Psikiyatrist Dr. Muhammet Gökhan AKSU
aksugokhan@yahoo.com

Obsesyon (Takıntı)

17 Ocak 2014, Cuma

     

Obsesyon, kişinin zihninde sıkıntı oluşturan, saçma olduğu halde tekrar eden ve mantıkdışı düşüncelerdir. Kişi bu mantıkdışı düşüncelerden kurtulmak için bazı davranışlar geliştirir ya de zihinsel bir eylemi tekrarlayarak kurtulmaya çalışır.

 

Gününün bir bölümünü takıntılar ve bunlardan kurtulmak için tekrar davranışlarla geçiren kişinin verimliliği de azalır. Evinde ve işinde yetersiz olmaya, etraftan uyarı almaya başlar. Takıntıların artışı diğer ruhsal problemlere zemin hazırlar. Depresyona yatkınlık, kaygı bozuklukları oluşabilir.

 

Takıntılar günlük hayatı engelleyici birçok alanda görülebilir. Sık görülenler kirlilik, kuşku duyma, simetri, cinsel içerikli, dokunma, sayma, biriktirme gibi takıntılar sayılabilir. Problem bazen düşünce de olurken bazen de düşünce ve ona karşı gelişen eylemle de olur.

 

Kirlilik düşünceleri ve temizlik davranışı abartılıdır. Kişi bedeninde ya da giysilerinde kirlilik düşüncelerine kapılır. Kapı kolu, zil gibi ortak kullanılan nesnelere dokunamaz, eli ya da vücudunu uzun süre yıkar. Cildine zararı olduğu halde yıkanma sıklığını azaltamaz.

 

Yaptığı eylemlerden emin olamaz, kapıyı kilitlediği halde birkaç kez dönüp tekrar kilitler. Tüp, priz, ocak gibi riskli düşündüğü yerleri birden çok kontrol eder.

 

İş yeri ve evdeki nesnelerde simetri arar. Saat, halı, tablo gibi nesneleri belirlediği simetride tutmaya çalışır. Kitaplar, raflar arasında simetri için saatler harcar.

 

Kendi cinsel düşüncelerine aykırı gelen, korku ve utanç veren düşünceler zihnini meşgul eder. Evine gereksiz de olsa eşya biriktirme, gereksiz eski evrakları saklama hali görülür.

 

Günlük aktivitelerinde düzenli ve temizliğe düşkün olmak, güvenlik için kontrol alışkanlığı hemen hastalık olarak değerlendirilmemelidir. Alışkanlıklarla takıntılı olmanın ayrımını doğru yapmak gerekir.

 

Bu tür takıntıların ve yapılan eylemlerin hastalık olup olmadığını belirlemek için doğru yardımı hekimden alması gerekir. Kişinin evinde ve işinde sorumluluklarını aksatmaya başlaması, gününün bir bölümünün takıntılar ve bunları gidermeye yönelik davranışlarla geçirmesi hastalığı düşündürür.

 

Bu problemin tedavisinde hekimin önermesine göre ilaç ve davranış değiştirmeye yönelik terapiler gerekebilir. Tedavisi zor, sabırlı bir süreci gerektirebilir ve terapistle işbirliği yapılması önemlidir.

 

Sağlıkta kalmanız dileklerimle...