tanı koydurucu olmayıp, tek başına bir anlam taşımaz. İlgili alan uzmanından görüş almak uygun olur. Erken yardım bağımlılığı önleyici olabilir.

 

Alkol bağımlılığı, fiziksel ve psikolojik belirtilerle seyreder. Tipik bir bağımlılıkta uzun süren kullanımların sonunda alkol keyif vermekten öte vücut için alınması zorunlu bir madde halini alır. Alkol alınmadığında titreme, terleme, sinirlilik hali olur, zamanla alkolün etkisini hissetmek için alınan miktar artar. Kısa süreli bırakma ve tekrar başlama dönemleri yaşanır. Başta planlanan içme miktarında durulamaz. Önce kendine, ailesine, işine zararları bilinmesine rağmen alkol alımı sürdürülür.

 

Alkol bağımlılığı tıbbi bir problem olup hekim kontrolünde tedavi edilmelidir. Hemen hergün ve fazla alkol alımı aniden kesilirse titreme, nöbet hatta komaya bile neden olabilir. Böyle durumlar fark edildiğinde acil servislere başvurulmalıdır.

 

Tedavide asıl olan kişinin bağımlılıktan kurtulma isteğidir. Bağımlılık tedavisi, kullanım şiddetine göre ayaktan veya alkol tedavi merkezlerinde yatırılarak yapılmaktadır. Tedavide, alkolden arındırma, ilaç tedavileri, bireysel ve grup terapileri gerekebilir Tedavi sonrası alkole geri dönülmemesi için ailenin, çevrenin desteği ve yeni sosyal becerilerin kazanılması önemlidir.

 

Bağımlılıktan uzak, keyifli günler dileğiyle…