Psikiyatrist Dr. Muhammet Gökhan AKSU
aksugokhan@yahoo.com

Şizofreniyi Anlamak

7 Şubat 2014, Cuma

     

Şizofreni, kişinin etrafını algılaması ve olayları yorumlamasında bozulmayla seyreden, uzun seyirli bir ruhsal bozukluktur. Dış gerçeklikten ayrılan kişide bir içe kapanma hali olur. Sıklıkla ilk gençlik dönemlerinde sinsi bir başlangıç gösterebilir. Nedeni tam açıklanamasa da ailesel yatkınlık ve çevresel streslerle tetiklenen beynin bir biyokimyasal bozukluğu olduğu düşünülmektedir.

 

Erkek ve kadınlarda benzer oranlarda ve toplumun yaklaşık %1 inde ortaya çıkmaktadır. Kişiyi alışa geldiği yaşantısından uzaklaştırmaktadır. Tedavi edilmezse beyin fonksiyonlarında bozulmaya, iş-aile ve sosyal yaşantısında kayıplara yol açmaktadır.

 

Şizofreninin seyri kişiye göre farklı seyirler gösterebilir. İçe kapanma, kendine bakımda azalma, duygularını ifade edememe gibi durgunluk haliyle ya da zarar görme korkuları, alınma, uykusuzluk, sinirlilik gibi taşkınlık içeren belirtilerle ortaya çıkabilir. Düşüncelerde olan yanlış yorumlamalar ve algıdaki bozulmalar sıklıkla kişi tarafından fark edilmeyebilir. Bu nedenle hastalığı anlama ve tedaviye ulaşma gecikebilir.

 

Bu ruhsal problemde öncelikli olan ilaç tedavileri psikiyatri uzmanı gözetiminde yapılmalıdır. Hastalıkta düzelme sağlaması yanında beyin işlevlerinin korunması için de ilaçlar önemlidir. Hastalığın şiddeti ve kişinin tutumuna göre ayaktan ve yatarak tedaviler düzenlenir. Güvenli bir tedavi işbirliği ve uzun süreli takipler planlanmalıdır.

 

Diğer hastalıklardan farklı olarak tedavide hekimle işbirliği, aile desteği ve sosyal destek önemli yer tutar. Tedavi ve takibin uzun sürmesi güçlüklere de neden olmaktadır. Hasta, yan etkiler ya da çevreden gelen yanlış bilgilerle ilaçlarını kesebilmektedir. Bu durum hastalıkta yeni ataklara, iş kayıplarına, sosyal hayattan uzaklaşmaya yol açmaktadır.

 

Bir beyin hastalığı olarak kabul gören bu hastalıkla hastayı damgalama büyük problemlere yol açmaktadır. Tedaviyle düzelen, ailesine, işine geri dönen hastanın dışlanması başta depresyon, tedaviyi bırakma gibi birçok yeni problemlere yol açabilir.

 

Şizofreni tedaviyle düzelebilen, ilaç tedavileri yanında sosyal rehabilitasyona da ihtiyaç duyulan bir problemdir. Bize düşen iş ve sosyal hayata katılımlarına destek olmak, olumlu bir bakışla tedavide kalmalarını sağlamaktır.

 

Sağlıkta sorumluluğun paylaşılması dileğimle...