"Altın düşmüş." Hafta sonu düğüne gideceksem bu habere sevinirim. Daha geçen cuma bir gram alıp kenara koymuşsam içimden "Keşke bir hafta bekleseydim" derim. Ay sonunda kenara ancak bir gramlık para ayırabiliyorsam, o gramı bu ay biriktirecek miyim, yoksa düğün hediyesine mi harcayacağım? Kuyumcuya girmeden önce benim kafamda bu hesap var.
Çeyreği hangi cuma aldığım bu ay bütçemi ne kadar değiştirirdi? Kapalıçarşı'da 6 Kasım Cuma günü 10.750 liraya satılan çeyrek altın, 13 Kasım Cuma günü 10.406 liraydı. Bir hafta bekleseydim 344 lira daha az ödeyecektim. Peki, o düğün için 10 bin lira ayırmış olsaydım? Çeyrek ucuzlamış olsa da ayırdığım paranın üstüne 406 lira daha koymam gerekecekti. O para da ayın geri kalanında yapacağım harcamalardan çıkacaktı.
Ay sonunu getirip "Bari bir gram alayım" diyenin önünde de benzer bir tablo var. Kapalıçarşı'da gram altın 6 Kasım'da 6.520 lirayken bir hafta sonra 6.290 liraya indi. İlk cuma bir gram için ayırdığım parayla ikinci cuma kuyumcuya gitsem cebimde 230 lira kalacaktı. Üstelik o hafta dolar da yükseldi. Biz altın pahalanınca çoğu zaman ilk iş dolara bakarız. İyi de dolar yükseldiyse benim alacağım gram nasıl ucuzladı?
Kuyumcunun vitrininde gördüğümüz gram fiyatı lira cinsinden. Aynı altın dünya piyasasında dolarla el değiştiriyor. Diyelim ki altının dünyadaki fiyatı hiç değişmedi. Burada bir dolar almak için daha fazla lira ödüyorsam o gram bana daha pahalıya gelir. Geçen hafta işi değiştiren, altının dolar fiyatındaki düşüştü. Dolar bizde biraz yükseldi ama dünyada altın daha hızlı ucuzladı.