Nilüfer ERTARAKÇI

ERKEN OKURYAZARLIK

3 Ocak 2022, Pazartesi

     

Merhaba, Ben Nilüfer ERTARAKÇI. Okul öncesi öğretmeniyim. Aydın İstiklal Anaokulunda okul müdürü olarak görev yapıyorum. Her hafta pazartesi günleri okul öncesi eğitim ile ilgili yazılarımla Aydın Denge Gazetesinde olacağım.

Bugün sizlere birçok ailenin istediği çocuğunun erken yaşlarda kitap okuma alışkanlığını nasıl kazanabileceği konusunda bilgi vereceğim. Erken yaşta kitap okuma alışkanlığının temeli Erken Okuryazarlık Becerilerinin Okul Öncesi Eğitimde kazanılmasıyla atılabilir.

Peki nedir Erken Okuryazarlık ? Erken Okuryazarlık, çocuklar ilkokula başlamadan önce gerçekleşen, çocukların sözel dil, çizimler ya da karalamalar vasıtasıyla okuryazarlık becerilerinin temelinin oluşturulmasıdır.

Erken okuryazarlık becerileri, kapsam ve uygulama açısından 0-6 yaşa yani okul öncesi döneme denk gelmektedir. Peki okul öncesi dönemde çocuklar okuma yazma bilmiyor bu nasıl olacak diyebilirsiniz. Evet çocuğunuz okul öncesi dönemde okuma yazma bilmez ama siz okuma yazma bilirsiniz. Yani çocuğunuza aldığınız kitapları ona siz okuyabilirsiniz.

Çocukların erken okuryazarlık becerileri kazanmasındaki temel amaç harfleri gördüğü zaman tanıması, kelimeleri bilmesidir. Ayrıca bu dönemde olayları baştan sona sıralayabilmesi, öykü anlatabilmesi mesela kendisine okunan bir öyküyü yeniden anlatabilmesidir. Burada öyküleştirme becerileri devreye girer. Öyküleştirme becerilerini çocuğunuza kazandırabilmek için onunla bir hikaye, olay hakkında sohbet edebilir, ona kitap okuyabilir, okuduğunuz kitapla ilgili ondan resim çizmesini isteyebilirsiniz. Öyküleştirme becerisi bir hikayeyi başını, ortasını ve sonunu bilerek anlatabilmektir.

Çocuğunuza bir hikayeyi okuduktan sonra ona şu soruları sorabilirsiniz:

● Hikaye nasıl başladı?

● Sonra neler oldu?

● Hikaye nasıl bitti?

● En sevdiğin bölüm hangisiydi?

● Seni en çok öyküde ne şaşırttı?

● Hangi bölümün komik, üzücü ya da korkutucu olduğunu düşünüyorsun?

Çocukların erken okuryazarlık becerileri kazanması önce ailede başlamalı, daha sonra gideceği anaokulu veya kreş gibi eğitim kurumlarında da aileyle işbirliği halinde sürmelidir. Son dönemlerde çocukların ilkokula başladıklarında okumayı öğrenmede karşılaştıkları zorluklar ve bu zorlukları belirlemeye yönelik yapılan araştırmaların sonuçları, okul öncesi dönemde okumaya hazırlık becerileri kapsamında ele alınan erken okuryazarlık becerilerinin önemini daha da arttırmıştır.

Ülkemizdeki okuma öğretiminin birinci sınıfta başladığı düşünüldüğünde, çocukların okul öncesi dönemde okumaya temel oluşturan becerileri kazanmaları ve birinci sınıfa okumayı öğrenmeye hazır ve erken okuryazarlık becerilerini edinmiş bir şekilde başlamaları önemlidir.

Erken okuryazarlık, çocuğa aynı zamanda dil becerisi, konuşma, öğrenme ve iletişim kurma kolaylığı da sağlar. Çocuğun, anne ve babasıyla, kardeşleriyle, arkadaşlarıyla ya da yeni tanıştığı insanlarla daha kolay iletişim kurmasını sağlar ve ne istediğini tam anlamıyla anlatabilmesini kolaylaştırır.