ARABULUCULUK İLE KAZAN KAZAN
bilgi@aydinarabuluculukmerkezi.com.tr

ARABULUCULUK SÜRECİNE İLİŞKİN SÜRELER, KORONA SALGINININ BU SÜRELERE ETKİSİ

7 Mayıs 2020, Perşembe

     

Arabuluculuk ve sürecine ilişkin bilgi paylaşımında bulunduğumuz köşemizde, mevcut durum sebebiyle arabuluculuk sürecine ilişkin süreler ve bu sürelerin Covid-19 salgını sebebiyle ne şekilde işleyeceği hususunda bilgilendirme yapmak isterim.

Bunun için öncelikle arabuluculuk sürecine ilişkin sürelere yer vermekte fayda görmekteyim.

Arabulucuya başvuru süresi nedir?

Uyuşmazlığın tarafları gerek dava açılmadan önce gerekse dava açıldıktan sonra, arabulucuya başvurmak konusunda anlaşabilirler. Bu nedenle, taraflar arabulucuya gitme konusunda anlaştığı müddetçe, uyuşmazlığın her aşamasında arabuluculuk kurumuna başvurulabilir.

Arabuluculuk süreci ne zaman başlar?

Dava açılmadan önce arabulucuya başvuru hâlinde, tarafların ilk toplantıya davet edilmeleri ve taraflarla arabulucu arasında sürecin devam ettirilmesi konusunda anlaşmaya varılıp, bu durumun bir tutanakla belgelendirildiği tarih itibariyle süreç başlar.

Dava açılmasından sonra arabulucuya başvuru hâlinde ise bu süreç, mahkemenin tarafları arabuluculuğa davetinin taraflarca kabul edilmesi veya tarafların arabulucuya başvurma konusunda anlaşmaya vardıklarını duruşma dışında mahkemeye yazılı olarak beyan ettikleri ya da duruşmada bu beyanlarının tutanağa geçirildiği tarih itibariyle işlemeye başlar.

Arabuluculuk süreci nasıl sona erer?

- Tarafların uyuşmazlık konusu üzerinde anlaşmaya varması,

- Taraflardan birinin arabuluculuk faaliyetinden çekildiğini bildirmesi,

- Tarafların birlikte anlaşarak arabuluculuk faaliyetini sona erdirmesi,

- Arabulucu tarafından taraflara da danışmak şartıyla, arabuluculuk için daha fazla çaba sarfedilmesinin gereksiz olduğunun tespit edilmesi,

- Uyuşmazlığın arabuluculuğa elverişli olmadığının tespit edilmesi

Hallerinde arabuluculuk faaliyeti sona erer.

Arabuluculuk süreci ne kadar sürer?

Yukarıda belirtilen arabuluculuk sürecini sona erdiren haller elbette ki bir süre zarfında gerçekleşmek zorundadır. Arabuluculuk faaliyetine ilişkin süreç, tarafların veya arabulucunun keyfiyetine bırakılmış bir süreç değildir.

• Ticari Davalarda zorunlu arabuluculukta, arabulucu, yapılan başvuruyu görevlendirildiği tarihten itibaren 6 hafta içinde sonuçlandırır. Bu süre zorunlu hallerde, arabulucu tarafından en fazla 2 hafta uzatılabilir. Dolayısıyla, ticari davalarda zorunlu arabuluculuk süreci en fazla 8 HAFTA içinde sonlandırılmalıdır.

• İş Davalarında zorunlu arabuluculukta, arabulucu, yapılan başvuruyu görevlendirildiği tarihten itibaren 3 hafta içinde sonuçlandırır. Bu süre zorunlu hallerde, arabulucu tarafından en fazla 1 hafta uzatılabilir. Dolayısıyla, iş davalarında zorunlu arabuluculuk süreci en fazla 4 HAFTA içinde sonlandırılmalıdır.

Burada sürelerle ilgili olarak, iş davalarından birisi olan İşe İade Davalarında göz önünde bulundurulması gereken önemli bir detay mevcuttur:

İşe iade davası açmak isteyen iş sözleşmesi feshedilen işçi, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren 1 ay içinde işe iade talebiyle arabulucuya başvurmak zorundadır. Şayet işçi, arabulucuya başvurmaksızın doğrudan dava açma yoluna gitmiş ise, davanın usulden reddi sözkonusu olacağından, kesinleşen ret kararının tebliğinden itibaren 2 hafta içinde arabulucuya başvurmak zorundadır. Arabuluculuk faaliyetinin sonucunda anlaşmaya varılmaması halinde, işçi son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren 2 hafta içinde iş mahkemesinde dava açmak zorundadır.

 

Dava şartı olarak arabuluculuğun sürelere etkisi nasıldır?

Arabuluculuk bürosuna başvurulmasından, son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar geçen sürede uyuşmazlık konusu hususlarda zamanaşımı durur ve hak düşürücü süre işlemez. Uyuşmazlığın arabuluculuk yoluyla çözülemediğine ilişkin son tutanağın düzenlendiği tarihte de zaman aşımı süresi yeniden işlemeye başlar.

Peki yaşamakta olduğumuz korona salgının tüm bu arabuluculuk sürecine etkisi nasıldır?

Arabuluculuk faaliyetinin belli süreler çerçevesinde işlemesi gerektiği, tarafların veya arabulucunun keyfiyetine bırakılmadığı ve bu sürelerin yasal mevzuatta ne şekilde düzenlenmiş bulunduğunu yukarıda izah ettikten sonra, şuan tüm dünyada ve ülkemizde yaşanmakta olan korona salgının bu sürelere nasıl etki edeceğinden bahsetmek isterim.

Bilindiği üzere, Covid-19 salgını dünyada birden fazla ülkede ve çok geniş bir alanda yayılan ve etkisini gösteren salgın hastalık olması sebebiyle, Dünya Sağlık Örgütü tarafından pandemi olarak ilan edilmiştir. Covit-19 salgınının ülkemizde de görülmesi sebebiyle Koronavirüs tedbirleri kapsamında yargı alanındaki hak kayıplarının önlenmesi amacıyla yargılamalarla ilgili süreler ertelenmiştir. Daha önce 30.04.2020 tarihine kadar ertelenen süreler, Resmi Gazetede yayımlanan Cumhurbaşkanı kararı ile 15 Haziran 2020 tarihine kadar (salgın hastalığın yayılma tehlikesinin daha önce ortadan kalkması halinde yeniden değerlendirilmek üzere) uzatılmıştır.

Resmi Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı ile dava açma, icra takibi başlatma, başvuru, şikâyet, itiraz, ihtar, bildirim, ibraz ve zaman aşımı süreleri, hak düşürücü süreler ve zorunlu idari başvuru süreleri gibi bir hakkın kullanımına ilişkin tüm süreler durdurulmuştur.

Cumhurbaşkanı Kararı ile, CMK, HMK, İYUK ve usul hükmü içeren diğer kanunlarda taraflara verilen süreler ile bu kapsamda hâkim tarafından tayin edilen tüm süreler, İcra ve İflas Kanunu ile takip hukukuna ilişkin diğer kanunlarda belirlenen süreler ile birlikte alternatif çözüm yöntemlerine ilişkin tüm süreler durdurulmuştur. Böylelikle, arabuluculuk faaliyetinin bir alternatif çözüm yöntemi olması sebebiyle, anılan Cumhurbaşkanı kararı ile yukarıda izah edilen arabuluculuk faaliyetine ilişkin tüm süreler de durmuş oldu.

Durma süresinin başladığı tarih itibariyle, bitimine 15 gün veya daha az kalmış olan süreler, durma süresinin son erdiği günü takip eden günden yani 16 Hazirandan başlamak üzere, 15 gün uzamış sayılacaktır. Yine, 15 günden daha fazla kalmış süreler de kalan süreleri kadar uzamış sayılacaktır.

Tüm dünyada görülmekte olan Covid-19 salgının biran önce son bulması ve sağlıklı günlerde buluşmak dileğiyle.

AYDIN ARABULUCULUK MERKEZİ

Arb.Av.Huriye MORAL ŞEKER