Aydın’da yaşayan 72 yaşındaki maket ustası İsmail Erzurumluoğlu, yarım asrı aşan emeğiyle tamamen el yapımı araç maketleri üretiyor. Dünyanın dört bir yanına gönderilen bu özel tasarımlar, hem otomotiv devlerinin promosyon ürünü oldu hem de kişisel hatıraları yaşatan koleksiyon parçalarına dönüştü.

ÇORUM’DAN AYDIN’A UZANAN USTALIK HİKÂYESİ

1954 yılında Çorum’un Sungurlu ilçesinde doğan Erzurumluoğlu, genç yaşta reklamcılık mesleğine adım attı. Tabela ve yazı işleriyle geçen yılların ardından 1987’de Aydın’a yerleşti. Uzun yıllar reklamcılık yapmaya devam ettiğini belirten Erzurumluoğlu, maket üretiminin ise gençlik yıllarında başladığı bir tutku olduğunu ifade etti.

Reklamcılık mesleğini bıraktıktan sonra bu işe ağırlık verdiğini söyleyen usta, “Reklam işini oğlumuz ve çalışanlar devam ettirsin dedik. Biz tamamen bu işe döndük. 12-13 yıldır sadece maket yapıyoruz” dedi. Bugün atölyede oğlu ile birlikte çalıştıklarını ve bekleyen siparişlerin aylar sonrasına gün verildiğini belirtti.

İLK MAKET: KAHVEYE GİTMEK YERİNE ATÖLYEDE SABIR

Erzurumluoğlu’nun maket serüveni askere gitmeden hemen önce, 1974 yılında başladı. Kışın reklam işlerinin durgun olduğu dönemde zamanını değerlendirmek isteyen genç usta, elindeki basit aletlerle ilk maketini yaptı.

O günleri “Kışın camlara yazı yazamazsın, boya kurumaz. Kahveye gidip okey oynayacağıma dükkânda oturdum. Pense, çekiç, tornavida, keski gibi ilkel aletlerle başladım. Çekiçle vura vura, keskiyle oya oya yaptım. Yaklaşık 2,5 ay sürdü” sözleriyle anlattı.

1974’te yaptığı ilk maketi hâlâ sakladığını belirten Erzurumluoğlu, 1981’de ürettiği metal beşik modelini ise oğlunun doğumundan önce hazırladığını, bebeğin bir süre bu maketin kasasında beşik gibi yattığını söyledi.

FUARLARDAN DÜNYAYA AÇILAN KAPI

Maketlerin sosyal medyada görülmesi ve fuar davetleri, Erzurumluoğlu’nun işini uluslararası alana taşıdı. İstanbul’daki otomotiv fuarlarına 24 kez davetli olarak katıldığını belirten usta, bu sayede sektörün önde gelen üreticileriyle tanıştıklarını ifade etti.

“Trailer, kamyon, otobüs üreticileriyle orada tanıştık. Bu alanda dünyada el yapımı üretim yapan kimsenin olmadığını orada fark ettik” diyen Erzurumluoğlu, firmaların düşük adetli ama özel maket ihtiyacını karşılayan tek üretici olduklarını söyledi.

Bugüne kadar 35-36 ülkeye ürün gönderdiklerini belirten usta, sosyal medya üzerinden yurt dışından sürekli sipariş talebi geldiğini dile getirdi.

OTOMOTİV VE TREYLER DEVLERİ MÜŞTERİ OLDU

Erzurumluoğlu’nun el yapımı maketleri, birçok kamyon, otobüs ve treyler üreticisinin kurumsal hediyesi hâline geldi. Türkiye’de faaliyet gösteren çok sayıda üstyapı ve araç üreticisinin düzenli müşterileri olduğunu söyleyen usta, bazı firmaların yılda birkaç kez yüksek adetli sipariş verdiğini aktardı.

“Bazı müşterilerimiz yılda üç kez 100-150 adet sipariş verdi. Yılbaşı promosyonu olarak müşterilerine bizim maketleri dağıttılar” dedi. Seri üretim yapılabilmesine rağmen her maketin elde üretildiğini ve aynı modelden sınırlı sayıda hazırlandığını vurguladı.

HATIRALARI YAŞATAN KİŞİYE ÖZEL MAKETLER

Erzurumluoğlu, yaptıkları ürünlerin oyuncak olmadığını özellikle vurguladı. Tamamen metalden, elde üretilen maketlerin hareketli parça veya uzaktan kumanda sistemi bulunmadığını söyledi.

Bu maketlerin en önemli özelliğinin kişiye özel üretim olduğunu belirten usta, “Babanız otobüsçüdür, vefat etmiştir. Onun otobüsünün aynısını yaparız. Rafa koyarsınız, hatırası yaşar” sözleriyle duygusal yönünü anlattı.

Bu nedenle koleksiyoncuların ve sektör çalışanlarının maketlere büyük ilgi gösterdiğini dile getirdi.

BÜYÜK ÖLÇEKTEN KÜÇÜĞE: HERKESE ULAŞSIN DİYE

Atölyede 1/18, 1/10 ve özel sipariş 1/5 ölçekli modeller üretildiğini söyleyen Erzurumluoğlu, büyük ölçekli modellerin maliyetinin yüksek olması nedeniyle zamanla daha küçük ve erişilebilir boyutlara yöneldiklerini ifade etti.

Yaklaşık 1.000 dolar maliyeti olan büyük modellerin satış fiyatının 2.000 dolara ulaştığını, bu nedenle herkesin alamadığını belirten usta, “Herkes alabilsin, evinde rafına koyabilsin diye küçükleri çoğalttık” dedi.

Bugün 50’li seri üretim yapılabilen modellerin yanında tamamen özel, tek parça ve büyük ölçekli siparişlerin de devam ettiğini söyledi.

AYDIN’DA BİLİNMEYEN BİR DÜNYA MARKASI

Uluslararası tanınırlığa rağmen yerelde yeterince bilinmemekten üzüntü duyduğunu dile getiren Erzurumluoğlu, Aydın’da satışın yok denecek kadar az olduğunu söyledi.

“Türkiye’de bir taneyiz, dünyada bir taneyiz ama Aydın’da varlığımızdan habersiz çok kişi var” diyerek sitem etti. Atölyeyi ziyaret edenlerin çoğunlukla şehir dışından veya yurt dışından geldiğini belirtti.

ÇALIŞMAK ONU GENÇ TUTTU

72 yaşında olmasına rağmen üretmeye devam ettiğini söyleyen Erzurumluoğlu, çalışmanın kendisini dinç tuttuğunu vurguladı. Yaz aylarında yazlıktaki atölyesinde de üretimi sürdürdüğünü belirten usta, sabah erken saatlerden akşam ezanına kadar çalıştığını ifade etti.

“Ürettiğim zaman iyiyim. Pazar günü bana geçmek bilmiyor. Boş durunca zaman duruyor sanki” sözleriyle çalışma tutkusunu anlattı. Yaşına rağmen hâlâ yoğun tempoda üretim yaptığını söyledi.

YARIM ASIRLIK EMEK, METALDE HATIRA OLDU

İsmail Erzurumluoğlu’nun atölyesinde şekillenen her maket, yalnızca bir araç modeli değil; sabrın, ustalığın ve hatıranın metalde hayat bulmuş hâli oldu. 1974’te çekiç ve keskiyle başlayan bu yolculuk, bugün dünya çapında tanınan el yapımı maket üretimine dönüştü.

72 yaşındaki usta, üretmeye devam ettiği sürece kendisini iyi hissettiğini vurgulayarak, “Ne kadar çalışırız bilmiyorum ama elim tuttuğu sürece yapacağım” sözleriyle yarım asırlık emeğini özetledi. (İREM AKCAN)