Dr. İsmet BESEN
Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı

Gebelikte kusma ve bulantı

27 Ocak 2017, Cuma

     

Gebe kadınlarda orta derecede bulantı ve kusma 16.haftaya kadar oldukça sıktır.Gebelerin yarısından fazlasında saptanır. Ciddi düzeyde ve basit tedavilerde yanıtsız ise bu duruma hiperemezis gravidarum denir.Gebelik kusmasında kilo ve sıvı kaybı ve sıvı kaybı açığına bağlı olarak oluşan asidos ve kusmayla kaybedilen hidroklorik aside bağlı alkaloz ve hipokalemi oluşturacak kadar ciddi kusma şeklinde tanımlanır.Bazı vakalarda geçici karaciğer bozuklukları gelişebilir.Hafif sarılık yanısıra hastaneye yatırılan hastaların yarısında karaciğer enzimleri yüksektir.Gebelik kusmasında muhtemelen gebeliği başlatan hormon olan koryonikgonado tropin HCG östrojen ve progesteron düzeyleri hipertroidinizm guatr üst gastrointestinal sistem bozuklukları ( mide bağırsak hastalıkları) immunolojik nedenler beslenme bozuklukları (çinko bakır magnezyum seviyeleri ) çeşitli enfeksiyonlar psikolojik nedenler ( kişiliği gelişmemiş bağımlı histerik depresif ve sinirli) dir.Gebelik kusmaları özellikle aile ve ev ortamından kaynaklanan psikolojik çatışmalar nedeniyle muhtemelen gebeliğe karşı bir protesto eylemi olarak geliştiği düşünülmektedir.Gebenin ev ortamından ayrılıp geri dönmesi hastalık bulgularının şiddetlenmesene yol açabilmesi ayrıca hipnoz ve antidepresan ilaç kullanımı gibi psikiyatrik tedavi yöntemlerinin hastaların tedavisinde faydalı olabileceğinin gösterilmiş olması hastaların psikolojik faktörlerinin de göz önünde bulundurulması gerekmektedir.Şiddetli bulantı kusma nedeniyle aşırı su kaybı iştahsızlıkla gelişen tedavi çabalarına rağmen klinik tablonun düzeltilemeyen hastaların psikolojik desteğe de ihtiyaçları vardır.Hastanın gebeliği sonlandırmak istemesi durumunda öncelikle bu isteğin planlanmadan oluşan istenmeyen bir gebelik mi yoksa çaresizlik hissine mi dayandığı sorgulanmalıdır.

Hiperemezis komplikasyonları:

Birincisi aşırı kilo ve sıvı kaybı,yememe kusmaya bağlı alkaloz hipokalemi kas güçsüzlüğü yetimi K vitamini yetersizliğine bağlı kan bozuklukları ve psikolojik bozukluklara neden olur.Hayatı tehdit eden komplikasyonlar ise B vitamini eksikliğine bağlı vernikensefalopatisi santralpontin miyelozisi maloriveys yırtıkları özofagoz rüptürleri akciğer karaciğer ve böbrek yetmezlikleri sayılabilir.

Çocuk üzerine komplikasyonlar ise annenin iyi beslenmedesine bağlı çocuğun beslememesi düşük Doğum ağırlığı kanama erken Doğum ve fetal anomaliler normal gebeliklere göre daha fazladır.

Tedavi yaklaşımı hastanın hastalığının şiddetine göre yönlendirilir.Tedavide uygulanan yöntemler ilaçlı ve ilaçsız olarak ikiye ayrılır.Klinik tablonun nispeten hafif olanlarda diyet rejimler anti emitikler ve vitamin kompinasyonu tercih edilir.Şiddetli olgularda ise yataklı tedavi,serumlarla ve entral beslenme seçenekleri ile tedavi edilir.Başlangıçta hasta ağızdan beslenecek iştah seviyesine gelinceye kadar birkaç gün besin kısıtlaması yapılır.küçük porsiyonlarla başlayıp normal beslenmeye geçilir.Tüm tedavi uygulamalarında hatalara psikolojik destek ve güven duygusu verilir.