Uğur ESER

ÇOK DERİNE DALMA UÇARSIN!

16 Ekim 2017, Pazartesi

     

Dünyanın en dip noktalarına ulaşma isteği sanki insanlar üzerinde sihirli bir etki yaratıyor. Yolun sonunda elde edeceğiniz şeyin sadece karanlık olacağı doğru ama bu büyülü atmosferi de yeryüzünün başka bir köşesinde bulmanız mümkün değil.

Sığ görünümlü bu mağara sizi aldatmasın, bu sadece buzdağının görünen kısmı. İnsan eliyle yapılmış her yapıdan daha uzun ve bir çoğunu derinliğiyle gölgede bırakıyor. Krubera mağarasının dünyanın çekirdeğine doğru uzunluğu 2197 metreyi geçiyor.

Dünyanın en büyük mağarasını bırakın, dünyanın en derin mağarasına bakın. Çünkü yeraltına indikçe galerilerin üzerindeki kaya basıncı artıyor. Ayrıca sıcaklık her 100 metrede 3 derece yükseliyor. Bu yüzden Jules Verne’in Arz’ın Merkezine Seyahat romanını okuyan hevesli kaşifler için derin mağaralara inmek dev mağaraları keşfetmekten daha zor.

Bu konudaki son rekor da Kafkaslar’da: Gürcistan ile Abhazya arasındaki tartışmalı bölgede yer alan 2195 metre derinliğindeki Krubera mağarasının dibine inmek 1 ay sürüyor. Üstelik Krubera sadece en derin mağara değil. Aynı zamanda dünyanın önde gelen mağaralarından biri: 1956 yılında Fransız kaşiflerin keşfettiği tünellerin uzunluğu 13 km’yi aşıyor.

Fransızlar o yılların imkanlarıyla 1 km derinliğe inmeyi başardılar. 2007 yılında ise Ukraynalı Gennadiv Samokhin “nihai çukur” olarak adlandırılan en derin tünelin dibine erişerek yeni bir rekor kırdı. Karşılaştıracak olursak dünyanın en derin madeni TauTona’nın derinliği 3,4 km (Güney Afrika, Carletonville’deki bir altın madeni). Bu bize Krubera hakkında net bir fikir veriyor.

Öte yandan, dünyada açtığımız en derin çukur Rusya’nın Kola Yarımadası’nda bulunan Kola Süper Derin Sondaj Kuyusu. Kola kuyusunun derinliği 12 km’yi aşıyor ki bu açıdan 11 km ile okyanusların en derin yeri olan Mariana Çukuru’ndan daha derin olduğunu söyleyebiliriz. Elbette derin mağaraların havası da bir başka oluyor: 3 km derinde kayaların sıcaklığı suyun kaynama derecesine ulaşıyor!

Çok derine dalma uçarsın...

Adını Rus jeolog Alexander Krubera’dan alan Krubera Mağarası’nın en büyük özelliği dünyada derinliği 2000 metreyi aşan tek mağara olması. İleride daha derin bir doğal mağara bulur muyuz bilinmez, ama Karadeniz’e kıyısı olan Abhazya Cumhuriyeti’ndeki Arabika Masif sıradağlarında yer alan Krubera hem 2 km’yi aşkın derinliği hem de Gürcistan’la tartışmalı bir bölgede yer alması nedeniyle çoktan ders kitaplarına geçti.

Aslında Ruslar Krubera’ya Voronya diyor ki bu da Rusça kuzgun mağarası anlamına geliyor. Çünkü Krubera’ya 80’lerde merak saran Kievli Ruslar mağarayı ziyaret ettikleri zaman girişinde yuvalanmış çok sayıda kuzgun bulmuşlar.