ARABULUCULUK İLE KAZAN KAZAN
bilgi@aydinarabuluculukmerkezi.com.tr

Arabuluculuğun Temel İlkeleri

26 Şubat 2020, Çarşamba

     

Son günlerde adından sıkça bahsedilen ve günden güne de faaliyet alanı genişleyen arabuluculuğun ne olduğunu bir önceki yazımızda anlatmıştık. Bugün ise arabuluculuk sürecine ilişkin temel ilkelerin neler olduğunu anlatmanın faydalı olacağını düşünmekteyim .

Arabuluculuğun tüm dünyada kabul görmüş temel ilkeleri vardır. Bu ilkeler arabuluculuğun temel dilini oluşturur. Bunlardan en temel olanları; iradilik , tarafların eşitliği, arabulucunun tarafsızlığı ve bağımsızlığı ve gizlilik ilkesidir. Tüm bu ilkeler, arabuluculuk sürecinin tümünde de dikkate alınmalıdır.

İradilik veya Gönüllülük ilkesi

Taraflar, arabulucuya başvurmak,süreci devam ettirmek , sonuçlandırmak veya bu süreçten vazgeçmek konusunda tamamen serbesttirler. İradiliğin aslında tarafların arabuluculuktaki özgürlüğünü ifade ettiğini belirtebiliriz.

Taraflar bu sürece zorla dahil edilemeyecekleri gibi her aşamada da arabuluculuk faaliyetinden vazgeçebilirler.

Sürecin sonunda uyuşmazlığı tamamen çözen bir anlaşmaya varılabileceği gibi kısmen de çözüme varılabilir veya bir anlaşmaya varılmadan da süreç sonlandırılabilir. Taraflar her aşamada süreçten çekilebilir.

Arabuluculuk sürecinin başlatılması genel olarak gönüllüdür ve üç ihtimalde mümkün olur: Bunlardan birincisi, tarafların talebiyle arabuluculuğun başlatılmasıdır ki; burada arabuluculuğun tam anlamıyla gönüllü olmasından bahsedilebilir. İkincisi, hâkimin arabuluculuk yöntemini teşvik etmesidir. Hâkim, arabuluculuk ve arabuluculuğun mevcut uyuşmazlığa uygulanabilirliği konusunda taraflara bilgilendirme konuşması yapar veya herhangi bir detaylandırma olmaksızın tarafları arabuluculuğa yönlendirir. Üçüncüsü ise arabulucuya başvurunun bir dava şartı hâline getirilmesi, diğer bir deyişle, öncelikle arabulucuya başvurmadan dava açılamamasıdır. Bu son ihtimalde arabuluculuğa zorunlu başvurudan bahsedilir.

Tarafların eşitliği ilkesi

Arabuluculuğa katılan taraflar , ekonomik durumlarına , sosyal statülerine bakılmaksızın eşit haklara sahiptirler. Arabuluculukta bir tarafın söz hakkı engelenemeyeceği gibi , süreç dışında da bırakılamaz.

Arabulucu da süreç boyunca taraflar arasındaki eşitliği gözetmekle yükümlüdür. Arabuluculuk süreci boyunca kendisini diğer tarafa karşı eşit hissetmeyen taraf süreç ne şekilde neticelenirse neticelensin çıkan sonuçtan memnun kalmayacaktır.

Arabulucunun tarafsızlığı ve bağımsızlığı ilkesi

Arabuluculuk sürecinin sağlıklı bir şekilde yürütülebilmesi için arabulucunun tarafsız olması ve tarafsızlığına şüphe düşürecek hal ve hareketlerden kaçınması gerekir. Arabulucu taraflara eşit mesafede olmalı, tarafları eşit şekilde dinlemeli, taraflardan birine karşı daha samimi davranışlar içerisinde bulunmamaya özen göstermelidir.Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu’nun 9.maddesinin ikinci fıkrasında arabulucunun, tarafsızlığına gölge düşürecek durumların mevcudiyeti halinde bunu derhal taraflara bildirmekle yükümlü olduğu hüküm altına alınmıştır. Ancak böyle bir durumda taraflar, arabulucudan görevine devam etmesini isteyebilirler.

Gizlilik ilkesi

Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça arabulucu, arabuluculuk faaliyeti çerçevesinde kendisine sunulan veya diğer bir şekilde elde ettiği bilgi ve belgeler ile diğer kayıtları gizli tutmakla yükümlüdür. Aksi kararlaştırılmadıkça, taraflar ve görüşmelere katılan diğer kişilerde bu konuda gizliliğe uymak zorundadırlar.Bu ilkeye uyulmaması durumunda kanun, cezai bir müeyyide öngörmüştür. Yasa , gizlilik ilkesine aykırı hareket ederek, bir kişinin hukuken korunan menfaatinin zarar görmesine neden olan kişinin, 6 ay hapis cezası ile cezalandırılacağını öngörmüştür.

Arabuluculuktan beklenen faydanın sağlanabilmesi ve arabuluculuğun tam anlamıyla işlerlik kazanabilmesi için öngörülen temel ilkelere riayet edilen bir arabuluculuk sürecinde tamamen kendi özgür iradenizle uyuşmazlık konusu ile ilgili anlaşmaya varabilir ,çok kısa bir sürede sonuca ulaşabilirsiniz.

AYDIN ARABULUCULUK MERKEZİ

AV. ARB. ELVAN VATANSEVEN TIKIR