Emine ÇOBAN

İLK CEMRE HAVAYA DÜŞTÜ

21 Şubat 2019, Perşembe

     

Sevgili Denge okurları. Bildiğiniz gibi ilk cemre havaya düştü. Daha sonra suya ve toprağa da düşecek. Böylece soğuk kış günlerini geride bırakıp havalar yerini sıcak günlere bırakmaya başlayacak. Peki “cemre” nedir? Kültürümüze nereden girmiştir. Bu hafta size cemre ile ilgili güzel bir alıntı paylaşacağım.

“Türk ve Altay halk kültüründe ve mitolojisinde cemre, ilkbaharda görünüp titrek ışıklar saçarak göğe yükselir. Sonra buzların üzerine düşerek onları eritir. Oradan da yere girer. Bundan sonra ısınmış topraktan buhar yükselir ve baharın gelişini temsil eder. Bulgarlar'da "Zemire" ismiyle yer alır. "Zemre" kelimesiyse Kumuk Türkçesinde nem, buhar gibi mânâlara gelir.

İlk cemre 20 Şubatta havaya ve yedişer gün arayla da suya ve toprağa düşer. Tasavvuftaki kor ve ateş kavramlarının mecazî anlamları vardır. Temizlenmeyi ve yeniden doğuşu temsil eden ateş, aşk kavramının yakıcılığıyla da yakından ilgilidir.

Azerbaycan Türklerinin yaratılışla ilgili eski inançlarından kaynaklanan ve Nevruz Bayramından önce, yılın son çarşamba gününde yapılan "boz ayın dört çarşambası" uygulamasını ifade eden "Cemle" sözcüğü de "Cemre" ile aynı kelimedir. Buradaki "Cemle" de köken olarak "İmir, İmere, Emire" sözcükleriyle bağlantılıdır.

"Cemre", "Kor Ateş" mânâsına geldiğinden, bir kor ateşin sıcaklığının (yani baharın gelişiyle birlikte dünyaya daha kuvvetli gelen güneş ışınlarının) hava, su ve toprağa tesir etmesiyle ısınmanın gerçekleşmesi kastedilir. Bu etki için "düşmek" fiili kullanılagelmiştir. Dolayısıyla "Cemre düştü." gibi benzetmeler halkımız arasında yaygın olarak kullanılır.

Cemrenin havaya düştüğü tarih 19-20 Şubat, suya düştüğü tarih 26-27 şubat, toprağa düştüğü tarih de 5-6 Mart olarak kabul edilir.

Eskiler, seneyi kış ve yaz günleri diye 2'ye ayırmışlardı. Kış günlerine Kasım, yaz günlerine ise Hızır denirdi. Kasım günleri Miladi 8 Kasım'da girer ve 179 gün (şubatın 29 çektiği sene-i kebise denilen artık senelerde 180 gün) sürer. Hızır günleri de 6 Mayıs' ta girer ve 186 gün sürer.

Cemrelerin düşüşü, eski hesaba göre kasım günlerinde olur. Birinci cemre kasımın 105’inde havaya, ikinci cemre 112’sinde suya, üçüncü cemre 119’unda toprağa düşer. Bu günler 20 Şubat, 27 Şubat ve 6 Mart'a (şubatın 29 çektiği 4 senede bir 5 marta) denk gelir.

Cemrelerin eski takvimlerdeki Arapça karşılığı "Cemre-i ula beheva", "Cemre-i saniye beab" ve "Cemre-i salise behak" şeklinde yazılırdı.

Cemreler kışın soğuk günlerini geride bıraktığımızın müjdecisidir.

Kaynak: Dünya Bülteni

Hepinize güzel günler sevgili Denge okurları. 



Yazarın Tüm Yazıları
Karantina Kelimesi Nereden Geliyor?
HAYAT KURTARAN 14 KURAL
"bana bir şey olmaz" demeyin
AYDIN ŞEHİTLER ANITI
MENEMEN OLAYI
YOLUNUZ AYDIN’A DÜŞMELİ
SEVGİLİLER GÜNÜ’NÜN TARİHİ
KARA 2020
Black Mirror - Kara Ayna
KIZLARHİSARI EFSANESİ
Atiye ile Tekrar Gündeme Gelen Göbeklitepe
Herkesin Zengin Olduğu Ütopik Dünya Düzenine Dair Düşündürücü Bir Yazı
AYDIN’A GELECEKLER İÇİN MÜTHİŞ LEZZETLER
KAHVE NASIL BULUNDU?
Teslim Olma Anlamı Taşıyan Beyaz Bayrağın Tarihi Nereye Dayanıyor?
BUNLARI BİLİYOR MUSUNUZ? (3)
Mutfaktan Aydın kokuları geliyor
Nefret dolu ayrımcılık
Aydın’ın en eski camisi: Ahmet Gazi Camii
KİLİTLİ KAPI
YENİ HAYATIMA MERHABA
Güzel Ülkemiz Hakkında Bunları Biliyor Muyuz? (2)
Güzel Ülkemiz Hakkında Bunları Biliyor Muyuz? (1)
Başarı, aslında sandığımız kadar masum bir şey olmayabilir mi?
KIRIK CAMLAR TEORİSİ
TEMMUZ VE AĞUSTOS AYLARININ HİKAYESİ
Duvara Asılı Hatıralar
Gözler kalbin aynası mıdır?
Nerede o eski Ramazanlar?
Ruhsal açlık mı var?
VAY BAŞIMA GELENLER
AYDIN’IN KAHRAMANLARI DEMİRCİ MEHMET EFE (1883-1959)
İLK CEMRE HAVAYA DÜŞTÜ
TELEFON NASIL İCAT EDİLDİ?
ARAP KIZI NEDEN CAMDAN BAKIYOR?
Zaman Neden Yaşla Hızlanıyor?
Hayatta en önemli görevimiz onurlu olmak
Umut dolu başlangıçlara
LÜTFEN BUNU YAPMAYIN!
ATATÜRK’ÜN ÖĞRETMENE VERDİĞİ DEĞER
VE VİCDANLARIN ISINMA VAKTİ KIŞ GELDİ…
Tarihler yine 10 Kasım
BUGÜN BİR İYİLİK YAP
ASIL SİZ HAKKINIZI HELAL EDİN
Başarısızlık Duygusunun İnsana Kazandırdığı Şeyler
DEĞERİNİ BİLMEK GEREKİR HAYATIN
MENDİREZ
MUTLULUK
BİR KAP SU BİR KAP YEMEK
Zeus Mağarası efsanesi
Nemrut Dağı Hakkında Öğrendiğinizde Sizi Şaşırtacak Bilgiler
HAYALLER VE GERÇEKLER
HAYIRLI RAMAZANLAR :)
Atatürk’ü Sevmek Ülkemizi Sevmektir
ENGELLİ OLMAK ENGEL DEĞİLDİR...
MEDUSA EFSANESİ...
BUNLARI BİLİYOR MUYDUNUZ? (2)
HAYATI ERTELEMEYİN
HİDAYET SAYIN VE ŞÜKRAN GÜNGÖR
ÇINARLAR YALNIZ BIRAKILMAMALI
EL ALEM NE DER ?
BİR FİNCAN KAHVENİN KIRK YIL HATIRI VARDIR
GÜVEN
BUNLARI BİLİYOR MUYDUNUZ?
ZAMANIN GÖLGESİ
DİKKAT KIRILIR
5 DAKİKA DAHA
YAŞAR USTA'YI ARAMAK, MAHMUT HOCA'YI ÖZLEMEK..
ADIMIZ GENÇ
Asla umutsuz olma