Ağır ve tehlikeli işlerde çalışanlar için kritik bir adım atıldı. 2026 düzenlemesiyle yıpranma payı kapsamı genişletildi, prim günleri arttı, emeklilik yaşı öne çekildi. Sağlıktan sanayiye birçok sektörde çalışanlar artık daha erken emekliliğe bir adım daha yaklaştı.
Türkiye’de emeklilik planı yapan milyonlarca çalışan için prim gün sayısı ve yaş şartı belirleyici olmaya devam ediyor. Özellikle ağır ve riskli iş kollarında görev yapanlar açısından yıpranma payı uygulaması, emekliliğe giden yolda önemli bir avantaj sağlıyor. 2026 yılında yürürlüğe giren yeni düzenleme ise bu avantajı daha geniş bir kesime taşıdı. Uzun süredir yalnızca sınırlı meslek gruplarını kapsayan sistem, artık çok daha fazla çalışanı içine alıyor.
YIPRANMA PAYI NEDİR?
Ağır, tehlikeli ve yıpratıcı işlerde görev yapanlar için uygulanan fiili hizmet süresi zammı, çalışanların her yıl için ekstra prim günü kazanmasını ifade ediyor. Normal şartlarda bir sigortalı yılda 360 gün prim elde ederken, bu kapsamda olan mesleklerde çalışanlar risk düzeyine göre 60, 90 ya da 180 gün ilave prim kazanıyor. Bu sayede çalışanlar, SGK kayıtlarında fiilen çalıştıklarından daha uzun süre prim ödemiş sayılıyor.
360 GÜN YERİNE 450 GÜN PRİM KAZANMIŞ OLUYOR
Uygulamanın etkisi rakamlarla daha net ortaya çıkıyor. Örneğin yılda 90 gün yıpranma payı hakkı bulunan bir işte çalışan bir kişi, 12 ayın sonunda 360 gün yerine 450 gün prim kazanmış oluyor. Bu fark, emeklilik için gerekli prim gün sayısının çok daha kısa sürede tamamlanmasına olanak tanıyor.
8 YILA KADAR ÇIKABİLİYOR
Fiili hizmet süresi zammı yalnızca prim gününü artırmakla sınırlı kalmıyor. Çalışanların kazandığı ilave süreler, emeklilik yaşından da düşülüyor. Mevcut uygulamada bu indirim en fazla 5 yıl olarak uygulanırken, bazı son derece ağır iş kollarında bu süre 8 yıla kadar çıkabiliyor. Böylece hem prim hem de yaş şartı birlikte avantaj sağlıyor ve erken emeklilik yolu açılıyor.
2026 itibarıyla yapılan yasal değişiklikler, yıpranma payı sisteminde önemli bir kırılma noktası oldu. Yeni düzenleme ile hem mevcut meslek gruplarının hakları güçlendirildi hem de daha önce kapsam dışında kalan bazı riskli sektörler sisteme dahil edildi. Bu adım, özellikle sanayi ve üretim alanında çalışan binlerce kişi için yeni bir umut olarak değerlendiriliyor.
YIPRANMA PAYI KAPSAMINDAKİ MESLEKLER
Mevcut uygulamaya göre fiili hizmet süresi zammı hakkından yararlanan meslek grupları şöyle sıralanıyor:
Sağlık çalışanları: Doktor, hemşire, ebe, hasta bakıcı, röntgen teknisyeni ve ambulans şoförleri yılda 60 gün ek prim kazanıyor.
Gazeteciler: Sarı basın kartı bulunan basın mensupları.
Maden ve yeraltı işçileri: Yılda 180 gün ile en yüksek yıpranma payı oranına sahip grup.
Güvenlik birimleri: Asker, polis, MİT personeli ve infaz koruma memurları.
Ağır sanayi çalışanları: Demir-çelik, cıva üretimi, asit ve kimyasal maddelerle çalışanlar.
İtfaiye personeli: Yangınla birebir mücadele eden ekipler.
YENİ KAPSAMA ALINAN SEKTÖRLER HANGİLERİ?
2026 düzenlemesiyle birlikte sistem ilk kez bazı sanayi kollarını da içine aldı. Buna göre çimento fabrikalarında çalışan işçiler, alüminyum sanayi personeli, dökümhane çalışanları ve cam sanayisinde görev yapanlar artık yıpranma payı hakkından yararlanabilecek. (FERİŞTAH DEĞİRMEN)