Emine ÇOBAN

Aydın’ın en eski camisi: Ahmet Gazi Camii

31 Ekim 2019, Perşembe

     

Merhaba sevgili Denge okurları. Bu hafta size Aydın’ın en eski camisi olan Ahmet Gazi Camii, diğer adıyla Ulu Cami, hakkında bilgiler vermek istiyorum. Üzerinde yaşadığımız bu topraklarda gelip geçici olan bizler, geçmişimizden kalan ve bize emanet olan yapılarımızı bilmek, onları en iyi şekilde korumak ve geleceğe aktarmakla mükellefiz. Gelin Kültür ve Turizm Bakanlığı sitesinde Ahmet Gazi Camii hakkındaki bilgilere bakalım.

*

Aydın Çine’ye bağlı Eski Çine Köyü’nde bulunan Ahmet Gazi Camii (Ulu Cami) Miladi 1308 yılında (XIV.yy’ın ilk yarısı) inşa edilmiştir. İnşaatı hakkında ayrıntılı bilgiler bulunmamaktadır. Tarihi belgelere bakıldığında Cami’nin Menteşoğlu Orhan Bey döneminde, oğlu Hızır Bey tarafından yaptırılmış olması kuvvetle muhtemeldir. Ancak XIV. yy’ın ikinci yarısında Cami Menteşoğlu İbrahim Bey’in oğlu Ahmet Gazi Bey (1366’da Menteşe Bey’i oldu, 1390 yılında vefat etti.) tarafından iyileştirilerek tekrar canlandırılmıştır. (Babası İbrahim Bey’in ölümü M.S. 1358’dir.)

Ahmet Gazi Camii Döneminin en geniş kubbeli camisidir. Aydın İli’nin bilinen en eski camisidir. Aynı zamanda Batı Anadolu’da ki ilk Türk Ulu Eserlerinden olup tam kare teşkil eden sahası 400 m2 ve duvarları 1,70 metre kalınlığındadır. Cami hemen her yönü ile tipik beylik dönemi mimarisi özelliklerini taşımaktadır. Duvarları kesme taşlar üzerine moloz taşlardan inşa edilmiştir. Birincisi XIV. yy’ın ikinci yarısında Ahmet Gazi Bey tarafından olmak üzere çok sayıda onarım görmüştür. Vakıf eseri olması nedeniyle Vakıflar Genel müdürlüğü bu onarım işlerini yaptırmıştır. Çok onarım görmesi cami mimarisinde değişikliklere neden olmuştur. Özellikle dış cephelerde bu değişimi çıplak gözle bile görüp ayırt etmek çok kolaydır.

Kare planlı ve tek hacimlidir. Dışarıda son cemaat bölümü ve revak tarzı yapıları yoktur. Dönemine göre 17 metre gibi oldukça geniş çaplı bir kubbe yapısı vardır. Kubbesi kasnak üzerinde üst üste iki kademeli ve on iki kenarlıdır. Bu kubbesi ile Beylikler Dönemi’nden Osmanlı Dönemi mimariye geçiş özelliği yansıtmaktadır. Pencereler; üst bölümde her yönde bir tane olmak üzere dört tane, alt bölümde ise dokuz tanedir (Batıda üç, diğer cephelerde ikişer). Biri kuzeyde, diğeri doğuda olmak üzere iki giriş kapısı vardır. Cami’nin ilk yapıldığı dönemde doğu kısmında bulunan bitişik nizamlı “Merdiven Minare” ise yakın zamanda yıkılarak ortadan kaldırılmıştır. Beylik döneminde pek uygulama alanı bulamayan bu tür merdiven minarenin ortadan kaldırılması ise ilginç bir durumdur. Kuzey girişin üst kısmında mahfil yer almaktadır. Ahşap direkler üzerine yapılmış mahfilin iki yanında bulunan merdivenler üstüne çıkmak için kullanılmaktadır. Mahfilin orta kısmında güneye doğru bir çıkıntı bulunmaktadır. Cami’nin ahşap oyma minberi ajurlu oymalar halinde işlenmiş kündekari geçmeler halinde yerleştirilmiştir. Kenarlara stilize bitki motifleri, korkuluklara ayetler oyulmuştur. Kullanılan desenlerde çok çeşitli geometrik şekiller yer almıştır. Cami’nin iç duvarları gösterişten uzak, oldukça sade bir sıva ile kaplanmıştır.

*

Hepinize mutlu günler diliyorum. Hoşça'kalın..



Yazarın Tüm Yazıları
Karantina Kelimesi Nereden Geliyor?
HAYAT KURTARAN 14 KURAL
"bana bir şey olmaz" demeyin
AYDIN ŞEHİTLER ANITI
MENEMEN OLAYI
YOLUNUZ AYDIN’A DÜŞMELİ
SEVGİLİLER GÜNÜ’NÜN TARİHİ
KARA 2020
Black Mirror - Kara Ayna
KIZLARHİSARI EFSANESİ
Atiye ile Tekrar Gündeme Gelen Göbeklitepe
Herkesin Zengin Olduğu Ütopik Dünya Düzenine Dair Düşündürücü Bir Yazı
AYDIN’A GELECEKLER İÇİN MÜTHİŞ LEZZETLER
KAHVE NASIL BULUNDU?
Teslim Olma Anlamı Taşıyan Beyaz Bayrağın Tarihi Nereye Dayanıyor?
BUNLARI BİLİYOR MUSUNUZ? (3)
Mutfaktan Aydın kokuları geliyor
Nefret dolu ayrımcılık
Aydın’ın en eski camisi: Ahmet Gazi Camii
KİLİTLİ KAPI
YENİ HAYATIMA MERHABA
Güzel Ülkemiz Hakkında Bunları Biliyor Muyuz? (2)
Güzel Ülkemiz Hakkında Bunları Biliyor Muyuz? (1)
Başarı, aslında sandığımız kadar masum bir şey olmayabilir mi?
KIRIK CAMLAR TEORİSİ
TEMMUZ VE AĞUSTOS AYLARININ HİKAYESİ
Duvara Asılı Hatıralar
Gözler kalbin aynası mıdır?
Nerede o eski Ramazanlar?
Ruhsal açlık mı var?
VAY BAŞIMA GELENLER
AYDIN’IN KAHRAMANLARI DEMİRCİ MEHMET EFE (1883-1959)
İLK CEMRE HAVAYA DÜŞTÜ
TELEFON NASIL İCAT EDİLDİ?
ARAP KIZI NEDEN CAMDAN BAKIYOR?
Zaman Neden Yaşla Hızlanıyor?
Hayatta en önemli görevimiz onurlu olmak
Umut dolu başlangıçlara
LÜTFEN BUNU YAPMAYIN!
ATATÜRK’ÜN ÖĞRETMENE VERDİĞİ DEĞER
VE VİCDANLARIN ISINMA VAKTİ KIŞ GELDİ…
Tarihler yine 10 Kasım
BUGÜN BİR İYİLİK YAP
ASIL SİZ HAKKINIZI HELAL EDİN
Başarısızlık Duygusunun İnsana Kazandırdığı Şeyler
DEĞERİNİ BİLMEK GEREKİR HAYATIN
MENDİREZ
MUTLULUK
BİR KAP SU BİR KAP YEMEK
Zeus Mağarası efsanesi
Nemrut Dağı Hakkında Öğrendiğinizde Sizi Şaşırtacak Bilgiler
HAYALLER VE GERÇEKLER
HAYIRLI RAMAZANLAR :)
Atatürk’ü Sevmek Ülkemizi Sevmektir
ENGELLİ OLMAK ENGEL DEĞİLDİR...
MEDUSA EFSANESİ...
BUNLARI BİLİYOR MUYDUNUZ? (2)
HAYATI ERTELEMEYİN
HİDAYET SAYIN VE ŞÜKRAN GÜNGÖR
ÇINARLAR YALNIZ BIRAKILMAMALI
EL ALEM NE DER ?
BİR FİNCAN KAHVENİN KIRK YIL HATIRI VARDIR
GÜVEN
BUNLARI BİLİYOR MUYDUNUZ?
ZAMANIN GÖLGESİ
DİKKAT KIRILIR
5 DAKİKA DAHA
YAŞAR USTA'YI ARAMAK, MAHMUT HOCA'YI ÖZLEMEK..
ADIMIZ GENÇ
Asla umutsuz olma