Utku Güngör

Diller Ölür Mü?

8 Ağustos 2014, Cuma

     

“Dilimiz çok zengindir, güzeldir. Bunu ortaya çıkaracaklar sizin gibi duygusu derin, yorulmaz Türk gençleridir. Türkçemizi günün en ileri bilgi dili yapmak, değerli araştırmacılarımız ve sizlerden beklenir.” 29.08.1922 , Millî Türk Talebe Birliği Telgrafına yanıtı.

"Mustafa Kemal Atatürk"

Bir dilin konuşanı kalmamışsa ölür. Nasıl kültürler yükselip yok oluyorsa, diller de kaybolur. Anadolu’da ve Avrupa’da konuşulup sonra ölmüş 75 kadar dilin var olduğunu bilmekteyiz. Örneğin 1500’lü yıllarda bin 175 dilin konuşulduğu Brezilya’da bugün bu rakam 200’ün altındadır. Peki dünyada kaç dil var hiç düşündünüz mü? Dünyada yaşayan diller hakkında tam net sayıya sahip değiliz ama başvuru kitapları bize 6 bin ile 7 bin arası bir rakam vermektedir.

Zayıflamaya başlayan dillere eğilen Stephen Wurm dilleri 4 seviyeli bir şekilde sınıflandırmıştır.

Tehlikeye düşmesi olan diller: Sosyal ve ekonomik açıdan dezavantajda olan, daha büyük bir dilin ağır baskısını yaşayan ve çocuk konuşmacılarını kaybetmeye başlayan dillerdir.

Tehlikeli diller: Dili öğrenen çocuğun hiç kalmadığı veya çok az kaldığı ve en genç konuşmacılarının genç yetişkinler olduğu dillerdir.

Ciddi Tehlikedeki Diller: En genç iyi konuşmacının 50 yaş ve üzeri olduğu dillerdir.

Ölüm Döşeğindeki Diller: Çoğu çok yaşlı bir avuç konuşmacısı olan dillerdir.

Günümüzde gençlerimizin konuşmalarından bir şey anlamaz hale geldik. Olayın ciddiyetini Mustafa Kemal Atatürk 90 yıl önce bir sözünde (yazımın başındaki) dikkat çekmişti. Günümüzde gençlerin ve çocuklarımızın durumunu gördükten sonra Ulu Önderimizin ileri görüşlülüğüne yine hayran kalmamak elde değil. Peki sizce Türkçe bu sınıflamanın içinde yer alıyor mu, alıyorsa kaçıncı seviyede?